8મું પગાર પંચ: કેશલેસ મેડિકલ અને 400 EL સહિતની અનેક માંગણીઓ સાથે કર્મચારી સંગઠનો સજ્જ
ભારત સરકારના લાખો કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો અત્યારે એક જ સમાચારની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે અને તે છે ‘8મું પગાર પંચ’. હાલમાં જ કર્મચારી સંગઠનો અને ‘સ્ટાફ સાઈડ’ (Staff Side) ની મળેલી મહત્વની બેઠકમાં કર્મચારીઓના ભવિષ્યને લઈને કેટલીક પાયાની અને ક્રાંતિકારી માંગણીઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી છે. ‘ઓલ ઇન્ડિયા એનપીએસ એમ્પ્લોઈઝ ફેડરેશન’ ના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ ડો. મનજીત સિંહ પટેલે NC-JCM ના સેક્રેટરી શિવ ગોપાલ મિશ્રા સાથે મુલાકાત કરી હતી. આ બેઠકમાં માત્ર પગાર વધારો જ નહીં, પરંતુ કર્મચારીઓના સામાજિક અને સ્વાસ્થ્ય સુરક્ષાને લગતા મુદ્દાઓ પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
નિવૃત્તિના લાભો અને રજાઓની નવી વ્યવસ્થા
કર્મચારી સંગઠનોની સૌથી મોટી માંગણીઓમાંની એક ‘અર્જિત રજા’ (Earned Leave – EL) ની મર્યાદા વધારવાની છે. હાલની વ્યવસ્થામાં કર્મચારીઓ નિવૃત્તિ સમયે અમુક મર્યાદિત રજાઓનું રોકડમાં રૂપાંતર કરાવી શકે છે, પરંતુ સંગઠનો માંગ કરી રહ્યા છે કે આ મર્યાદા વધારીને 400 EL કરવામાં આવે, જેથી નિવૃત્તિ સમયે કર્મચારીને વધુ આર્થિક સુરક્ષા મળી શકે. આ ઉપરાંત, કર્મચારીઓના સામાજિક અને ધાર્મિક મૂલ્યોને ધ્યાનમાં રાખીને વર્ષમાં 28 દિવસની વિશેષ રજા (Special Leave) આપવાની પણ દરખાસ્ત મૂકવામાં આવી છે. દર વર્ષે 14 દિવસની કેઝ્યુઅલ લીવ (CL) અને 30 દિવસની EL સુનિશ્ચિત કરવા પર પણ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી, જે કર્મચારીઓના કામ અને અંગત જીવન વચ્ચે સંતુલન જાળવવામાં મદદરૂપ થશે.
સ્વાસ્થ્ય સુવિધાઓ: કેશલેસ મેડિકલ અને CGHS નો વિકલ્પ
આજના સમયમાં વધતા જતા મેડિકલ ખર્ચને જોતા, સ્વાસ્થ્ય સુવિધાઓમાં સુધારો કરવો એ કર્મચારીઓની પ્રાથમિકતા છે. બેઠકમાં માંગ કરવામાં આવી છે કે નિવૃત્તિ પછી પણ કર્મચારીઓને CGHS (સેન્ટ્રલ ગવર્મેન્ટ હેલ્થ સ્કીમ) નો વિકલ્પ મળવો જોઈએ. સૌથી મહત્વનો મુદ્દો ‘કેશલેસ મેડિકલ સુવિધા’ નો રહ્યો છે. કર્મચારીઓ ઈચ્છે છે કે ઇમરજન્સી કે ગંભીર બીમારીના સમયે તેમને હોસ્પિટલમાં ખિસ્સામાંથી નાણાં ખર્ચવા ન પડે અને સરકાર સીધું જ હોસ્પિટલને પેમેન્ટ કરે. આ સુવિધાથી નિવૃત્ત કર્મચારીઓ પરનો આર્થિક બોજ ઘણો ઓછો થઈ જશે અને તેમને માનસિક શાંતિ મળશે.
શિક્ષણ ક્ષેત્ર અને નીતિઓના અમલીકરણમાં સુધારો
શિક્ષણ ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા કર્મચારીઓ માટે પણ એક મોટી માંગ સામે આવી છે. સંગઠનોએ પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે કે શિક્ષકોની નિવૃત્તિ વય મર્યાદા વધારીને 65 વર્ષ કરવામાં આવે. તેમનું માનવું છે કે અનુભવી શિક્ષકોની સેવાઓનો વધુ સમય સુધી લાભ મળવો જોઈએ. આ ઉપરાંત, કેન્દ્ર સરકારની નીતિઓ અને પરિપત્રોના અમલીકરણમાં થતા વિલંબને દૂર કરવા માટે એવું સૂચન કરવામાં આવ્યું છે કે તમામ ઓર્ડર્સની નકલો સીધી કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો (UTs) ને મોકલવામાં આવે, જેથી વહીવટી પ્રક્રિયા ઝડપી બને અને કર્મચારીઓને તેમના હકો સમયસર મળી રહે.
કર્મચારીઓનો અવાજ અને સરકારની તૈયારી
8મું પગાર પંચ માત્ર પગારના આંકડા બદલવા પૂરતું મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે કર્મચારીઓના જીવનધોરણને સુધારવાની એક તક છે. મોંઘવારીના દરને જોતા કર્મચારી સંગઠનો ઈચ્છે છે કે નવો પગાર ફોર્મ્યુલા એવો હોય જે લાંબા ગાળે આર્થિક સ્થિરતા આપે. NPS (નેશનલ પેન્શન સિસ્ટમ) ને લઈને પણ કર્મચારીઓમાં જે અસંતોષ છે, તેને દૂર કરવા માટે આ પંચ એક માધ્યમ બની શકે છે. સ્ટાફ સાઈડની આ બીજી બેઠક પહેલાની હલચલ દર્શાવે છે કે આ વખતે કર્મચારીઓ પોતાની માંગણીઓ મજબૂતીથી સરકાર સમક્ષ રાખવાના છે.
સરકાર પણ આગામી સમયમાં આ દિશામાં સત્તાવાર જાહેરાત કરી શકે છે. જ્યારે પણ નવું પગાર પંચ આવે છે, ત્યારે તે અર્થતંત્રમાં પણ નવી લિક્વિડિટી લાવે છે, પરંતુ કર્મચારીઓ માટે તે તેમની જીવનભરની મહેનતનું વળતર છે. રજાઓ, મેડિકલ સુવિધા અને નિવૃત્તિ વય જેવા મુદ્દાઓ પર જો સરકાર સકારાત્મક નિર્ણય લેશે, તો તે લાખો પરિવારો માટે મોટી દિવાળી સાબિત થશે. આગામી બેઠકોમાં જ્યારે આ માંગણીઓ પર વિસ્તૃત ચર્ચા થશે, ત્યારે 8મા પગાર પંચનું ચિત્ર વધુ સ્પષ્ટ બનશે.
