રાજ્યમાં આગામી ૫ દિવસ ગરમીથી રાહત નહીં: ભીષણ ગરમીનું રેડ એલર્ટ, તેલંગણામાં લૂ લાગવાથી ૧૬ લોકોના કરુણ મોત
ઉનાળો હવે તેના પરાકાષ્ઠા પર પહોંચી ગયો છે અને સમગ્ર ગુજરાત સહિત દેશભરમાં સૂર્યદેવતા આકરા પાણીએ થયા છે. હવામાન વિભાગ (IMD) ના તાજેતરના અહેવાલો અનુસાર, રાજ્યના નાગરિકોને આગામી પાંચથી સાત દિવસ સુધી આ અંગ દઝાડતી ગરમીમાંથી કોઈ પણ પ્રકારની રાહત મળવાના સંકેતો નથી. ખાસ કરીને આજથી ‘નૌતપા’ (ઉનાળાના સૌથી ગરમ ૯ દિવસ) ની શરૂઆત થઈ રહી હોવાથી આગામી ૨ જૂન સુધી ગરમીનું આ ટોર્ચર સતત યથાવત રહેશે.
રાજ્યના મોટાભાગના જિલ્લાઓમાં પારો ૪૨ ડિગ્રી સેલ્સિયસને પાર પહોંચી ગયો છે, જેના કારણે લોકો ગરમીથી ત્રાહિમામ પોકારી ઉઠ્યા છે. બપોરના સમયે ફૂંકાતા ગરમ પવનો (લૂ) ને લીધે રસ્તાઓ બિલકુલ સૂમસામ બની જાય છે અને લોકો ઘરમાં પૂરાઈ રહેવા મજબૂર બન્યા છે. હવામાન વિભાગના જણાવ્યા મુજબ, આગામી દિવસોમાં વાતાવરણ સંપૂર્ણપણે શુષ્ક રહેશે, જેના કારણે તાપમાનમાં કોઈ ઘટાડો નોંધાશે નહીં.
ગુજરાતના મુખ્ય શહેરોના તાપમાન પર એક નજર
રાજ્યના લગભગ તમામ પ્રદેશો હાલમાં ગરમીની ભઠ્ઠીમાં શેકાઈ રહ્યા છે. ગુજરાતના વિવિધ શહેરોમાં નોંધાયેલા તાપમાનના આંકડા નીચે મુજબ છે, જે સ્થિતિની ગંભીરતા દર્શાવે છે:
અમદાવાદ: ૪૨.૨°C (રાજ્યનું સૌથી ગરમ શહેર)
ગાંધીનગર: ૪૨.૦°C
સુરેન્દ્રનગર: ૪૧.૮°C
રાજકોટ: ૪૧.૫°C
અમરેલી: ૪૧.૩°C
ભાવનગર: ૪૧.૦°C
વડોદરા: ૪૦.૨°C
ડીસા: ૩૯.૮°C
ભુજ: ૩૯.૪°C
આ આંકડા સ્પષ્ટ કરે છે કે ઉત્તર ગુજરાતથી લઈને સૌરાષ્ટ્ર અને મધ્ય ગુજરાત સુધી બધે જ ગરમીનો પ્રકોપ સરખો છે.
દેશભરમાં પ્રચંડ ગરમીનો કહેર: તેલંગણામાં ૧૬ લોકોના મોત
આ આકરી ગરમી માત્ર ગુજરાત પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ સમગ્ર દેશમાં હાહાકાર મચાવી રહી છે. અનેક રાજ્યોમાં અસહ્ય ગરમી અને લૂના કારણે જનજીવન અસ્તવ્યસ્ત થઈ ગયું છે. સૌથી ચિંતાજનક સમાચાર દક્ષિણ ભારતના તેલંગણા રાજ્યમાંથી આવી રહ્યા છે, જ્યાં તીવ્ર હીટવેવ (Heatwave) ના કારણે અત્યાર સુધીમાં ૧૬ લોકોના મોત થયાની સત્તાવાર માહિતી સામે આવી છે. આ દુર્ઘટનાને પગલે તેલંગણાના આરોગ્ય વિભાગે સમગ્ર રાજ્યમાં હાઈ એલર્ટ જાહેર કર્યું છે.
હવામાન વિભાગના આંકડા અનુસાર, મહારાષ્ટ્રનું ‘બ્રહ્મપુરી’ શહેર હાલમાં ૪૭.૨ ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાન સાથે સમગ્ર દેશનું સૌથી ગરમ શહેર નોંધાયું છે. આ ઉપરાંત રાજસ્થાન અને મહારાષ્ટ્ર સહિત દેશના ૧૨ રાજ્યોના લગભગ ૩૭ શહેરો એવા છે જ્યાં તાપમાનનો પારો ૪૭ ડિગ્રીની આસપાસ પહોંચી ગયો છે. આ ભયાનક ગરમીના લીધે લોકોની રોજિંદી આવક અને સ્વાસ્થ્ય પર ગંભીર અસરો પડી રહી છે.
બપોરે બહાર નીકળવું જોખમી: વહીવટી તંત્રની અપીલ
હવામાન વિભાગના પૂર્વાનુમાન મુજબ, મધ્ય ભારત અને ઉત્તર ભારતના વિસ્તારોમાં મે મહિનાના અંત સુધી આ જ પ્રકારે ભીષણ લૂ વરસતી રહેશે. બપોરના ૧૨ થી સાંજના ૪ વાગ્યા સુધીનો સમય સૌથી વધુ જોખમી ગણાવવામાં આવ્યો છે. તેલંગણાના મોટાભાગના જિલ્લાઓમાં ૨૬ મે સુધી તીવ્ર હીટવેવની કડક આગાહી કરવામાં આવી છે.
પરિસ્થિતિને જોતા સ્થાનિક પ્રશાસન અને આરોગ્ય વિભાગે નાગરિકો માટે એડવાઇઝરી જાહેર કરી છે. લોકોને અપીલ કરવામાં આવી છે કે જ્યાં સુધી ખૂબ જ જરૂરી કામ ન હોય ત્યાં સુધી બપોરના સમયે ઘરની બહાર નીકળવાનું ટાળવું. શરીરમાં પાણીની કમી ન થાય તે માટે પૂરતા પ્રમાણમાં પાણી, છાશ, લીંબુ પાણી અથવા ઓઆરએસ (ORS) નું દ્રાવણ પીતા રહેવું. ખાસ કરીને મજૂરો, બાળકો અને વૃદ્ધોએ આ ગરમીમાં વિશેષ સાવધાની રાખવાની જરૂર છે.
દિલ્હી અને ઉત્તર ભારતમાં પણ તાપમાન ખતરનાક સ્તરે
દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં પણ ગરમીના તમામ રેકોર્ડ તૂટી રહ્યા છે. આજે દિલ્હીનું મહત્તમ તાપમાન ૪૪ ડિગ્રી સેલ્સિયસ અને લઘુત્તમ તાપમાન ૩૦ ડિગ્રી સેલ્સિયસની આસપાસ રહેવાની સંભાવના છે. લઘુત્તમ તાપમાન ઊંચું હોવાનો અર્થ એ છે કે લોકોને રાત્રે પણ ગરમીથી કોઈ રાહત મળી રહી નથી. રાત્રિના સમયે પણ ગરમ પવનો ફૂંકાવાનું ચાલુ રહે છે.
ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) એ દિલ્હી ઉપરાંત હરિયાણા, પંજાબ, ઉત્તર પ્રદેશ અને રાજસ્થાન માટે ‘તીવ્ર ગરમીની ચેતવણી’ (Severe Heatwave Warning) એટલે કે રેડ એલર્ટ જાહેર કર્યું છે. આગામી દિવસોમાં પશ્ચિમ રાજસ્થાન, મધ્ય પ્રદેશ, વિદર્ભ અને પૂર્વી ઉત્તર પ્રદેશના કેટલાક વિસ્તારોમાં તાપમાન હજુ પણ વધુ ખતરનાક અને અસહ્ય સ્તરે પહોંચી શકે છે.
આ ગરમીમાં સુરક્ષિત રહેવાના કેટલાક મહત્વના ઉપાયો
આવી કાળઝાળ ગરમી અને હીટવેવથી બચવા માટે સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતોએ કેટલીક સાદી પણ અસરકારક સલાહ આપી છે, જે દરેક નાગરિકે અપનાવવી જોઈએ:
૧. સુતરાઉ કપડાં પહેરો: બહાર નીકળતી વખતે હંમેશા આછા રંગના અને ઢીલા સુતરાઉ (કોટન) કપડાં પહેરો, જેથી શરીરને હવા મળતી રહે.
૨. માથું ઢાંકીને રાખો: જો બપોરે બહાર જવું જ પડે, તો માથે ટોપી, રૂમાલ અથવા છત્રીનો ઉપયોગ ચોક્કસ કરો અને આંખોના રક્ષણ માટે સનગ્લાસ પહેરો.
૩. ખાલી પેટે બહાર ન નીકળો: ક્યારેય પણ સવારે કે બપોરે ભૂખ્યા પેટે ઘરની બહાર ન જાઓ. થોડું ઘણું ખાઈને અને પાણી પીને જ નીકળવું હિતાવહ છે.
૪. તરસ ન લાગી હોય તો પણ પાણી પીઓ: હીટ સ્ટ્રોકથી બચવા માટે શરીરમાં પ્રવાહીનું પ્રમાણ જાળવી રાખવું સૌથી જરૂરી છે.
જ્યાં સુધી ચોમાસાનું સત્તાવાર આગમન ન થાય, ત્યાં સુધી પ્રકૃતિના આ પ્રકોપ સામે સાવચેતી અને સજાગતા જ આપણો સૌથી મોટો બચાવ છે.
