રોકાણકારો માટે સમાચાર: બાયબેક હવે ‘કેપિટલ ગેઈન્સ’ ગણાશે, ૧૨% સરચાર્જ સાથે ટેક્સ પ્રણાલી થઈ સરળ
ભારતીય અર્થતંત્ર માટે ૨૦૨૬-૨૭નું કેન્દ્રીય બજેટ એક નવા યુગની શરૂઆત સમાન છે. આ બજેટમાં સરકારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય કર પ્રણાલીને સરળ બનાવવાનો, ઘરેલું ઉત્પાદનને વેગ આપવાનો અને નાણાકીય શિસ્ત જાળવી રાખવાનો છે. ખાસ કરીને શેરબજારના રોકાણકારો અને કોર્પોરેટ જગત માટે આ બજેટમાં ઘણા મોટા ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે, જેની અસર આગામી વર્ષોમાં ભારતીય શેરબજાર પર સ્પષ્ટપણે જોવા મળશે.
સરકારે આ બજેટ દ્વારા એ સંદેશ આપવાનો પ્રયાસ કર્યો છે કે ભારત હવે માત્ર ‘સબસિડી’ પર નહીં, પણ ‘પ્રેડિક્ટેબલ ગવર્નન્સ’ (અનુમાનિત શાસન) અને પારદર્શિતા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે. ચાલો સમજીએ કે ૨૦૨૬-૨૭ના આ બજેટમાં કયા મુખ્ય મુદ્દાઓ છે જે સામાન્ય રોકાણકારોથી લઈને મોટા ઉદ્યોગપતિઓ સુધી દરેકને અસર કરશે.
શેર બાયબેક ટેક્સેશનમાં મોટો ફેરફાર: રોકાણકારો પર શું અસર થશે?
આ બજેટનો સૌથી ચર્ચિત વિષય ‘શેર બાયબેક’ (Share Buyback) ના ટેક્સ નિયમોમાં થયેલો ફેરફાર છે. અત્યાર સુધી બાયબેકને ‘ડીમ્ડ ડિવિડન્ડ’ (માની લીધેલ ડિવિડન્ડ) તરીકે જોવામાં આવતું હતું, પરંતુ હવે સરકારે તેને કેપિટલ ગેઈન્સ (Capital Gains) ના માળખામાં સ્થાનાંતરિત કરી દીધું છે. આ ફેરફાર પાછળનો હેતુ ટેક્સ કાયદાને વધુ સરળ અને તાર્કિક બનાવવાનો છે.
આ નવા નિયમ મુજબ, બાયબેક દ્વારા થતા નફા પર હવે ૧૨% નો સમાન સરચાર્જ (Uniform Surcharge) લાગુ કરવામાં આવશે. આનાથી કોર્પોરેટ અને નોન-કોર્પોરેટ પ્રમોટરો પર નાણાકીય બોજ વધી શકે છે, કારણ કે અત્યાર સુધી બાયબેક ટેક્સ બચાવવાનું એક લોકપ્રિય માધ્યમ હતું. જોકે, રોકાણકારો માટે આ પારદર્શિતા લાવશે, કારણ કે હવે તેમને ખબર હશે કે તેમના નફા પર કેટલી ટેક્સ જવાબદારી બને છે. આ પગલું શેરબજારમાં લાંબા ગાળાના રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે લેવામાં આવ્યું હોય તેમ જણાય છે.
MSME અને સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે રાહત અને ઉત્પાદન પર ભાર
ભારતીય અર્થતંત્રની કરોડરજ્જુ ગણાતા MSME (સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગો) અને સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે આ બજેટમાં ખુશખબર છે. સરકારે ટેક્સ હોલીડે (Tax Holiday) માટેની ટર્નઓવર મર્યાદામાં વધારો કર્યો છે. આનાથી નવા સાહસોને શરૂઆતના વર્ષોમાં ટેક્સના બોજ વગર કામ કરવાની તક મળશે, જે દેશમાં રોજગારી વધારવામાં મદદરૂપ થશે.
આ ઉપરાંત, ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ અભિયાનને વધુ મજબૂત કરવા માટે બાયોફાર્મા, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ટેક્સટાઇલ જેવા ચોક્કસ ક્ષેત્રો માટે વિશેષ પહેલ કરવામાં આવી છે. સરકારનો ઉદ્દેશ્ય આ ક્ષેત્રોમાં ભારતને વૈશ્વિક હબ બનાવવાનો છે. ઘરેલું ઉત્પાદનને વેગ આપવા માટે કાચા માલ પરની કસ્ટમ ડ્યુટીમાં ફેરફાર અને પ્રોત્સાહક યોજનાઓ જાહેર કરવામાં આવી છે. આ વ્યૂહરચના દ્વારા ભારત આગામી નાણાકીય વર્ષમાં ૭% નો જીડીપી ગ્રોથ રેટ હાંસલ કરવાનું લક્ષ્ય રાખી રહ્યું છે.
નાણાકીય શિસ્ત અને ભવિષ્યનું આયોજન
સરકારે વિકાસના કામોને વેગ આપવા માટે ₹૧૭.૨ લાખ કરોડના વિશાળ ઉધાર કાર્યક્રમ (Borrowing Program) ની જાહેરાત કરી છે. આ રકમનો ઉપયોગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, રેલવે અને રસ્તાઓના નિર્માણ માટે કરવામાં આવશે. જોકે, આટલું મોટું ઉધાર લેતી વખતે સરકારે નાણાકીય ખાધ (Fiscal Deficit) ને નિયંત્રણમાં રાખવાનું પણ આયોજન કર્યું છે, જે આર્થિક સ્થિરતા માટે ખૂબ જરૂરી છે.
આર્થિક વિશ્લેષકોના મતે, આ બજેટ વિકાસલક્ષી છે પણ તેમાં સાવચેતી પણ રાખવામાં આવી છે. જો આ નીતિઓનો અમલ બરાબર થશે તો દેશના આર્થિક વિકાસને નવી ગતિ મળશે. રોકાણકારોમાં પારદર્શિતા વધવાથી વિદેશી રોકાણ (FDI) માં પણ વધારો થવાની શક્યતા છે. ટૂંકમાં, ૨૦૨૬-૨૭નું બજેટ ભારતને ૫ ટ્રિલિયન ડોલરની ઇકોનોમી તરફ લઈ જવાની દિશામાં એક મજબૂત કદમ છે.
