Old Tax Regime પર સરકારનું એલાન: જૂની વ્યવસ્થા ચાલુ રહેશે કે બંધ? કરદાતાઓની મૂંઝવણનો આવ્યો અંત.
ભારતીય કરદાતાઓ માટે છેલ્લા કેટલાક સમયથી સૌથી મોટી મૂંઝવણ એ રહી છે કે શું સરકાર આવકવેરો ભરવા માટેની જૂની ટેક્સ વ્યવસ્થા (Old Tax Regime) ને સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દેશે? 5 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ નાણા મંત્રાલય દ્વારા આ અંગે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે. બજેટ બાદથી જ બજારમાં એવી અટકળો તેજ હતી કે સરકાર હવે માત્ર નવી ટેક્સ વ્યવસ્થા (New Tax Regime) ને જ રાખશે. જોકે, સરકારે હવે આ મામલે સ્થિતિ સાફ કરી દીધી છે, જેનાથી લાખો કરદાતાઓને મોટી રાહત મળી છે.
જૂની ટેક્સ વ્યવસ્થા બંધ થશે કે નહીં? સરકારની સત્તાવાર સ્પષ્ટતા
નાણા મંત્રાલયના ઉચ્ચ અધિકારીઓએ 5 ફેબ્રુઆરીના રોજ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે, હાલમાં જૂની ટેક્સ વ્યવસ્થાને બંધ કરવાનો સરકારનો કોઈ તાત્કાલિક ઈરાદો નથી. સરકારનું માનવું છે કે કરદાતાઓને તેમની આર્થિક સ્થિતિ અને રોકાણના આયોજન મુજબ ટેક્સ વ્યવસ્થા પસંદ કરવાની આઝાદી મળવી જોઈએ. જોકે, સરકારે એ પણ સ્વીકાર્યું છે કે તેમનું લાંબા ગાળાનું લક્ષ્ય ટેક્સ માળખાને સરળ બનાવવાનું છે, અને તે દિશામાં નવી ટેક્સ વ્યવસ્થાને વધુ આકર્ષક બનાવવામાં આવી રહી છે. અત્યારે બંને વ્યવસ્થાઓ એકસાથે અસ્તિત્વમાં રહેશે.
નવી ટેક્સ વ્યવસ્થાને કેમ પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે?
સરકાર ઈચ્છે છે કે કરદાતાઓ ધીમે ધીમે નવી ટેક્સ વ્યવસ્થા તરફ વળે. આ માટે નવી વ્યવસ્થામાં ટેક્સ સ્લેબમાં ધરખમ ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે અને સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શનમાં પણ વધારો કરવામાં આવ્યો છે. નવી વ્યવસ્થામાં કરદાતાએ કોઈ રોકાણ (જેમ કે LIC, PPF) બતાવવાની જરૂર રહેતી નથી અને ટેક્સના દર પણ નીચા રાખવામાં આવ્યા છે. સરકારનું તર્ક છે કે આનાથી કરદાતાઓના હાથમાં વધુ રોકડ (Liquidity) રહેશે અને તેઓ મુક્તપણે ખર્ચ કરી શકશે, જેનાથી દેશના અર્થતંત્રને વેગ મળશે.
જૂની ટેક્સ વ્યવસ્થા કોના માટે હજુ પણ ફાયદાકારક છે?
સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જે લોકોએ હોમ લોન લીધી છે અથવા જેઓ વિવિધ કલમો (જેમ કે 80C, 80D) હેઠળ મોટું રોકાણ કરે છે, તેમના માટે જૂની વ્યવસ્થા હજુ પણ શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે. મધ્યમ વર્ગના પરિવારો જેઓ બાળકોની ટ્યુશન ફી, વીમા પ્રીમિયમ અને મેડિકલ ઈન્સ્યોરન્સ દ્વારા ટેક્સ બચાવે છે, તેઓને ધ્યાનમાં રાખીને જ સરકારે જૂની વ્યવસ્થાને અત્યારે ચાલુ રાખવાનો નિર્ણય લીધો છે. જો આ વ્યવસ્થા અચાનક બંધ કરવામાં આવે, તો લાખો લોકોના નાણાકીય આયોજન ખોરવાઈ શકે છે.
ડિફોલ્ટ ઓપ્શન: નવી ટેક્સ વ્યવસ્થાનું વર્ચસ્વ
ભલે જૂની વ્યવસ્થા બંધ નથી થઈ, પરંતુ સરકારે ‘નવી ટેક્સ વ્યવસ્થા’ ને ડિફોલ્ટ (Default) વિકલ્પ બનાવી દીધો છે. આનો અર્થ એ છે કે જો તમે ટેક્સ રિટર્ન (ITR) ભરતી વખતે કોઈ વિકલ્પ પસંદ નહીં કરો, તો તમારી ટેક્સ ગણતરી આપોઆપ નવી વ્યવસ્થા મુજબ થશે. જો તમારે જૂની વ્યવસ્થામાં રહેવું હોય, તો તમારે ફોર્મ ભરતી વખતે ખાસ તે વિકલ્પ પસંદ કરવો પડશે. આ એક વ્યૂહાત્મક પગલું છે જેના દ્વારા સરકાર લોકોને નવી વ્યવસ્થા અપનાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરી રહી છે.
ભવિષ્યમાં શું ફેરફાર થઈ શકે છે? નિષ્ણાતોનો મત
કર નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે સરકાર આગામી 2 થી 3 વર્ષ સુધી બંને વ્યવસ્થાઓ ચાલુ રાખી શકે છે. પરંતુ, ધીમે ધીમે જૂની વ્યવસ્થામાંથી મળતી કપાતો (Deductions) ના ફાયદા ઘટાડવામાં આવી શકે છે અથવા નવી વ્યવસ્થામાં એટલી છૂટછાટો અપાશે કે લોકો પોતાની મેળે જ જૂની વ્યવસ્થા છોડી દેશે. 5 ફેબ્રુઆરીની સ્પષ્ટતા બાદ હવે કરદાતાઓ નિશ્ચિત થઈ શકે છે કે ચાલુ નાણાકીય વર્ષ માટે તેમને તેમની પસંદગીની વ્યવસ્થા મુજબ ટેક્સ ભરવાની છૂટ રહેશે.
