સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્દેશ બાદ પશ્ચિમ બંગાળમાં ઇન-સર્વિસ ટીચર્સ માટે TET પરીક્ષાની તૈયારીઓ શરૂ
શિક્ષણ જગતમાંથી આ સમયે એક ખૂબ જ મોટા અને ચોંકાવનારા સમાચાર સામે આવ્યા છે, જેણે પશ્ચિમ બંગાળની સરકારી શાળાઓમાં ભણાવતા હજારો શિક્ષકોની ચિંતા વધારી દીધી છે. દેશની સર્વોચ્ચ અદાલત એટલે કે સુપ્રીમ કોર્ટના કડક નિર્દેશ બાદ, પશ્ચિમ બંગાળ સરકારે રાજ્યના લગભગ 90 હજાર ઇન-સર્વિસ (સેવામાં કાર્યરત) પ્રાથમિક શિક્ષકો માટે Teacher Eligibility Test (TET) એટલે કે શિક્ષક પાત્રતા પરીક્ષા આયોજિત કરવાનીadministrative તૈયારીઓ શરૂ કરી દીધી છે. જોકે, હજુ સુધી પરીક્ષાની સત્તાવાર તારીખ, અરજી પ્રક્રિયા અને વિગતવાર શિડ્યુલ સામે આવ્યું નથી, પરંતુ આ સમાચાર આવતાની સાથે જ રાજ્યના શૈક્ષણિક વર્તુળોમાં હડકંપ મચી ગયો છે. આવો વિસ્તારથી જાણીએ કે આખો મામલો શું છે, કયા શિક્ષકોએ આ પરીક્ષા આપવી પડશે અને તેનો વિરોધ કેમ થઈ રહ્યો છે.
શું છે સુપ્રીમ કોર્ટનો નિર્દેશ અને આખો મામલો?
આ સમગ્ર કાનૂની અને વહીવટી મુદ્દો ‘રાઈટ ટુ એજ્યુકેશન’ (RTE) એક્ટ, 2009 માંથી ઉદ્ભવ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટના સ્પષ્ટ આદેશ મુજબ, તમામ કાર્યરત શિક્ષકો—એટલે કે RTE એક્ટના અમલ પહેલાં નિયુક્ત થયેલા અને હાલમાં સેવા આપી રહેલા શિક્ષકો—માટે તેમની યોગ્યતા સાબિત કરવી ફરજિયાત બની ગઈ છે. કોર્ટના આદેશના પાલનરૂપે, પશ્ચિમ બંગાળના શાળા શિક્ષણ વિભાગે 11 સપ્ટેમ્બર, 2026 ના રોજ સંબંધિત પરીક્ષા-આયોજક સંસ્થાઓને સત્તાવાર સૂચનાઓ જારી કરી હતી. અહેવાલો સૂચવે છે કે સરકારે ‘વેસ્ટ બંગાળ સેન્ટ્રલ સ્કૂલ સર્વિસ કમિશન’ (WBSSC) અને ‘વેસ્ટ બંગાળ બોર્ડ ઓફ પ્રાઈમરી એજ્યુકેશન’ (WBBPE) જેવી મુખ્ય સંસ્થાઓને આ વિશાળ પરીક્ષા શક્ય તેટલી વહેલી તકે યોજવા માટે તમામ જરૂરી વ્યવસ્થાઓ કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે.
કયા શિક્ષકોએ આપવી પડશે TET અને કોને મળશે છૂટ?
આ નવા આદેશ આવ્યા બાદથી જ શિક્ષકોના મનમાં સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે શું આ પરીક્ષા દરેક શિક્ષક પર લાગુ થશે? આ સ્થિતિને સ્પષ્ટ કરતા નિયમોમાં કેટલાક જોગવાઈઓ કરવામાં આવી છે:
કોણે પાસ કરવી પડશે TET: સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ મુજબ, જે ઇન-સર્વિસ શિક્ષકોના સેવાકાળમાં હજુ પાંચ વર્ષ કે તેથી વધુનો સમય બાકી છે, તેમણે કોઈપણ ભོગે TET પાસ કરવી જ પડશે. જો તેઓ નક્કી કરેલી સમયમર્યાદામાં આ પરીક્ષા પાસ નહીં કરી શકે, તો તેઓ પોતાની નોકરી ચાલુ રાખી શકશે નહીં.
કોને મળી છે રાહત: જે શિક્ષકોની નિવૃત્તિ (રિટાયરમેન્ટ) માં હવે પાંચ વર્ષ કે તેથી ઓછો સમય બચ્યો છે, તેમને નોકરી જાળવી રાખવા માટે આ TET પરીક્ષાથી મોટી રાહત એટલે કે છૂટ આપવામાં આવી છે.
પ્રમોશન માટેના નિયમો: જોકે, જે શિક્ષકોની સર્વિસ પાંચ વર્ષથી ઓછી બચી છે, પરંતુ તેઓ ભવિષ્યમાં પ્રમોશન (બઢતી) મેળવવા માંગે છે, તેમના માટે TET પાસ કરવી હજુ પણ ફરજિયાત રહેશે. એટલે કે પાત્રતા પરીક્ષા પાસ કર્યા વગર પ્રમોશનનો રસ્તો ખુલ્લો થશે નહીં.
ડેડલાઈન: ક્યારે સુધી પાસ કરવી પડશે exam?
ડેડલાઈન: ક્યારે સુધી પાસ કરવી પડશે exam?સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્દેશ અનુસાર, ઇન-સર્વિસ શિક્ષકો પાસે પોતાની પાત્રતા સાબિત કરવા માટે સમય તો છે, પરંતુ લક્ષ્ય પણ નક્કી કરી દેવામાં આવ્યું છે. પ્રભાવિત શિક્ષકોએ 31 ઓગસ્ટ 2028 સુધીમાં કોઈપણ ભོગે TETની પરીક્ષા પાસ કરવાની રહેશે. સરકારનું આ પગલું શિક્ષણની ગુણવત્તામાં સુધારો કરવા અને રાષ્ટ્રીય ધોરણો અનુસાર શિક્ષકોની યોગ્યતા સુનિશ્ચિત કરવાના ઉદ્દેશ્યથી લેવામાં આવ્યું છે.
શિક્ષકો અને સંસ્થાઓમાં કેમ ફેલાયો છે રોષ?
સરકાર દ્વારા આ વહીવટી પ્રક્રિયા શરૂ કરવા અંગેના સમાચાર બહાર આવતા જ પશ્ચિમ બંગાળમાં વિવિધ શિક્ષક સંગઠનોએ તેનો જોરદાર વિરોધ શરૂ કર્યો છે. શિક્ષકોનો તર્ક છે કે જેઓ વર્ષો કે દાયકાઓથી નિષ્ઠાપૂર્વક શિક્ષણ કાર્ય કરી રહ્યા છે અને બાળકોનું ભવિષ્ય ઘડી રહ્યા છે, તેવા શિક્ષકો પર કારકિર્દીની વચ્ચે અચાનક આવી પાત્રતા કસોટી (eligibility test) લાદવી સંપૂર્ણપણે અન્યાયી છે. સંગઠનોનું કહેવું છે કે વર્ષોનો અનુભવ ધરાવતા વરિષ્ઠ શિક્ષકો પર આ રીતે દબાણ લાવવું એ માનસિક ઉત્પીડન સમાન છે. તેમણે માંગ કરી છે કે લાંબા સમયથી સેવા આપતા અનુભવી શિક્ષકોને TETની આ આવશ્યકતામાંથી સંપૂર્ણપણે મુક્તિ આપવામાં આવે.
આગામી દિવસોમાં આ મુદ્દે રાજકારણ અને શિક્ષક સંઘોનો વિરોધ વધુ તીવ્ર બનવાના એસાર છે, કારણ કે 90 હજાર શિક્ષકોનું ભવિષ્ય આ નિર્ણય સાથે સીધી રીતે જોડાયેલું છે.
