શિર્ડીમાં આસ્થાના નામે ‘ઝેર’: પ્રસાદના પેડામાં ભેળસેળનો પર્દાફાશ, 700કિલો માલનો નાશ
દુનિયાભરમાંથી લાખો શ્રદ્ધાળુઓ પોતાની આસ્થા અને માનતા લઈને શિર્ડીના સાંઈ બાબાના દરબારમાં આવે છે. અહીં દરેક શ્રદ્ધાળુ માટે ‘પ્રસાદ’નું ખૂબ જ મહત્વ છે. પરંતુ, શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે જે પ્રસાદને તમે પવિત્ર માનીને ગ્રહણ કરો છો, તે વાસ્તવમાં તમારી તબિયત માટે જોખમી હોઈ શકે છે? શિર્ડીમાંથી તાજેતરમાં સામે આવેલી એક ઘટનાએ સમગ્ર ભક્ત સમુદાયને હચમચાવી દીધો છે. અહીં પ્રસાદના પેડાના નામે હલકી ગુણવત્તાવાળા અને સંદિગ્ધ પદાર્થોમાંથી બનાવેલી સામગ્રી વેચવાનો મોટો કૌભાંડ પકડાયો છે.
ઘટનાનો પર્દાફાશ: કેવી રીતે શરૂ થઈ કાર્યવાહી?
શિર્ડીમાં ફૂડ એન્ડ ડ્રગ્સ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDA) ને લાંબા સમયથી એવી ફરિયાદો મળી રહી હતી કે પ્રસાદીના પેડામાં મોટાપાયે ભેળસેળ કરવામાં આવે છે. શ્રદ્ધાળુઓના સ્વાસ્થ્યને લઈને સતત ઉઠતી ચિંતાઓને ધ્યાને રાખીને રાજ્યના ખાદ્ય અને ઔષધિ કમિશનર તુકારામ મુંઢેના સીધા માર્ગદર્શન હેઠળ એક વિશેષ ઓપરેશન હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું. વહીવટીતંત્ર, પોલીસ અને અન્ય સંબંધિત વિભાગોની એક સંયુક્ત ટીમે શિર્ડી મંદિર વિસ્તારની આસપાસની અનેક દુકાનો અને ત્રણ મોટા ‘પેડા ઉત્પાદન એકમો’ (કારખાનાઓ) પર એકસાથે છાપો માર્યો હતો.
જ્યારે અધિકારીઓએ ત્યાં તપાસ કરી, ત્યારે તેમને જે દ્રશ્યો જોવા મળ્યા તે ચોંકાવનારા હતા. પેડા બનાવવા માટે જે સામગ્રી વપરાતી હતી તે અત્યંત ગંદી હતી અને તેમાં વપરાતા ઘટકો પણ સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક હોવાની પ્રબળ આશંકા હતી. અધિકારીઓએ તુરંત આશરે ૬૦૦ થી ૭૦૦ કિલો જેટલો શંકાસ્પદ માલ કબજે કર્યો, જેની બજાર કિંમત અંદાજે બે લાખ રૂપિયા જેટલી હોવાનું સામે આવ્યું છે.
JCB દ્વારા વિનાશ: ભક્તોના સ્વાસ્થ્યને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવે છે
આરોગ્ય અને સલામતીને ધ્યાનમાં રાખીને, અહિલ્યાનગરની મદદનીશ કમિશનર અપર્ણા ભોઈટેના નેતૃત્વમાં વહીવટીતંત્રે કડક વલણ અપનાવ્યું હતું. જપ્ત કરાયેલા તમામ ૭૦૦ કિલો પેડાને શિર્ડી નગર પરિષદના ડમ્પિંગ ગ્રાઉન્ડ પર લઈ જવામાં આવ્યા અને ત્યાં JCB મશીન દ્વારા તેને સંપૂર્ણપણે નાશ કરવામાં આવ્યા. આ દ્રશ્ય એ વાતનું પ્રતીક છે કે વહીવટીતંત્ર હવે આસ્થાના નામે થતી ગેરરીતિઓને કોઈપણ કિંમતે સહન કરવાના મૂડમાં નથી. આ પેડાના નમૂનાઓ તપાસ માટે સરકારી પ્રયોગશાળામાં મોકલી દેવામાં આવ્યા છે. જો રિપોર્ટમાં ભેળસેળની પુષ્ટિ થશે, તો સંબંધિત કારખાનેદારો અને દુકાનદારો સામે ફૂડ સેફ્ટી એક્ટ હેઠળ ફોજદારી કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
શ્રદ્ધાળુઓ સાથે વિશ્વાસઘાત
સાંઈ બાબાના મંદિરે આવતા શ્રદ્ધાળુઓ અત્યંત શ્રદ્ધા સાથે પ્રસાદ ખરીદે છે. મોટાભાગના ભક્તો આ પ્રસાદ પોતાના ઘરે લઈ જાય છે અને પોતાના સ્વજનોને વહેંચે છે. આવા સંજોગોમાં, જો તે પ્રસાદમાં ભેળસેળ હોય, તો તે આખા પરિવારના સ્વાસ્થ્ય સાથેના ચેડાં છે. શિર્ડીમાં થયેલી આ કાર્યવાહી બાદ સ્થાનિક વેપારીઓમાં ફફડાટ ફેલાઈ ગયો છે, પરંતુ સામાન્ય શ્રદ્ધાળુઓમાં વહીવટીતંત્ર માટે આભારની લાગણી છે. ઘણા લોકોનું માનવું છે કે આવી કડક કાર્યવાહી વારંવાર થવી જોઈએ જેથી શ્રદ્ધાનું પવિત્ર વાતાવરણ જળવાઈ રહે.
ભેળસેળ કેવી રીતે ઓળખવી અને શું સાવચેતી રાખવી?
સાંઈ ભક્તો માટે આ ઘટના એક મોટી ચેતવણી છે. જ્યારે પણ તમે કોઈ ધાર્મિક સ્થળે જાઓ, ત્યારે પ્રસાદ ખરીદતી વખતે નીચે મુજબની બાબતોનું ધ્યાન રાખો:
૧. માત્ર અધિકૃત દુકાનો: હંમેશા મંદિર ટ્રસ્ટ દ્વારા અધિકૃત (Authorized) દુકાનો કે કાઉન્ટર પરથી જ પ્રસાદ ખરીદવાનો આગ્રહ રાખો. અજાણી કે મંદિરના પરિસરથી દૂર ગલીઓમાં આવેલી દુકાનોને ટાળો.
૨. પેકેજિંગ અને લાયસન્સ: પ્રસાદ પેકેટ પર ‘FSSAI’ નો લોગો અને લાયસન્સ નંબર છે કે નહીં તે તપાસો. જો પેકિંગ ખુલ્લું કે શંકાસ્પદ લાગે તો તેને લેવાનું ટાળો.
૩. સ્વાદ અને ગંધ: જો પેડાનો સ્વાદ અતિશય ખાટો, કડવો કે અજીબ લાગે અથવા તેની ગંધ સામાન્ય દૂધની મીઠાઈ કરતા અલગ હોય, તો તેને ખાશો નહીં.
૪. કિંમત: જો કોઈ દુકાનદાર ખૂબ જ ઓછી કિંમતે પ્રસાદ વેચતો હોય, તો પણ શંકા થવી સ્વાભાવિક છે. ગુણવત્તાવાળા દૂધ અને માવાની બનેલી મીઠાઈ એક નિશ્ચિત ભાવથી નીચે મળવી મુશ્કેલ છે.
પ્રશાસનની ચેતવણી અને ભાવિ પગલાં
વહીવટીતંત્ર હવે ફૂડ સિક્યુરિટી અને ગાઈડલાઈન્સને લઈને વધુ સજ્જ બન્યું છે. શિર્ડીમાં હવે દુકાનો અને ઉત્પાદન એકમોનું સઘન નિરીક્ષણ કરવામાં આવશે. એવી પણ જાહેરાત કરવામાં આવી છે કે જો કોઈ પણ વેપારી નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરતો પકડાશે, તો તેનું લાયસન્સ કાયમી ધોરણે રદ કરવામાં આવશે અને જેલની સજા પણ થઈ શકે છે. શ્રદ્ધાળુઓને પણ અપીલ કરવામાં આવી છે કે જો તેમને કોઈ પણ દુકાન કે પ્રસાદની ગુણવત્તા વિશે શંકા જણાય, તો તરત જ વહીવટી તંત્રને જાણ કરે.
ધર્મ અને આસ્થા એ માણસના આત્માનો વિષય છે, પરંતુ તેને વેપારના માધ્યમથી દૂષિત કરવું એ પાપ સમાન છે. શિર્ડીમાં બનેલી આ ઘટના એ વાતનું રીમાઈન્ડર છે કે આપણે ગમે તેટલા શ્રદ્ધાળુ બનીએ, પણ સાવધ રહેવું અત્યંત જરૂરી છે. મંદિર પ્રશાસન અને સરકાર ભલે ગમે તેટલા પ્રયત્નો કરે, પણ જ્યાં સુધી વેપારીઓમાં નૈતિકતા નહીં આવે ત્યાં સુધી આ લડાઈ અધૂરી રહેશે. આશા છે કે આ કાર્યવાહી બાદ શિર્ડીના બજારમાં શુદ્ધતા અને પ્રમાણિકતાનો પાછો સંચાર થશે અને શ્રદ્ધાળુઓ નિર્ભય થઈને પ્રસાદનો લાભ લઈ શકશે.
