ઉર્જા સુરક્ષા અમારી સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા: ટ્રમ્પના ‘રશિયન તેલ’ વાળા દાવા પર ભારતનું કડક વલણ
ભારત સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે દેશની ઉર્જા સુરક્ષા અને 1.4 અબજ લોકોની જરૂરિયાતો તેની નિર્ણય પ્રક્રિયામાં સૌથી ઉપર છે. વિદેશ મંત્રાલયે (MEA) અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના તે દાવાઓ પર પ્રતિક્રિયા આપી છે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે ભારત રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાનું બંધ કરશે અને તેના બદલે અમેરિકા તથા વેનેઝુએલાથી આયાત વધારશે.
વ્યાવસાયિક વ્યવહારુતા પર લેવાશે નિર્ણય
વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે એક પ્રેસ બ્રીફિંગ દરમિયાન જણાવ્યું હતું કે ભારતનો તેલ આયાતનો નિર્ણય વ્યાવસાયિક વ્યવહારુતા (commercial viability) અને બજારની સ્થિતિ દ્વારા નિર્ધારિત થાય છે. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું, “1.4 અબજ ભારતીયોની ઉર્જા સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવી એ અમારી સરકારની સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા છે. આંતરરાષ્ટ્રીય પરિદ્રશ્ય મુજબ ઉર્જા સ્ત્રોતોમાં વિવિધતા લાવવી એ અમારી વ્યૂહરચનાનો મૂળ આધાર છે.”
ટ્રમ્પનો દાવો અને ભારતની સ્થિતિ
તાજેતરમાં અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ પર દાવો કર્યો હતો કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથેની વાતચીતમાં ભારત રશિયન તેલની ખરીદી બંધ કરવા અને અમેરિકા તથા વેનેઝુએલા પાસેથી વધુ તેલ ખરીદવા સંમત થયું છે. જોકે, ભારત સરકારે રશિયન તેલ આયાત સંપૂર્ણપણે બંધ કરવાની કોઈ પ્રતિબદ્ધતાની પુષ્ટિ કરી નથી.
વેનેઝુએલા: એક જૂનું ઉર્જા ભાગીદાર
જયસ્વાલે વેનેઝુએલાને ભારતનું લાંબા ગાળાનું ઉર્જા ભાગીદાર ગણાવ્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે ભારત 2019 સુધી ત્યાંથી તેલ આયાત કરતું હતું, જે પ્રતિબંધોને કારણે અટકાવવું પડ્યું હતું. MEA એ સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારત વેનેઝુએલા સહિત કોઈપણ સ્ત્રોત પાસેથી તેલ ખરીદવાના વિકલ્પો શોધવા તૈયાર છે, જો તે વ્યાવસાયિક રીતે ફાયદાકારક હોય.
SBI રિપોર્ટ: વેનેઝુએલાથી મળી શકે છે મોટી રાહત
સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (SBI) ના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, જો ભારત રશિયન તેલના એક ભાગને વેનેઝુએલાના ભારે ક્રૂડ ઓઈલથી બદલે, તો દેશના ઈંધણ આયાત બિલમાં વાર્ષિક 3 અબજ ડોલર સુધીની બચત થઈ શકે છે. રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે વેનેઝુએલાના તેલ પર પ્રતિ બેરલ $10-12 ની છૂટ આ બદલાવને આર્થિક રીતે સંતુલિત બનાવી શકે છે.
રશિયાનું વલણ: ‘કંઈ નવું નથી’
આ દરમિયાન, રશિયાએ કહ્યું છે કે તેને ભારત તરફથી તેલ આયાત બંધ કરવા અંગે કોઈ સત્તાવાર જાણકારી મળી નથી. ક્રેમલિનના પ્રવક્તા દિમિત્રી પેસ્કોવે કહ્યું કે ભારત હંમેશા અલગ-અલગ દેશો પાસેથી તેલ ખરીદતું રહ્યું છે અને તેમાં કંઈ નવું નથી.
ભારતે સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે કે તે પોતાની વ્યૂહાત્મક સ્વાયત્તતા (strategic autonomy) સાથે બાંધછોડ નહીં કરે અને ઉર્જા આયાતના નિર્ણયો બાહ્ય દબાણને બદલે રાષ્ટ્રીય હિતમાં લેશે.
