માત્ર સૂર્યપ્રકાશ જ નહીં! શિયાળામાં આ રીતે વિટામિન ડીની ઊણપ પૂરી કરો, નહીં તો ઘેરાઈ જશો સમસ્યાઓથી.
ઠંડીની ઋતુ શરૂ થઈ ગઈ છે. આવામાં વિટામિન ડીની ઉણપ થવી સામાન્ય વાત છે, પરંતુ તેને અવગણવી ન જોઈએ. તેની ઉણપ શરીરને અનેક પ્રકારની સમસ્યાઓથી ઘેરી શકે છે. આવો ડૉ. સુભાષ ગિરી પાસેથી જાણીએ કે શિયાળામાં વિટામિન ડીની ઉણપને કેવી રીતે પૂરી કરી શકાય છે.
શિયાળામાં વિટામિન ડીની ઉણપ કેમ થાય છે?
શિયાળાની ઋતુ શરૂ થતાં જ ઠંડીની સાથે પ્રદૂષણનું સ્તર પણ ઝડપથી વધવા લાગે છે. આ ઋતુમાં સૂર્યપ્રકાશ મોડેથી નીકળે છે અને ઘણીવાર આખો દિવસ ધુમ્મસ કે સ્મોગ છવાયેલો રહે છે.
-
સૂર્યપ્રકાશનો અભાવ: વિટામિન ડી મુખ્યત્વે સૂર્યના UVB કિરણોમાંથી મળે છે, પરંતુ ઓછો તડકો મળવાને કારણે શરીર તેને પૂરતા પ્રમાણમાં બનાવી શકતું નથી.
-
ઓછો સંપર્ક: લોકો ઠંડીથી બચવા માટે ઘરમાં વધુ સમય વિતાવે છે, જેનાથી તડકાના સંપર્કમાં આવવાનો સમય વધુ ઓછો થઈ જાય છે.
-
પ્રદૂષણ: પ્રદૂષણ પણ સૂર્યના કિરણોને ધરતી સુધી પહોંચતા અટકાવે છે.
આ જ કારણ છે કે શિયાળામાં વિટામિન ડીની ઉણપ સામાન્ય બની જાય છે, ખાસ કરીને એવા લોકોમાં જેઓ ઓછો તડકો લે છે અથવા લાંબા સમય સુધી ઘરની અંદર રહે છે.
વિટામિન ડીની ઉણપના શરીર પર થતા અસરો
શિયાળામાં વિટામિન ડીની ઉણપ શરીર પર ઘણી રીતે અસર કરે છે:
-
હાડકાંની નબળાઈ: તેની ઉણપથી હાડકાં નબળાં થવા લાગે છે, કારણ કે તે કેલ્શિયમના શોષણમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
-
થાક અને સુસ્તી: સતત ઉણપ રહેવાથી શરીરમાં દુખાવો, માંસપેશીઓમાં નબળાઈ, થાક અને સુસ્તી અનુભવાય છે.
-
નબળી ઇમ્યુનિટી: ઇમ્યુન સિસ્ટમ પર તેની ઊંડી અસર પડે છે, જેનાથી શરીર સંક્રમણો પ્રત્યે વધુ સંવેદનશીલ બની જાય છે અને શરદી-ખાંસી, ફ્લૂ જેવી બીમારીઓ સરળતાથી થઈ જાય છે.
-
માનસિક અસર: કેટલાક કિસ્સાઓમાં મૂડમાં ફેરફાર, ચીડિયાપણું અને ઊંઘ પર પણ અસર જોવા મળે છે.
શિયાળામાં વિટામિન ડીની ઉણપ કેવી રીતે પૂરી કરવી?
આરએમએલ હોસ્પિટલના મેડિસિન વિભાગના ડૉ. સુભાષ ગિરી જણાવે છે કે શિયાળામાં વિટામિન ડીની ઉણપ દૂર કરવા માટે સવારનો હળવો તડકો સૌથી જરૂરી છે.
૧. સૂર્યપ્રકાશ: સવારે ૧૦ વાગ્યાથી બપોરે ૧ વાગ્યાની વચ્ચે ૧૫ થી ૨૦ મિનિટ તડકામાં રહેવાથી શરીરમાં કુદરતી રીતે વિટામિન ડી વધે છે.
૨. આહારમાં ફેરફાર: આની સાથે જ આહારમાં આ વિકલ્પો સામેલ કરવા જોઈએ: * ઈંડાની જરદી (Egg Yolk) * મશરૂમ * ફોર્ટિફાઇડ દૂધ, દહીં * ઘી અને ફેટી ફિશ (જેમ કે સૅલ્મોન)
૩. સપ્લિમેન્ટ્સ: જે લોકો ઓછો તડકો લે છે, તેમને ડૉક્ટરની સલાહથી વિટામિન ડી સપ્લિમેન્ટ્સ પણ આપી શકાય છે.
૪. જીવનશૈલી: નિયમિત કસરત અને સંતુલિત આહાર પણ શરીરમાં પોષક તત્વોના શોષણને બહેતર બનાવે છે.
મહત્વપૂર્ણ નોંધ: કોઈપણ સપ્લિમેન્ટનું સેવન જાતે ન કરો, પહેલા ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે.
આ પણ જરૂરી છે
-
રોજિંદા ઓછામાં ઓછો ૧૫ મિનિટ તડકામાં સમય વિતાવો.
-
ડાયટમાં વિટામિન ડી અને કેલ્શિયમથી ભરપૂર ભોજન ઉમેરો.
-
શિયાળામાં વધુ પડતું ઘરમાં રહેવાનું ટાળો.
-
નિયમિત કસરત કરો.
-
જરૂર પડ્યે ડૉક્ટરની સલાહથી સપ્લિમેન્ટ લો.

