ટ્રમ્પનો ઈરાન સાથેના યુદ્ધમાં પીછેહઠનો સંકેત: ગેસ ફિલ્ડ પર હુમલા બાદ ‘મિશન પૂર્ણ’ થવાની જાહેરાત
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે છેલ્લા કેટલાક સમયથી ચાલી રહેલું ભીષણ સૈન્ય સંઘર્ષ હવે અંત તરફ જઈ રહ્યો હોય તેવું જણાય છે. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે શુક્રવારે સંકેત આપ્યો હતો કે તેઓ ઈરાન વિરુદ્ધ ચાલી રહેલી સૈન્ય કાર્યવાહીને “ધીમે ધીમે સમાપ્ત” (Winding down) કરવાનું વિચારી રહ્યા છે. ટ્રમ્પના મતે, આ મિશનના નિર્ધારિત ઉદ્દેશ્યો ટૂંક સમયમાં પૂર્ણ થવા જઈ રહ્યા છે.
આ જાહેરાત એવા સમયે આવી છે જ્યારે ઈરાને ૨૮ ફેબ્રુઆરીથી અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ દ્વારા કરવામાં આવેલા હુમલાઓના જવાબમાં વળતા પ્રહાર તેજ કર્યા હતા. ખાસ કરીને આ અઠવાડિયે ઈઝરાયેલ દ્વારા ઈરાનના એક મહત્વપૂર્ણ ગેસ ફિલ્ડ પર હુમલો કરવામાં આવ્યા બાદ સ્થિતિ વધુ વણસી હતી.
ઉર્જા યુદ્ધ અને વળતો પ્રહાર
ઈઝરાયેલના હુમલાના જવાબમાં ઈરાને કતારમાં સ્થિત વિશ્વના સૌથી મોટા LNG (લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ) પ્લાન્ટને નિશાન બનાવ્યો હતો. આ પ્લાન્ટ તે જ ગેસ ફિલ્ડના બીજા છેડે આવેલો છે જે ઈરાન અને કતાર વચ્ચે વહેંચાયેલું છે. આ હુમલાને કારણે વૈશ્વિક બજારમાં ગેસ અને તેલના ભાવમાં જોરદાર ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો.
આ આર્થિક દબાણને જોતા ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે નરમ વલણ અપનાવ્યું છે. ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ પર લખ્યું હતું કે, “અમે મધ્ય પૂર્વમાં અમારા મહાન સૈન્ય પ્રયાસોને સમેટવા અંગે વિચારી રહ્યા છીએ અને અમે અમારા લક્ષ્યોની ખૂબ નજીક છીએ.” તેમણે વધુમાં સ્પષ્ટતા કરી હતી કે હવે ઈઝરાયેલ ઈરાની ગેસ ફિલ્ડ પર વધુ હુમલા કરશે નહીં.
અમેરિકી સૈન્યની સ્થિતિ અને સમયમર્યાદા
વ્હાઇટ હાઉસના પ્રેસ સેક્રેટરી કેરોલિન લીવિટના જણાવ્યા અનુસાર, પેન્ટાગોને આ મિશન પૂર્ણ કરવા માટે ૪ થી ૬ અઠવાડિયાનો સમય અંદાજ્યો હતો. હાલમાં આ અભિયાનનો ત્રીજો અઠવાડિયો ચાલી રહ્યો છે. જોકે, આ સંઘર્ષમાં અમેરિકાને નુકસાન પણ વેઠવું પડ્યું છે. ઈરાને દાવો કર્યો છે કે તેમના એર ડિફેન્સે અમેરિકાના અત્યાધુનિક F-35 સ્ટીલ્થ ફાઈટર જેટને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડે પણ પુષ્ટિ કરી છે કે એક ફાઈટર જેટનું ઈમરજન્સી લેન્ડિંગ કરાવવું પડ્યું હતું.
“We are getting very close to meeting our objectives as we consider winding down our great Military efforts in the Middle East with respect to the Terrorist Regime of Iran…” – President Donald J. Trump pic.twitter.com/YBG9l492Kf
— The White House (@WhiteHouse) March 20, 2026
ઓઈલ માર્કેટને રાહત આપવા પ્રતિબંધોમાં છૂટછાટ
વૈશ્વિક સ્તરે તેલના વધતા ભાવ અને સપ્લાયની અછતને ધ્યાનમાં રાખીને અમેરિકાએ એક મોટો નિર્ણય લીધો છે. અમેરિકી ટ્રેઝરી વિભાગે ઈરાની તેલ પરના પ્રતિબંધોમાં કામચલાઉ છૂટછાટ આપી છે. આ અંતર્ગત ૨૦ માર્ચ પહેલા જહાજોમાં લોડ કરવામાં આવેલા ઈરાની ક્રૂડ ઓઈલના વેચાણ અને ડિલિવરીની મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસેન્ટના જણાવ્યા મુજબ, આ નિર્ણયથી વૈશ્વિક બજારમાં અંદાજે ૧૪ કરોડ બેરલ તેલ ઉપલબ્ધ થશે, જે સપ્લાય પરના દબાણને ઘટાડવામાં અને વધતી કિંમતોને નિયંત્રિત કરવામાં મદદરૂપ સાબિત થશે. આ છૂટછાટ ૧૯ એપ્રિલ સુધી અમલમાં રહેશે.
