મોબાઈલ પર માર્કેટિંગ કોલ્સનો ત્રાસ? જાણો કેવી રીતે DND સેવા એક્ટિવેટ કરી શકાય અને સ્પામર્સને બ્લોક કરી શકાય
મોબાઇલ ફોન આજે આપણા જીવનનો અવિભાજ્ય અંગ બની ગયો છે, પરંતુ તેની સાથે એક મોટી મુસીબત પણ આવી છે – તે છે અણગમતા ‘સ્પામ કોલ્સ’ (Spam Calls). તમે કોઈ મહત્વની મિટિંગમાં હોવ, ઊંઘતા હોવ અથવા પરિવાર સાથે શાંતિથી બેઠા હોવ અને અચાનક ફોનની ઘંટડી વાગે. અજાણ્યો નંબર જોઈને તમે ફોન ઉપાડો અને સામેથી કોઈ વીમો વેચવા માટે કે ક્રેડિટ કાર્ડની સ્કીમ સમજાવવા માટે બોલતું હોય, ત્યારે મગજ ચસકી જવું સ્વાભાવિક છે.
આજના ડિજિટલ યુગમાં માર્કેટિંગ કંપનીઓ પાસે તમારો ડેટા પહોંચી જાય છે અને પછી શરૂ થાય છે ફોન કોલ્સનો ક્યારેય ન પૂરો થતો સિલસિલો. જો તમે પણ આ રોજના ત્રાસથી કંટાળી ગયા છો, તો તેને કાયમી ધોરણે રોકવા માટેના કેટલાક અસરકારક રસ્તાઓ નીચે મુજબ છે:
ટેલિકોમ કંપનીની DND (Do-Not-Disturb) સેવાનો ઉપયોગ કરો
ભારતમાં ટ્રાઈ (TRAI) દ્વારા તમામ ટેલિકોમ ઓપરેટર્સ માટે ‘ડૂ-નોટ-ડિસ્ટર્બ’ સેવા ફરજિયાત કરવામાં આવી છે. આ સેવા એક્ટિવેટ કરવાથી માર્કેટિંગ કંપનીઓ તમને પરેશાન કરી શકતી નથી.
-
મેસેજ દ્વારા: તમારા ફોનના મેસેજ બોક્સમાં જઈને START 0 લખીને 1909 પર મોકલી દો. આનાથી તમારા નંબર પર ફૂલ ડીએનડી (Full DND) એક્ટિવેટ થઈ જશે. જો તમે માત્ર ચોક્કસ કેટેગરી (જેમ કે બેંકિંગ કે રિયલ એસ્ટેટ) ના કોલ્સ બ્લોક કરવા માંગતા હોવ, તો તેના અલગ કોડ પણ ઉપલબ્ધ છે.
-
એપ દ્વારા: જિયો (Jio), એરટેલ (Airtel) કે વી (Vi) જેવી કંપનીઓની ઓફિશિયલ એપમાં જઈને ‘સેટિંગ્સ’ મેનૂમાં પણ તમે ડીએનડી ફિલ્ટર સેટ કરી શકો છો. આ પ્રક્રિયા કર્યા પછી 7 દિવસમાં સ્પામ કોલ્સ આવવાના બંધ થઈ જાય છે.
સ્માર્ટફોનના ઇન-બિલ્ટ ‘સ્પામ ફિલ્ટર’ નો સ્માર્ટ ઉપયોગ
આજના આધુનિક સ્માર્ટફોન (ખાસ કરીને સેમસંગ અને ગૂગલ પિક્સેલ) માં કંપનીઓ પહેલેથી જ પાવરફુલ સ્પામ પ્રોટેક્શન ફીચર આપે છે.
-
Android યુઝર્સ: તમારા ફોનના ડાયલર (Phone App) સેટિંગ્સમાં જાઓ. ત્યાં ‘Caller ID & Spam’ ઓપ્શન જોવા મળશે. તેને ઓન કરી દો. આનાથી જ્યારે પણ કોઈ માર્કેટિંગ કોલ આવશે, ત્યારે તમારી સ્ક્રીન લાલ થઈ જશે અથવા નીચે ‘Suspected Spam’ લખેલું આવશે. તમે ‘Filter Spam Calls’ ઓપ્શન પણ ઓન કરી શકો છો જેથી આવા ફોન વાગે જ નહીં.
-
iPhone યુઝર્સ: આઈફોનમાં ‘Silence Unknown Callers’ નામનું ફીચર છે. આ ઓન કરવાથી જે નંબર તમારા કોન્ટેક્ટ લિસ્ટમાં નથી, તે સીધા સાયલન્ટ થઈ જશે. જોકે, આમાં કુરિયર બોય કે કોઈ નવા મિત્રનો ફોન પણ મિસ થઈ શકે છે, તેથી વિચારીને આ ફીચર વાપરવું.
થર્ડ-પાર્ટી સ્પામ બ્લોકિંગ એપ્સનો સહારો લો
જો તમારા ફોનનું ફિલ્ટર બરાબર કામ ન કરતું હોય, તો ગૂગલ પ્લે સ્ટોર અથવા એપલ એપ સ્ટોર પર અનેક વિશ્વાસપાત્ર એપ્સ ઉપલબ્ધ છે. ‘ટ્રુ કોલર’ (Truecaller) જેવી એપ્સ આ બાબતમાં ઘણી લોકપ્રિય છે. આ એપ્સ પાસે કરોડો સ્પામ નંબર્સનો ડેટાબેઝ હોય છે.
જ્યારે પણ કોઈ માર્કેટિંગ કંપની નવો નંબર વાપરે છે, ત્યારે આ એપના યુઝર્સ તેને ‘સ્પામ’ તરીકે રિપોર્ટ કરે છે. પરિણામે, જ્યારે એ જ નંબર પરથી તમને ફોન આવે, ત્યારે એપ તમને પહેલેથી જ ચેતવી દે છે. તમે આ એપ્સમાં ‘Block Top Spammers’ ઓપ્શન સેટ કરીને આવા કોલ્સ આપોઆપ રિજેક્ટ પણ કરી શકો છો.
સ્પામ કોલરની ફરિયાદ કરવાની પણ છે જોગવાઈ
જો તમે DND સેવા એક્ટિવેટ કરી હોય અને તેમ છતાં કોઈ કંપની તમને વારંવાર પરેશાન કરતી હોય, તો તમે તેની સત્તાવાર ફરિયાદ કરી શકો છો. TRAI ની ‘DND 2.0’ એપ દ્વારા તમે સ્પામ કોલ કે મેસેજનો સ્ક્રીનશોટ પાડીને રિપોર્ટ કરી શકો છો.
તમારી ફરિયાદના આધારે ટેલિકોમ કંપની તે સ્પામરની તપાસ કરશે. જો તે દોષિત જણાશે, તો તેનો નંબર ડિસકનેક્ટ કરવામાં આવશે અને તે કંપની પર મોટો દંડ પણ થઈ શકે છે. તમારી એક જાગૃત ફરિયાદ બીજા અનેક લોકોને પરેશાન થતા બચાવી શકે છે.
યાદ રાખો કે તમારી અંગત માહિતી જેવી કે ફોન નંબર કે ઈમેઈલ આઈડી કોઈ પણ અજાણી વેબસાઈટ કે લકી ડ્રો કૂપન્સમાં આપતા પહેલા સો વાર વિચારજો, કારણ કે ત્યાંથી જ તમારો નંબર ડેટા માર્કેટિંગ કંપનીઓ સુધી પહોંચે છે.
