ધાતુ બજારમાં મંદીનો માહોલ: એલ્યુમિનિયમ અને કોપરના ભાવ તળિયે બેઠા, શું આ ખરીદી કરવાનો શ્રેષ્ઠ સમય છે?
ભારતીય વાયદા બજાર (MCX) થી લઈને લંડન મેટલ એક્સચેન્જ (LME) સુધી, અત્યારે માત્ર એક જ વાતની ચર્ચા છે – બેઝ મેટલ્સમાં આવેલો તીવ્ર ઘટાડો. ૧૭ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ના આજના દિવસે તાંબુ અને એલ્યુમિનિયમ તેમના સર્વકાલીન ઉચ્ચ સ્તર (All-time High) થી નોંધપાત્ર રીતે સસ્તા થયા છે. છેલ્લા ૧૭ દિવસમાં આ ધાતુઓએ રોકાણકારોને ચોંકાવી દીધા છે.
કોપર (તાંબુ) ના ભાવમાં ૧૯% નો ઘટાડો
૨૯ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૬ના રોજ તાંબુ ₹૧૪૮૦.૩૦ ના ઐતિહાસિક ઉચ્ચ સ્તરે હતું. પરંતુ માત્ર ૧૭ દિવસમાં જ તેની કિંમત લગભગ ૧૯% અથવા ₹૨૮૦ ઘટી ગઈ છે.
MCX લેટેસ્ટ રેટ: ફેબ્રુઆરી વાયદો ₹૧,૨૦૨.૩૦ પ્રતિ કિલોગ્રામ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે.
માર્ચ કોન્ટ્રેક્ટ: માર્ચ વાયદો પણ ૦.૭૩% ઘટીને ₹૧,૨૨૬ પર આવી ગયો છે.
વૈશ્વિક બજારમાં પણ સ્થિતિ નબળી છે. કોમેક્સ (COMEX) પર માર્ચ કોપર ફ્યુચર્સ $૫.૭૭ પ્રતિ પાઉન્ડ અને લંડન મેટલ એક્સચેન્જ પર કોપર $૧૨,૯૦૦ પ્રતિ ટન પર આવી ગયું છે.
એલ્યુમિનિયમમાં પણ ૧૪% થી વધુની નરમાઈ
માત્ર તાંબુ જ નહીં, પરંતુ એલ્યુમિનિયમે પણ રોકાણકારોને પરેશાન કર્યા છે. ૨૯ જાન્યુઆરીએ ₹૩૬૧.૨૫ ના હાઈ પર પહોંચ્યા બાદ અત્યારે તે ₹૩૦૯.૨૫ ની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે. વૈશ્વિક બજારમાં માગમાં ઘટાડો અને સ્થાનિક ઉદ્યોગો તરફથી નબળી પૂછપરછને કારણે કિંમતો પર દબાણ છે.
ઘટાડા પાછળના મુખ્ય કારણો
બજાર નિષ્ણાતોના મતે, આ ઘટાડા પાછળ ત્રણ મુખ્ય પરિબળો કામ કરી રહ્યા છે:
૧. નબળી વૈશ્વિક માંગ: ચીન અને યુરોપના ઉત્પાદન ક્ષેત્રમાં આવેલી સુસ્તીને કારણે કોપર અને એલ્યુમિનિયમની માંગ ઘટી છે.
૨. સ્થાનિક હાજર માંગમાં ઘટાડો: ભારતના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સેક્ટરમાં અત્યારે ખરીદી થોડી ધીમી પડી છે, જેના કારણે ટ્રેડર્સ પોતાના સોદા (Positions) કાપી રહ્યા છે.
૩. વૈશ્વિક સંકેતો: લંડન મેટલ એક્સચેન્જ (LME) પર સતત વધી રહેલા સ્ટોક અને ડોલરની વધઘટને કારણે ધાતુઓના ભાવ પર દબાણ સર્જાયું છે.
રોકાણકારોએ શું કરવું જોઈએ?
શું આ ઘટાડો એક તક છે? આ પ્રશ્નના જવાબમાં બજાર નિષ્ણાતો બે ભાગમાં વહેંચાયેલા છે:
એક પક્ષનું માનવું છે કે: ૨૦૨૬માં ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ (EV) અને ગ્રીન એનર્જી સેક્ટરમાં તાંબાની માંગ ચોક્કસપણે વધશે. તેથી, આ ૧૯% નો ઘટાડો લાંબા ગાળાના રોકાણકારો માટે ‘એન્ટ્રી’ કરવાની સુવર્ણ તક છે.
બીજો પક્ષ ચેતવણી આપે છે કે: જ્યાં સુધી વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં સુધારો ન થાય અને ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન વેગ ન પકડે, ત્યાં સુધી ભાવમાં હજુ પણ ૫-૭% નો ઘટાડો આવી શકે છે.
૧૭ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ ના રોજ સોના-ચાંદીની ચમક વચ્ચે તાંબા અને એલ્યુમિનિયમમાં આવેલી આ મંદી સમજદાર રોકાણકારો માટે પોર્ટફોલિયો ડાયવર્સિફાય કરવાની તક હોઈ શકે છે. જોકે, રોકાણ કરતા પહેલા તમારા નાણાકીય સલાહકારની મદદ લેવી અને બજારના જોખમોને સમજવા અત્યંત જરૂરી છે.
