શું તમારા રસગુલ્લા ફાટી જાય છે? તો અપનાવો આ સચોટ રીત અને બનાવો બજાર જેવા નરમ રસગુલ્લા
ભારતીય મીઠાઈઓની વાત હોય અને રસગુલ્લાનું નામ ન આવે, એવું તો બની જ ન શકે. સફેદ, ગોળ અને રસીલા રસગુલ્લા માત્ર બંગાળ કે ઓડિશાની જ શાન નથી, પરંતુ આખા ભારતમાં ખૂબ જ પસંદ કરવામાં આવે છે. પનીર (છેના) માંથી બનેલી આ મીઠાઈ ખાવામાં જેટલી હલકી હોય છે, સ્વાદમાં એટલી જ લાજવાબ હોય છે. અવારનવાર લોકો ફરિયાદ કરતા હોય છે કે ઘરે બનાવેલા રસગુલ્લા કાં તો કઠણ થઈ જાય છે અથવા ચાસણીમાં નાખતાની સાથે જ ફાટી જાય છે.
પરંતુ ચિંતા કરશો નહીં! આજે અમે તમને એ પરંપરાગત અને સચોટ રીત જણાવીશું, જેનાથી તમે પહેલી જ વારમાં બજાર જેવા ‘સ્પોન્જી અને જ્યુસી’ રસગુલ્લા ઘરે તૈયાર કરી શકશો. આ માટે તમારે બસ થોડી ધીરજ અને સાચા માપની જરૂર છે.
પરફેક્ટ રસગુલ્લા બનાવવા માટે જરૂરી સામગ્રી
પનીર બનાવવા માટે:
-
દૂધ: 1 લીટર (હંમેશા ફૂલ ક્રીમ દૂધ અથવા ગાયના તાજા દૂધનો ઉપયોગ કરવો)
-
લીંબુનો રસ અથવા વિનેગર: 2-3 મોટી ચમચી (તેમાં 2 ચમચી પાણી ભેળવીને પાતળું કરી લેવું)
-
મેંદો: 1 નાની ચમચી (બાઈન્ડિંગ માટે, આ મરજીયાત છે)
-
બરફ અથવા ઠંડુ પાણી: છેના ધોવા માટે
ચાસણી માટે:
-
ખાંડ: 1.5 કપ
-
પાણી: 4 થી 5 કપ (ચાસણી પાતળી હોવી જોઈએ)
-
એલચી: 2-3 નંગ (અધકચરી વાટેલી)
-
ગુલાબજળ અથવા કેવડા એસેન્સ: 2-3 ટીપાં (સુગંધ માટે)
રસગુલ્લા બનાવવાની રીત: સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ ગાઈડ
સ્ટેપ 1: પનીર તૈયાર કરવો (The Base)
રસગુલ્લાની સફળતા તેના પનીર પર નિર્ભર કરે છે.
-
એક ભારે તળિયાવાળા વાસણમાં દૂધ ઉકાળો. જ્યારે એક ઉભરો આવે, ત્યારે ગેસ બંધ કરી દો અને દૂધને 2-3 મિનિટ માટે ઠંડુ થવા દો (ઉકળતા દૂધમાં લીંબુ નાખવાથી છેના કઠણ થઈ શકે છે).
-
હવે ધીરે ધીરે લીંબુનું પાણી ઉમેરો અને ચમચીથી હલાવતા રહો. જ્યારે દૂધ પૂરેપૂરું ફાટી જાય અને લીલું પાણી અલગ દેખાવા લાગે, ત્યારે તેને તરત જ ગાળી લો.
-
એક મલમલના કપડામાં છેનાને ગાળી લો.
-
હવે પનીર પર ઠંડુ પાણી રેડો જેથી લીંબુની ખટાશ નીકળી જાય અને તેની પાકવાની પ્રક્રિયા અટકી જાય.
-
કપડાની પોટલી બનાવી હળવા હાથે નીચોવો અને 30-45 મિનિટ માટે ક્યાંક લટકાવી દો. ધ્યાન રાખવું કે છેના બહુ વધારે ભીનો ન હોવો જોઈએ અને સાવ કોરો (સુકો) પણ ન થઈ જવો જોઈએ.
સ્ટેપ 2: પનીરને મસળવો (The Secret Technique)
આ સૌથી મહત્વનો ભાગ છે.
-
પનીરને એક મોટી અને સાફ થાળીમાં કાઢી લો.
-
હવે તમારી હથેળીના નીચેના ભાગથી છેનાને 8-10 મિનિટ સુધી સારી રીતે મસળો.
-
તેને ત્યાં સુધી મસળો જ્યાં સુધી તે એકદમ મુલાયમ લોટ જેવો ન થઈ જાય અને તમારા હાથમાં થોડું ઘી જેવું ચીકણું ન દેખાવા લાગે.
-
હવે તેમાં મેંદો ઉમેરો અને ફરી એકવાર બરાબર મિક્સ કરી લો.
-
તૈયાર પનીરમાંથી નાના-નાના ગોળા બનાવી લો. ધ્યાન રાખવું કે ગોળામાં કોઈ તિરાડ (Crack) ન હોવી જોઈએ, નહીંતર તે ચાસણીમાં ફાટી જશે.
સ્ટેપ 3: ચાસણી બનાવવી (The Syrup)
-
એક પહોળા અને ઊંડા વાસણમાં ખાંડ અને 4-5 કપ પાણી નાખો.
-
એલચી નાખો અને તેને તેજ આંચ પર ઉકળવા દો. રસગુલ્લા માટે આપણે તાર વાળી ચાસણીની જરૂર નથી, બસ ખાંડ ઓગળી જવી જોઈએ અને પાણી ઉકળતું રહેવું જોઈએ.
સ્ટેપ 4: પકવવાની રીત (The Cooking Process)
-
જ્યારે ચાસણી પૂરેપૂરી ઉકળતી હોય, ત્યારે એક-એક કરીને પનીર બોલ્સને ચાસણીમાં નાખો.
-
વાસણને ઢાંકણથી ઢાંકી દો અને મધ્યમ-તેજ આંચ (Medium-High Heat) પર 15-18 મિનિટ સુધી પકાવો.
-
દર 5 મિનિટે ધીમેથી ચમચી વડે ચાસણીને હલાવો જેથી રસગુલ્લા ચારે બાજુથી ફૂલે. તમે જોશો કે રસગુલ્લા તેમના કદ કરતા લગભગ બમણા થઈ ગયા છે.
-
પાક્યા પછી ગેસ બંધ કરી દો અને ગુલાબજળ ઉમેરો. તેને ચાસણીમાં જ પૂરેપૂરા ઠંડા થવા દો.
પ્રો-ટિપ્સ: જો રસગુલ્લા બગડી જાય તો આ કરો
-
કઠણ રસગુલ્લા: આનો અર્થ એ છે કે તમે છેનાને બહુ વધારે નીચોવી દીધો હતો અથવા દૂધ ઉકળતી વખતે જ ફાડી દીધું હતું. છેના થોડો ભેજવાળો હોવો જોઈએ.
-
ફાટી જવા: જો ગોળા ફાટી રહ્યા હોય, તો બાઈન્ડિંગ માટે અડધી ચમચી મેંદો વધારી દો અને મસળવા પર વધુ ધ્યાન આપો.
-
વાસણની પસંદગી: હંમેશા પહોળું વાસણ લો કારણ કે રસગુલ્લાને ફૂલવા માટે જગ્યા જોઈએ છે. જો વાસણ નાનું હશે, તો રસગુલ્લા ચપટા થઈ જશે.
નિષ્કર્ષ
રસગુલ્લા બનાવવા એક કળા છે જે મહાવરા સાથે સુધારી શકાય છે. ઘરના બનેલા શુદ્ધ રસગુલ્લાનો સ્વાદ જ કંઈક અલગ હોય છે. તેને તમે ફ્રીજમાં ઠંડા કરીને પીરસો, તો તે વધુ સ્વાદિષ્ટ લાગે છે.
