સફળતા છતાં કેમ લોકો દેવાના જાળમાં ફસાય છે? જાણો મોંઘવારી સામે લડવા માટે અત્યારથી કેવી રીતે કરવું રોકાણ
સેલિબ્રિટીઝનું ઝાકઝમાળ ભરેલું જીવન જોઈને ઘણીવાર આપણને લાગે છે કે તેમની પાસે ક્યારેય પૈસાની કમી નહીં હોય. પરંતુ તાજેતરમાં એક જાણીતા કોમેડિયન અને અભિનેતાના ચેક બાઉન્સ કેસમાં જેલ જવાના સમાચારથી સૌ કોઈ ચોંકી ગયા છે. આ ઘટના સાબિત કરે છે કે ગમે તેટલી સારી કમાણી હોય, પણ જો નાણાકીય વ્યવસ્થાપન (Financial Management) યોગ્ય ન હોય તો ગમે ત્યારે પાયમાલી આવી શકે છે. આ કિસ્સો સામાન્ય માણસ માટે એક ગંભીર ચેતવણી અને શીખ સમાન છે.
સફળતાનો ભ્રમ અને આર્થિક કટોકટીની વાસ્તવિકતા
બહારથી સફળ દેખાતા લોકો ઘણીવાર અંદરથી દેવાના જાળમાં ફસાયેલા હોય છે. સેલિબ્રિટીઝ હોય કે ઉચ્ચ પગાર ધરાવતા પ્રોફેશનલ્સ, ઘણીવાર જીવનશૈલીને જાળવી રાખવા માટે તેઓ ગજા બહારના ખર્ચાઓ કરે છે. જ્યારે આવકનો સ્ત્રોત નિયમિત હોય ત્યારે બધું બરાબર લાગે છે, પરંતુ જેવી આવક અટકે છે અથવા ઘટાડો થાય છે, ત્યારે દેવું અને વ્યાજની રકમ પહાડ જેવી બની જાય છે.
આ અભિનેતાનો કિસ્સો આપણને સમજાવે છે કે માત્ર કમાણી કરવી પૂરતી નથી, પણ તેને સાચવવી અને યોગ્ય જગ્યાએ રોકવી તે કળા છે. જ્યારે તમારી આવક બંધ થાય છે પણ રોજિંદા ખર્ચાઓ અને લોનના હપ્તાઓ ચાલુ રહે છે, ત્યારે માનસિક અને સામાજિક પ્રતિષ્ઠા બંને જોખમમાં મુકાય છે. આથી, દરેક વ્યક્તિએ પોતાની પાસે એક ‘ઇમરજન્સી ફંડ’ અને મજબૂત ‘રિટાયરમેન્ટ પ્લાન’ રાખવો અનિવાર્ય છે.
રિટાયરમેન્ટ પ્લાનિંગ: મોડું કરવું એટલે જોખમને આમંત્રણ
મોટાભાગના યુવાનો, ખાસ કરીને ૨૦ થી ૩૦ વર્ષની ઉંમરના લોકો એમ વિચારે છે કે રિટાયરમેન્ટ તો હજુ ૩૦ વર્ષ દૂર છે, તો અત્યારથી તેની ચિંતા શું કામ કરવી? આ જ વિચારધારા ભવિષ્યમાં ભારે પડી શકે છે. રિટાયરમેન્ટ પ્લાનિંગમાં ‘કોમ્પાઉન્ડિંગ’ (ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજ)નો જાદુ ત્યારે જ કામ કરે છે જ્યારે તમે વહેલી શરૂઆત કરો.
જો તમે ૩૦ વર્ષની ઉંમરે દર મહિને ૫,૦૦૦ રૂપિયાનું રોકાણ શરૂ કરો, તો ૬૦ વર્ષની ઉંમરે તમારી પાસે જે ફંડ હશે, તે ૪૦ વર્ષની ઉંમરે શરૂ કરેલા ૧૫,૦૦૦ રૂપિયાના રોકાણ કરતા પણ ઘણું વધારે હોઈ શકે છે. વહેલું રોકાણ કરવાથી તમારા ખિસ્સા પર ઓછું દબાણ આવે છે અને તમારા પૈસાને વધવા માટે વધુ સમય મળે છે. જીવનના ઉત્તરાર્ધમાં જ્યારે શરીર સાથ ન આપે અને કમાવવાની શક્તિ ઘટી જાય, ત્યારે આ રોકાણ જ તમારો સાચો લાઠીનો ટેકો બને છે.
મોંઘવારી: છુપાયેલો દુશ્મન જે તમારા ભંડોળને ખાઈ જશે
રિટાયરમેન્ટ પ્લાનિંગ માત્ર બચત નથી, પણ મોંઘવારી સામે લડવાનું એક હથિયાર છે. આજે જે ઘરખર્ચ ૨૦,૦૦૦ રૂપિયામાં ચાલે છે, તે ૨૦ વર્ષ પછી મોંઘવારીના કારણે કદાચ ૬૦,૦૦૦ કે ૮૦,૦૦૦ રૂપિયામાં ચાલશે. જો તમે માત્ર બેંકમાં ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) કરીને બેસી રહો, તો બની શકે કે વ્યાજ દર મોંઘવારીના દર કરતા ઓછો હોય, જેનો અર્થ છે કે તમારા પૈસાની ખરીદશક્તિ ઘટી રહી છે.
સાચું રિટાયરમેન્ટ પ્લાનિંગ એ છે જે મોંઘવારીને માત આપે. આ માટે ઇક્વિટી, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ (SIP), અને અન્ય એસેટ ક્લાસમાં વૈવિધ્યસભર રોકાણ કરવું જરૂરી છે. નિવૃત્તિ પછીની સુખદ જિંદગી માટે તમારે એવું ફંડ તૈયાર કરવું જોઈએ જે મોંઘવારીના પહાડને સરળતાથી ચઢી શકે અને તમારી જીવનશૈલીમાં કોઈ બાંધછોડ ન કરવી પડે.
દેવાના જાળમાંથી બચવા અને આત્મનિર્ભર બનવા માટેની વ્યૂહરચના
ઘણીવાર લોકો નિવૃત્તિ નજીક આવે ત્યારે પણ હોમ લોન કે અન્ય પર્સનલ લોનના હપ્તા ભરતા હોય છે. આ આર્થિક પાયમાલીનું મોટું કારણ છે. તમારા કામકાજના વર્ષો દરમિયાન જ દેવું મુક્ત થવું એ સૌથી પહેલું પગથિયું છે. અભિનેતાઓના કિસ્સામાં જોવા મળે છે તેમ, દેવું ચૂકવવા માટે નવું દેવું લેવાની ભૂલ ક્યારેય ન કરવી જોઈએ.
એક આદર્શ રિટાયરમેન્ટ ફંડમાં નીચેની બાબતોનો સમાવેશ થવો જોઈએ:
-
હેલ્થ ઇન્શ્યોરન્સ: નિવૃત્તિ પછી મેડિકલ ખર્ચ સૌથી મોટો પડકાર હોય છે. યોગ્ય વીમો તમારી આજીવન બચતને હોસ્પિટલના બિલમાં હોમાતા બચાવે છે.
-
નિયમિત પેન્શન સ્ત્રોત: NPS અથવા એન્યુટી પ્લાન્સ દ્વારા એવો સ્ત્રોત ઉભો કરો જે દર મહિને નિશ્ચિત રકમ આપ્યા કરે.
-
ઇમરજન્સી ફંડ: ઓછામાં ઓછા ૬ થી ૧૨ મહિનાના ખર્ચ જેટલી રકમ હંમેશા લિક્વિડ ફોર્મમાં રાખો, જેથી કોઈ પણ અણધારી આફત સમયે લોન ન લેવી પડે.
સેલિબ્રિટીના આ કિસ્સાએ આપણને એ જ પાઠ ભણાવ્યો છે કે જીવનમાં ગમે ત્યારે વળાંક આવી શકે છે. જો આજે તમે તમારા પૈસાનું ધ્યાન રાખશો, તો ભવિષ્યમાં તમારા પૈસા તમારું ધ્યાન રાખશે. નિવૃત્તિ એ જિંદગીનો અંત નથી, પણ એક નવી શરૂઆત છે – અને આ શરૂઆત સન્માનજનક અને ચિંતામુક્ત હોવી જોઈએ.
