કેમ તૂટ્યું સોના-ચાંદીનું ETF? વૈશ્વિક બજારની અસર કે સ્થાનિક વેચવાલી? જાણો 16 ટકાના ઘટાડાનું અસલી ગણિત
શેરબજારમાં લિસ્ટ થયેલા ગોલ્ડ અને સિલ્વર એક્સચેન્જ ટ્રેડેડ ફંડ્સ (ETF) માં ભારે વેચાણ જોવા મળ્યું છે. ખાસ કરીને સિલ્વર ETFમાં 16 ટકા સુધીનો ઐતિહાસિક કડાકો બોલાતા રોકાણકારોના પોર્ટફોલિયો લાલ નિશાનમાં આવી ગયા છે. ભૌતિક બજારમાં સોના-ચાંદીના ભાવ ઘટવાની સીધી અસર હવે પેપર ગોલ્ડ અને સિલ્વર પર પણ પડી રહી છે. આ કડાકા પાછળના મુખ્ય કારણો અને બજારની સ્થિતિ નીચે મુજબ છે.
સિલ્વર ETF માં 16 ટકાનો ઘટાડો: રોકાણકારોમાં ફફડાટ
આજે શેરબજાર ખુલતાની સાથે જ સિલ્વર ETF માં મોટી વેચવાલી જોવા મળી હતી. કેટલાક પ્રમુખ સિલ્વર ETF ના ભાવમાં 16 ટકા સુધીનો ઘટાડો નોંધાયો છે, જે છેલ્લા લાંબા સમયનો સૌથી મોટો એક દિવસીય કડાકો છે. સામાન્ય રીતે ચાંદીમાં ઉતાર-ચઢાવ વધુ હોય છે, પરંતુ ETF માં આટલો મોટો ઘટાડો સૂચવે છે કે મોટા સંસ્થાકીય રોકાણકારોએ (Institutional Investors) બજારમાંથી નાણાં ખેંચ્યા છે. ગોલ્ડ ETF માં પણ 4 થી 6 ટકાનો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, જેના કારણે સુરક્ષિત ગણાતા આ રોકાણ સાધનો પર હવે સવાલો ઉભા થઈ રહ્યા છે.
ETF માં ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ: વૈશ્વિક બજારમાં કિંમતી ધાતુઓના ભાવ તૂટ્યા
ગોલ્ડ અને સિલ્વર ETF ના ભાવ સીધી રીતે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોના અને ચાંદીની કિંમતો સાથે જોડાયેલા હોય છે. આજે વૈશ્વિક બજારોમાં ચાંદીના ભાવમાં મોટું ગાબડું પડ્યું છે, જેની અસર ભારતીય બજારના ETF પર પડી છે. જ્યારે ફિઝિકલ માર્કેટમાં સપ્લાય અને ડિમાન્ડના સમીકરણો બદલાય છે, ત્યારે તેની ત્વરિત અસર ETF ના નેટ એસેટ વેલ્યુ (NAV) પર પડે છે. રોકાણકારોએ પ્રોફિટ બુકિંગ શરૂ કરતા બજારમાં લિક્વિડિટીનું દબાણ વધ્યું અને ભાવ નીચે તરફ સરક્યા છે.
ડોલર ઇન્ડેક્સમાં મજબૂતી અને વ્યાજ દરોનો પ્રભાવ
અમેરિકી ડોલર ઇન્ડેક્સમાં આવેલી અણધારી તેજી કિંમતી ધાતુઓ માટે વિલન સાબિત થઈ છે. જ્યારે ડોલર મજબૂત બને છે ત્યારે સોના અને ચાંદી જેવી કોમોડિટીઝ મોંઘી પડે છે, પરિણામે વૈશ્વિક રોકાણકારો સુરક્ષિત રોકાણ તરીકે ડોલર તરફ વળે છે અને સોના-ચાંદીના ETF માંથી વેચાણ કરે છે. આ ઉપરાંત, યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજ દરોને લઈને આપવામાં આવેલા કડક સંકેતોએ પણ બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો કર્યો છે, જેના કારણે વ્યાજ ન આપતા સોના-ચાંદીના ETF માંથી રોકાણકારોએ મોઢું ફેરવી લીધું છે.
સ્થાનિક બજારમાં સ્ટોક માર્કેટની વોલેટિલિટીની અસર
ભારતીય શેરબજારમાં અત્યારે ઓવરઓલ વેચાણનો માહોલ છે. જ્યારે ઇક્વિટી માર્કેટમાં માર્જિન કોલ્સ વધે છે, ત્યારે ઘણા ટ્રેડર્સ અને ફંડ મેનેજર્સ લિક્વિડિટી મેળવવા માટે ગોલ્ડ અને સિલ્વર ETF વેચતા હોય છે. આજના 16 ટકાના કડાકા પાછળ એક મોટું કારણ એ પણ છે કે ઘણા રોકાણકારોએ ‘સ્ટોપ લોસ’ મૂક્યા હતા જે ટ્રિગર થઈ ગયા, અને તેના કારણે વેચવાલીની સાંકળ (Chain Reaction) શરૂ થઈ ગઈ. આનાથી બજારમાં ગભરાટ ફેલાયો અને ટૂંકા સમયમાં ભાવમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો.
રોકાણકારો માટે શું છે નિષ્ણાતોની સલાહ?
બજારના એક્સપર્ટ્સ માને છે કે ETF માં આ ઘટાડો એક અસ્થાયી ‘કરેક્શન’ હોઈ શકે છે. ખાસ કરીને સિલ્વર ETF માં જે 16 ટકાનો ઘટાડો થયો છે તે આક્રમક ટ્રેડર્સ માટે નવી ખરીદીની તક બની શકે છે. જોકે, નવા રોકાણકારોએ અત્યારે બજાર સ્થિર થાય ત્યાં સુધી રાહ જોવી જોઈએ. સોના અને ચાંદીના ETF લાંબા ગાળાના પોર્ટફોલિયો ડાયવર્સિફિકેશન માટે ઉત્તમ સાધન છે, તેથી ગભરાટમાં આવીને વેચવાને બદલે તમારા નાણાકીય લક્ષ્યોને ધ્યાનમાં રાખીને નિર્ણય લેવો હિતાવહ છે.
