શુદ્ધ કાશ્મીરી કેસર અને ગોળની મનમોહક સુગંધ: જાણો ઘરના ફ્રેશ માવામાંથી પેંડા બનાવવાની રીત
ગળ્યું ખાવા માટે કોઈ ખાસ તહેવાર કે પ્રસંગની રાહ જોવી પડે તે જરૂરી નથી, અને જ્યારે વાત કેસર પેંડાની આવતી હોય ત્યારે તે નાના-મોટા સૌની પહેલી પસંદ બની જાય છે. સામાન્ય રીતે માર્કેટમાં મળતા પેંડા વધુ પડતી રિફાઇન્ડ સુગર (ખાંડ) અને ભેળસેળ વાળા માવામાંથી બનાવવામાં આવતા હોય છે, જે સ્વાસ્થ્ય માટે હિતાવહ નથી. પરંતુ આ ખાસ રેસીપીમાં દૂધમાંથી જ તાજો માવો બનાવીને તેમાં ખાંડના બદલે હેલ્ધી ગોળ અને શુદ્ધ કાશ્મીરી કેસરનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.
કેસરની મનમોહક સુગંધ, ગોળનો નેચરલ મીઠો સ્વાદ અને ઈલાયચીની સુવાસ આ પેંડાને માત્ર સ્વાદિષ્ટ જ નથી બનાવતા, પરંતુ ઉપવાસ કે વ્રતમાં શરીરને ત્વરિત ઉર્જા પણ આપે છે.
કેસર પેંડા બનાવવા માટે જરૂરી સામગ્રી
ઘરે જ શુદ્ધ અને ક્રીમી કેસર પેંડા બનાવવા માટે તમારે નીચે મુજબની સાદી અને પૌષ્ટિક સામગ્રીની જરૂર પડશે:
-
ફુલ-ફેટ દૂધ: ૧.૫ લિટર (પેંડાના ઉત્તમ ટેક્સચર માટે)
-
લીંબુનો રસ: ૧.૫ ચમચી (દૂધમાંથી ફ્રેશ માવો બનાવવા માટે)
-
ગોળનો પાવડર કે ઝીણો ગોળ: અડધો કપ (૧/૨ કપ)
-
પાણી: ૨ ચમચી (ગોળનો સીરપ બનાવવા માટે)
-
દેશી ઘી: ૨ ચમચી
-
એલચી પાવડર: ૧ ચમચી
-
શુદ્ધ કાશ્મીરી કેસર: ૮ થી ૧૦ તાંતણા (દૂધમાં પલાળેલું)
-
ગાર્નિશિંગ માટે: પિસ્તાની કતરણ અને કેસરના તાંતણા
કેસર પેંડા બનાવવાની સરળ અને સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રીત

૧. દૂધમાંથી ફ્રેશ માવો તૈયાર કરવો:
સૌપ્રથમ એક મોટા અને જાડા તળિયા વાળા વાસણમાં કે કઢાઈમાં ૧.૫ લિટર ફુલ ફેટ દૂધ લો. તેને મધ્યમ તાપ પર ગરમ કરવા મૂકો. દૂધમાં એક ઉભરો આવે અને સરસ ગરમ થઈ જાય એટલે તેમાં ૧.૫ ચમચી લીંબુનો રસ ઉમેરો. લીંબુનો રસ ઉમેર્યા પછી ચમચા વડે ધીમે ધીમે હલાવતા રહો, જેથી દૂધમાંથી છાશ અને ફ્રેશ પનીર/માવો અલગ થવા લાગશે.
૨. ગોળ ઓગાળવો:
હવે ગેસની આંચ થોડી ઝડપી કરો. બીજી તરફ એક નાની પેનમાં અડધો કપ ગોળ પાવડર અને ૨ ચમચી પાણી લો. તેને ધીમા તાપે સંપૂર્ણપણે ઓગળવા દો. ગોળ ઓગળીને એકરસ થઈ જાય એટલે આ ગોળના મિશ્રણને દૂધ અને માવાના મિશ્રણમાં ઉમેરી દો.
૩. મિશ્રણને ઘટ્ટ કરવું:
હવે આ દૂધ અને ગોળના મિશ્રણને સતત હલાવતા રહીને પકવવા દો. દૂધમાં રહેલું વધારાનું પાણી બાષ્પીભવન થઈ જશે અને મિશ્રણ ધીમે ધીમે ઘટ્ટ થઈને હલવા જેવા પોત (ટેક્સચર) માં ફેરવાઈ જશે. જ્યારે મિશ્રણ ઘાટું થઈ જાય ત્યારે તેમાં ૨ ચમચી દેશી ઘી, ૧ ચમચી એલચી પાવડર અને કેસરનું મિશ્રણ ઉમેરો. બધી જ સામગ્રીને સરસ રીતે મિક્સ કરી લો જેથી કેસરનો પીળો રંગ અને સુગંધ સમગ્ર માવામાં ભળી જાય.
૪. માવાને સ્મૂધ બનાવવો અને પેંડા વાળવા:
મિશ્રણ પેનની સપાટી છોડવા લાગે એટલે ગેસ બંધ કરી દો અને તેને થોડું ઠંડુ થવા દો. મિશ્રણ નવશેકું ગરમ હોય ત્યારે તેને તમારી હથેળીના ભાગથી ૨ થી ૩ મિનિટ માટે સરસ રીતે મેશ (મસળી) કરી લો. આનાથી માવો એકદમ સોફ્ટ અને લીસો થઈ જશે. હવે તેમાંથી નાના-નાના ગોળ બોલ્સ બનાવી હળવા હાથે ચપટા કરી પેંડાનો આકાર આપો.
૫. સજાવટ અને સર્વિંગ:
તૈયાર થયેલા પેંડા પર વચ્ચે બારીક સમારેલા પિસ્તાની કતરણ અને કેસરનો તાંતણો મૂકીને હળવેથી દબાવી દો. તમારા મોઢામાં મુકતાં જ ઓગળી જાય તેવા અને કેસરની સુગંધથી મહેકતા શુદ્ધ કેસર પેંડા તૈયાર છે!

રસોઈ માટેની ખાસ ઉપયોગી ટિપ્સ
-
દૂધની પસંદગી: પેંડા બનાવતી વખતે હંમેશાં ફુલ ફેટ (મહત્તમ ક્રીમવાળા) દૂધનો જ ઉપયોગ કરવો, જેથી માવો વિપુલ પ્રમાણમાં અને સોફ્ટ બને.
-
ગોળનું પ્રમાણ: જો તમને વધુ મીઠાશ પસંદ હોય તો તમે ગોળનું પ્રમાણ સ્વાદ મુજબ થોડું વધારી શકો છો.
-
સ્ટોરેજ: આ પેંડામાં કોઈપણ પ્રકારના પ્રિઝર્વેટિવ્સ ન હોવાથી તેને એર-ટાઈટ કન્ટેનરમાં રાખીને ફ્રિજમાં ૫ થી ૭ દિવસ સુધી તાજા રાખી શકાય છે.
આ શ્રાવણ માસ, નવરાત્રિ કે કોઈપણ વ્રત-ઉપવાસ દરમિયાન આ પૌષ્ટિક અને સ્વાદિષ્ટ કેસર પેંડા બનાવીને ભગવાનને ભોગ ધરો અને પરિવાર સાથે તેના સાચા સ્વાદની મજા માણો!