વિટામિનના સાઇડ ઇફેક્ટ્સ: સાવધાન! ડૉક્ટરની સલાહ વગર આ વિટામિન લેવું પડી શકે છે ભારે, આંખોની રોશની પણ જઈ શકે છે
સામાન્ય રીતે લોકો એવું માને છે કે વિટામિન સપ્લીમેન્ટ્સ હંમેશા સુરક્ષિત અને ફાયદાકારક જ હોય છે. આ જ કારણ છે કે ઘણા લોકો ડૉક્ટરને પૂછ્યા વગર જ મલ્ટિ-વિટામિન લેવાનું શરૂ કરી દે છે. જોકે, વિટામિન B3 (નિયાસિન) ને લઈને એક ચોંકાવનારો કિસ્સો સામે આવ્યો છે. નિયાસિનનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે હાઈ કોલેસ્ટ્રોલ ઘટાડવા અને હૃદયના સ્વાસ્થ્યને સુધારવા માટે કરવામાં આવે છે, પરંતુ તેનો અતિરેક અંધાપાનું કારણ બની શકે છે.
આંખોની રોશની પર ગંભીર અસર
અમેરિકાના ન્યૂયોર્ક સ્થિત માઉન્ટ સિનાઈ હોસ્પિટલના ડૉક્ટરોએ એક એવો કિસ્સો નોંધ્યો છે જેમાં વધુ પડતા નિયાસિનના સેવનથી એક વ્યક્તિની આંખોની રોશની પર ગંભીર અસર પડી હતી. એક 61 વર્ષીય વ્યક્તિની નજર માત્ર એક મહિનામાં જ એટલી નબળી પડી ગઈ કે તેને સ્પષ્ટ દેખાવાનું બંધ થઈ ગયું. જ્યારે તબીબી તપાસ કરવામાં આવી ત્યારે જાણવા મળ્યું કે તેની આંખોની જોવાની ક્ષમતા ખતરનાક સ્તરે ઘટી ગઈ હતી.
નિયાસિનનો ઓવરડોઝ કેવી રીતે બન્યો જોખમી?
શરૂઆતમાં આ દર્દીએ માત્ર હાઈ બ્લડ પ્રેશર અને કોલેસ્ટ્રોલની સમસ્યા હોવાનું જણાવ્યું હતું, પરંતુ ઊંડી પૂછપરછમાં તેણે સ્વીકાર્યું કે તે છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી દરરોજ 3 થી 6 ગ્રામ જેટલું નિયાસિન લઈ રહ્યો હતો. તેણે આ સપ્લીમેન્ટ ડૉક્ટરની સલાહ વગર જાતે જ ખરીદ્યું હતું, કારણ કે તેને લાગ્યું કે તેનાથી તેનું હૃદય વધુ સ્વસ્થ રહેશે.
નિયાસિનની આટલી મોટી માત્રા લેવાથી આંખોના રેટિનામાં સોજો આવી જાય છે, જેને તબીબી ભાષામાં ‘નિયાસિન-પ્રેરિત સિસ્ટોઇડ મેક્યુલર એડીમા’ (Niacin-induced Cystoid Macular Edema) કહેવામાં આવે છે. આ સ્થિતિમાં રેટિનામાં પ્રવાહી જમા થાય છે, જેના કારણે દ્રષ્ટિ ધૂંધળી થઈ જાય છે.
હાઈ કોલેસ્ટ્રોલના દર્દીઓ માટે ચેતવણી
ડૉક્ટરો ક્યારેક હાઈ કોલેસ્ટ્રોલ અથવા હાઈપરલિપિડેમિયાના દર્દીઓને નિયાસિન લેવાની સલાહ આપે છે, પરંતુ તે હંમેશા ચોક્કસ માત્રામાં અને દેખરેખ હેઠળ હોય છે. જો તમે પણ કોઈ પણ પ્રકારના વિટામિન સપ્લીમેન્ટ્સ લો છો, તો નીચેની બાબતોનું ધ્યાન રાખો:
- ક્યારેય સ્વ-નિદાન ન કરો: ઈન્ટરનેટ પર વાંચીને કે કોઈની સલાહ માનીને જાતે સપ્લીમેન્ટ્સ શરૂ ન કરો.
- ડોઝનું ધ્યાન રાખો: વિટામિનની વધુ પડતી માત્રા શરીરમાં ઝેર (Toxicity) સમાન બની શકે છે.
- લક્ષણો પર નજર રાખો: જો કોઈ સપ્લીમેન્ટ લીધા પછી દ્રષ્ટિમાં ફેરફાર, ચક્કર અથવા ઉબકા જેવું લાગે, તો તરત જ ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરો.
સદનસીબે, આ કિસ્સામાં જ્યારે દર્દીએ નિયાસિન લેવાનું બંધ કર્યું, ત્યારે તેની આંખોની રોશની ધીમે ધીમે પાછી આવવા લાગી હતી. આ ઘટના એ વાતનો પુરાવો છે કે વિટામિન ભલે જરૂરી હોય, પણ તેનો અંધાધૂંધ ઉપયોગ જીવલેણ કે નુકસાનકારક સાબિત થઈ શકે છે.

