મોદી-ટ્રમ્પના કોલ બાદ એલોન મસ્કના ભારતમાં બિઝનેસ વિસ્તારવાની ચર્ચાઓએ પકડ્યું જોર.
વૈશ્વિક રાજકારણમાં જ્યારે બે મહાસત્તાઓના નેતાઓ વાત કરતા હોય ત્યારે દરેક શબ્દનું મહત્વ હોય છે. પરંતુ જો આ વાતચીતમાં વિશ્વના સૌથી મોટા ટેક ટાયકૂન એલોન મસ્ક પણ સામેલ હોય, તો તે સમાચાર હેડલાઇન્સ બની જાય છે. તાજેતરમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વચ્ચે મધ્ય-પૂર્વ (Middle East) ની ગંભીર સ્થિતિ અંગે ફોન પર મંત્રણા થઈ હતી. ન્યૂયોર્ક ટાઈમ્સ (NYT) ના એક સનસનાટીભર્યા અહેવાલ મુજબ, આ અત્યંત ખાનગી રાજદ્વારી કોલમાં એલોન મસ્ક પણ જોડાયા હતા.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની સુરક્ષા અને તેલનો પુરવઠો
આ વાતચીતનો મુખ્ય એજન્ડા મધ્ય-પૂર્વમાં વધી રહેલો તણાવ અને ખાસ કરીને ‘હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ’ (Strait of Hormuz) ની સુરક્ષા હતો. આ દરિયાઈ માર્ગ ભારત માટે લાઈફલાઈન સમાન છે, કારણ કે ભારતનો મોટાભાગનો તેલ અને ગેસનો પુરવઠો અહીંથી પસાર થાય છે. પીએમ મોદીએ સંસદમાં પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી કે આ માર્ગમાં કોઈપણ અવરોધ વૈશ્વિક ઊર્જાના ભાવો વધારી શકે છે અને ખાતરના પુરવઠાને અસર કરી શકે છે. ટ્રમ્પ અને મોદી બંને આ માર્ગને સુરક્ષિત રાખવા માટે સહમત થયા હતા.
એલોન મસ્કનો રોલ: બિઝનેસ કે ડિપ્લોસી?
સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે મસ્ક આ કોલમાં શું કરી રહ્યા હતા? નિષ્ણાતો માને છે કે મસ્કની હાજરી બે મહત્વના સંકેતો આપે છે: ૧. ટ્રમ્પ-મસ્ક મિત્રતા: ગયા વર્ષના મનદુઃખ બાદ હવે મસ્ક ટ્રમ્પના સૌથી નજીકના સલાહકાર તરીકે ઉભરી રહ્યા છે. ૨. ભારતમાં ટેક એક્સપાન્શન: એલોન મસ્ક લાંબા સમયથી ભારતમાં ‘સ્ટારલિંક’ (સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ) અને ‘ટેસ્લા’ માટે મંજૂરીની રાહ જોઈ રહ્યા છે. ભારતની ભૌગોલિક સ્થિતિ અને મધ્ય-પૂર્વના ટેક-કનેક્શનમાં મસ્કની સ્પેસએક્સ અને ઊર્જા ટેકનોલોજી મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
વ્હાઇટ હાઉસ અને ભારત સરકારનું મૌન
જોકે, આ મામલે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર પુષ્ટિ મળી નથી. ભારતીય વિદેશ મંત્રાલય કે વ્હાઇટ હાઉસે મસ્કની હાજરી અંગે કોઈ ટિપ્પણી કરી નથી. પીએમ મોદીએ આ કોલને “અત્યંત ફળદાયી અને ઉપયોગી” ગણાવ્યો હતો, પરંતુ તેમાં ત્રીજી વ્યક્તિની હાજરી અંગે મૌન સેવ્યું છે. એલોન મસ્કે પણ હંમેશની જેમ સોશિયલ મીડિયા પર આ બાબતે કોઈ સ્પષ્ટતા કરી નથી.
ભારત પર શું થશે અસર?
જો આ અહેવાલ સાચો હોય, તો તે દર્શાવે છે કે ભવિષ્યની ડિપ્લોસીમાં માત્ર સરકારો જ નહીં, પણ ટેકનોલોજીના માંધાતાઓ પણ નીતિ નિર્ધારણમાં ભાગ લેશે. ભારત માટે આ એક તક હોઈ શકે છે કે તે અમેરિકાના વહીવટીતંત્ર અને ટેક જાયન્ટ્સ બંને સાથે સીધો તાલમેલ સાધી શકે, જે સ્ટ્રેટેજિક અને આર્થિક બંને રીતે ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે.
૨૮ માર્ચ ૨૦૨૬ની સવારે આ સમાચાર ભારત-અમેરિકા સંબંધોમાં એક નવા પ્રકરણની આશંકા જગાડી રહ્યા છે. એલોન મસ્કનું આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં વધતું કદ અને પીએમ મોદી સાથેના તેમના સૌહાર્દપૂર્ણ સંબંધો આવનારા સમયમાં ભારતના ટેક ક્ષેત્રમાં કોઈ મોટા રોકાણની પૂર્વભૂમિકા હોઈ શકે છે.
