અમેરિકી તણાવ વચ્ચે ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર અયાતુલ્લા ખામેનેઈએ 37 વર્ષ જૂની પરંપરા તોડી
ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે વધતા સૈન્ય તણાવની વચ્ચે, ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર અયાતુલ્લા અલી ખામેનેઈએ 37 વર્ષ જૂની એક પરંપરા તોડી નાખી છે. અહેવાલો અનુસાર, ખામેનેઈ 8 ફેબ્રુઆરીએ વાયુસેનાના કમાન્ડરો સાથેની વાર્ષિક બેઠકમાં હાજર રહ્યા નહોતા, જે તેમના નેતૃત્વ હેઠળ દર વર્ષે નિયમિતપણે યોજાતી હતી.
વાર્ષિક બેઠક અને પરંપરા
આ બેઠક ઈરાની વાયુસેનાની મહત્વપૂર્ણ વ્યૂહાત્મક ચર્ચા માટે આયોજિત કરવામાં આવે છે અને તેની પરંપરા 1979માં શરૂ થઈ હતી. તે સમયે વાયુસેનાના અધિકારીઓએ ઈસ્લામિક ગણરાજ્યના સ્થાપક રુહોલ્લાહ ખુમેની પ્રત્યે વફાદારીના શપથ લીધા હતા. ખામેનેઈએ 1989માં સુપ્રીમ લીડર બન્યા બાદ સતત આ બેઠકમાં ભાગ લીધો હતો, જે તેમણે કોવિડ-19 મહામારી દરમિયાન પણ જાળવી રાખી હતી.
અમેરિકી સૈન્ય દબાણ
આ વખતે તેમની ગેરહાજરી એવા સમયે જોવા મળી છે જ્યારે અમેરિકાએ ખાડી ક્ષેત્રમાં પોતાની સૈન્ય હાજરી વધારી દીધી છે, જેનાથી ઈરાન પર અમેરિકી હુમલાનો ખતરો વધી ગયો છે. નિષ્ણાતો આ ઘટનાને ખામેનેઈ દ્વારા સુરક્ષાના દૃષ્ટિકોણથી રાખવામાં આવેલી સાવચેતી અથવા રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાની બાબતોમાં વ્યસ્તતા તરીકે જોઈ રહ્યા છે.
ઈરાન સરકારે વારંવાર ચેતવણી આપી છે કે અમેરિકા દ્વારા કોઈપણ સૈન્ય કાર્યવાહી સમગ્ર મિડલ ઈસ્ટમાં સંઘર્ષ ફેલાવી શકે છે. જૂન 2025માં ઈઝરાયેલ અને અમેરિકા દ્વારા ઈરાનના પરમાણુ મથકો પર કરવામાં આવેલા હુમલાઓએ પ્રાદેશિક તણાવમાં વધુ વધારો કર્યો હતો.
રાજકીય અને વ્યૂહાત્મક સંકેતો
વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે ખામેનેઈની બેઠકમાં ગેરહાજરી એ અમેરિકાના વધતા સૈન્ય દબાણ અને ઈરાની સંરક્ષણ માળખામાં વ્યૂહાત્મક ફેરફારોનો સંકેત હોઈ શકે છે. આ ઉપરાંત, આ પગલું ઈરાની અધિકારીઓ અને જનતાને પણ સંદેશ આપે છે કે નેતૃત્વ સુરક્ષા અને સાવચેતીને સર્વોપરી માની રહ્યું છે.
અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવની વચ્ચે ખામેનેઈ દ્વારા 37 વર્ષમાં પ્રથમ વખત આ પરંપરાગત બેઠક છોડવાની ઘટના રાજકીય અને સૈન્ય બંને દૃષ્ટિએ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. નિષ્ણાતો તેને મધ્ય-પૂર્વમાં સુરક્ષા સંતુલન અને અમેરિકા-ઈરાન સંબંધો પર પડનારી સંભવિત અસરો માટે એક સૂચક માની રહ્યા છે.
