દવા છતાં હાઈ બ્લડ પ્રેશર કેમ કાબૂમાં નથી આવતું? નિષ્ણાતોએ જણાવ્યા છુપાયેલા કારણો અને ઉકેલો
ઝડપી જીવનશૈલી, અનિયમિત ખાનપાન અને વધતો જતો માનસિક તણાવ — આ બધાની વચ્ચે હાઈ બ્લડ પ્રેશર (High BP) હવે એક સામાન્ય પણ ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યા બની ગઈ છે. ડોક્ટરોની સલાહ પર લાખો લોકો દરરોજ બીપીની દવાઓ લે છે, પરંતુ આશ્ચર્યની વાત એ છે કે ઘણા દર્દીઓમાં દવા લેવા છતાં બ્લડ પ્રેશર ક્યારેક અચાનક વધી જાય છે. આખરે આનું કારણ શું છે?
દવા કેમ અસર નથી કરી શકતી?
દિલ્હી MCD સાથે જોડાયેલા વરિષ્ઠ તબીબ ડૉ. અજય કુમારના જણાવ્યા અનુસાર, મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં બીપીની દવાઓ અસરકારક હોય છે, પરંતુ કેટલીક સામાન્ય ભૂલો તેની અસર ઘટાડી દે છે.
તેમના મતે સૌથી મોટું કારણ દવાનું અનિયમિત સેવન છે. ડૉ. અજય જણાવે છે કે, “ઘણા લોકો ક્યારેક સવારે, ક્યારેક સાંજે તો ક્યારેક બપોરે દવા લે છે. આનાથી શરીરમાં દવાનું સ્તર અસંતુલિત થઈ જાય છે અને બીપી કંટ્રોલમાં રહેતું નથી.”
આ ઉપરાંત:
- જાતે જ દવાનો ડોઝ બદલવો.
- ડોક્ટરની સલાહ લીધા વિના દવા છોડી દેવી અથવા ઓછી કરી દેવી.
- લાંબા સમય સુધી ફોલો-અપ (તપાસ) ન કરાવવું. આ તમામ કારણો બીપી ફરીથી વધારી શકે છે.
ખાનપાનની ભૂલો પણ વધારે છે બીપી
નિષ્ણાતો કહે છે કે માત્ર દવા લેવી પૂરતી નથી, જો ખાનપાન પર ધ્યાન ન આપવામાં આવે તો બ્લડ પ્રેશર કંટ્રોલ કરવું મુશ્કેલ બની જાય છે.
આ ભૂલો ટાળો:
- વધારે મીઠું, અથાણું, પાપડ, નમકીન અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડ.
- ફાસ્ટ ફૂડ અને વધુ પડતું તળેલું ભોજન.
- મોડી રાત્રે જમવું અને ભારે ડિનર લેવું.
ડૉ. અજય સલાહ આપે છે કે ભોજન હળવું, ઓછા મીઠાવાળું અને પોષણથી ભરપૂર હોવું જોઈએ. લીલા શાકભાજી, ફાઈબર અને પ્રોટીનથી ભરપૂર ડાયટ બીપીને સંતુલિત રાખવામાં મદદ કરે છે.
લાઇફસ્ટાઇલની સૌથી વધુ અસર
દવા અને ડાયટની સાથે સાથે જીવનશૈલી પણ હાઈ બીપીમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. અનિયમિત ઊંઘ, સતત તણાવ અને શારીરિક પ્રવૃત્તિનો અભાવ બીપીને બગાડી શકે છે.
નિષ્ણાતોના મતે:
- દરરોજ એક જ સમયે સૂવું અને જાગવું.
- ઓછામાં ઓછી 7 કલાકની ઊંઘ લેવી.
- તણાવ ઘટાડવા માટે યોગ, ધ્યાન (Meditation) અથવા વૉકિંગ કરવું.
- બીપીને સાચી રીતે અને સાચા સમયે માપવું. આ આદતો દવાની અસરને વધુ બહેતર બનાવે છે.
બીપી કંટ્રોલમાં રાખવા માટે જરૂરી ટિપ્સ
- દવા દરરોજ એક નક્કી સમયે જ લો.
- મીઠાની માત્રા 5 ગ્રામથી ઓછી રાખો.
- વજનને નિયંત્રણમાં રાખો.
- તણાવથી દૂરી બનાવો અને પૂરતી ઊંઘ લો.
- ડોક્ટરની સલાહ લીધા વિના દવામાં કોઈ ફેરફાર ન કરો.
જો દવા લેવા છતાં બ્લડ પ્રેશર કંટ્રોલમાં ન આવતું હોય, તો ગભરાવાને બદલે તમારી આદતોની સમીક્ષા કરો. સાચા સમયે દવા, સંતુલિત આહાર અને સ્વસ્થ જીવનશૈલી મળીને જ હાઈ બીપીને કાબૂમાં રાખી શકે છે. જરૂર પડે ત્યારે તરત જ ડોક્ટરની સલાહ લેવી એ સૌથી સુરક્ષિત પગલું છે.
