એકપક્ષીય પ્રતિબંધોનો સામનો કરવા બ્રિક્સ દેશો એકજૂથ: ઈરાની પ્રમુખ પેઝેશ્કિયાને સહયોગ વધારવા કરી મજબૂત અપીલ
પશ્ચિમ એશિયામાં સતત વધી રહેલા રાજકીય અને લશ્કરી તણાવ વચ્ચે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ અને રાજદ્વારી ઘટનાક્રમ સામે આવ્યો છે. વિશ્વના સૌથી સંવેદનશીલ અને વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ તેલ પરિવહન માર્ગ ગણાતા ‘હોર્મુઝની સામુદ્રધુની’ (Strait of Hormuz) માટે ઈરાન અને ઓમાન નવા પ્રવેશ (Entry) અને બહાર નીકળવાના (Exit) માર્ગો નક્કી કરવા અંગે પૂર્ણ રીતે સંમત થયા છે.
ઈરાની અધિકારીઓએ આપેલા સત્તાવાર નિવેદન અનુસાર, બંને દેશો વચ્ચે થયેલી દીર્ઘકાલીન વાટાઘાટો બાદ આ નવા નેવિગેશન માર્ગોની ટેકનિકલ વિગતો આખરી ઓપ આપી દેવામાં આવ્યો છે. આ નિર્ણાયક વાટાઘાટોના પરિણામો અને આયોજન અંગે આગામી સોમવારે મસ્કતમાં યોજાનારી ખાસ પ્રાદેશિક બેઠકમાં તમામ ગલ્ફ દેશોને વિગતવાર માહિતી આપવામાં આવશે.
વૈશ્વિક વેપાર અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનું મહત્વ
સિન્હુઆ ન્યૂઝ એજન્સીના અહેવાલ મુજબ, પશ્ચિમ એશિયામાં સર્જાયેલી અસ્થિરતા વચ્ચે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની વૈશ્વિક સમુદાય અને આંતરરાષ્ટ્રીય તેલ બજાર માટે સતત મુખ્ય કેન્દ્રબિંદુ બની રહી છે. સમગ્ર વિશ્વમાં વપરાતા કુલ ક્રૂડ ઓઈલનો એક મોટો હિસ્સો આ જળમાર્ગ પરથી પસાર થાય છે.
સુરક્ષા અને જહાજોની સલામત અવરજવરને ધ્યાનમાં રાખીને ઈરાન અને ઓમાને નવા માર્ગો તૈયાર કર્યા છે. મસ્કત ખાતે યોજાનારી પરિષદમાં ગલ્ફ કો-ઓપરેશન કાઉન્સિલ (GCC) ના સભ્ય દેશો સાથે આ માર્ગોની સુરક્ષા અને અમલીકરણ અંગે વિસ્તૃત ચર્ચા હાથ ધરવામાં આવશે.
‘અમેરિકી સરમુખત્યારશાહી અને પ્રતિબંધો સામે બ્રિક્સ મજબૂત ઢાલ’: ઈરાન
બીજી તરફ, નવી દિલ્હી ખાતે યોજાયેલી બ્રિક્સ સમિટ દરમિયાન ‘ઈન્ડિયા ટુડે’ ને આપેલા ખાસ ઈન્ટરવ્યુમાં ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાને અમેરિકા અને પશ્ચિમી દેશોની નીતિઓ પર આકરા પ્રહારો કર્યા હતા. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું હતું કે, બ્રિક્સ (BRICS) સંગઠનની રચના જ અમેરિકા દ્વારા લાદવામાં આવતા એકપક્ષીય પ્રતિબંધો અને આર્થિક દબાણની નીતિનો સામનો કરવા માટે કરવામાં આવી છે.
ઈરાની રાષ્ટ્રપતિએ ઉમેર્યું કે, “અમેરિકા પોતાની મરજી મુજબ કોઈ પણ દેશ પર આર્થિક પ્રતિબંધો લાદી દે છે. બ્રિક્સનો મૂળ હેતુ આવી આર્થિક સરમુખત્યારશાહીનો અંત લાવવાનો છે. બ્રિક્સના તમામ સભ્ય દેશોએ વ્યક્તિગત રાજકીય પ્રતિબંધોથી મુક્ત થઈને વેપાર, ચુકવણી અને પરસ્પર સહયોગના નવા વૈકલ્પિક માર્ગો વિકસાવવાની જરૂર છે.” તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે એકપક્ષીયતા સામે લડવા માટે બ્રિક્સ દેશોએ એકબીજાનો હાથ પકડીને આગળ વધવું પડશે.
પશ્ચિમ એશિયાની શાંતિ માટે રાજદ્વારી માર્ગ પર ભાર
દરમિયાન, ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયના સચિવ (આર્થિક સંબંધો) સુધાકર દાલેલાએ શનિવારે પત્રકારોને માહિતી આપતાં જણાવ્યું હતું કે, બ્રિક્સ સમિટ દરમિયાન પશ્ચિમ એશિયાની વર્તમાન પરિસ્થિતિ અંગે સભ્ય દેશો વચ્ચે વ્યાપક ચર્ચા થઈ છે.
તમામ દેશો પશ્ચિમ એશિયામાં શાંતિ અને સ્થિરતા જાળવવા માટે સર્વસંમતિ પર પહોંચ્યા છે. પરિષદમાં સ્પષ્ટપણે સ્વીકારવામાં આવ્યું છે કે કોઈપણ ક્ષેત્રીય કે આંતરરાષ્ટ્રીય વિવાદનો ઉકેલ યુદ્ધ કે હિંસાથી નહીં, પરંતુ કેવળ પરસ્પર સંવાદ અને રાજદ્વારી (Diplomacy) ના માધ્યમથી જ લાવી શકાય છે.
