મધ્ય પૂર્વના સંકટ વચ્ચે કેન્દ્ર સરકારનો મોટો નિર્ણય: ૫ કિલોના સિલિન્ડરનો પુરવઠો બમણો, કામદારોને મળશે મોટી રાહત
મધ્ય પૂર્વમાં છેલ્લા એક મહિનાથી ચાલી રહેલા યુદ્ધના વાદળો હવે એશિયન દેશોના ઊર્જા પુરવઠા પર અસર કરી રહ્યા છે. ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચેના સંઘર્ષને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે એલપીજી (LPG), પેટ્રોલ અને ડીઝલના સપ્લાય ચેઈનમાં વિક્ષેપ પડ્યો છે. જોકે, ભારત સરકારે પરિસ્થિતિની ગંભીરતાને સમજીને આગોતરું આયોજન કર્યું છે. કેન્દ્ર સરકારે સ્થળાંતરિત કામદારો અને જરૂરિયાતમંદ પરિવારો માટે ૫ કિલોગ્રામના FTL (Free Trade LPG) ગેસ સિલિન્ડરનો દૈનિક પુરવઠો બમણો કરવાનો ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે.
પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયની મહત્વની સૂચના
પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયના સચિવ ડૉ. નીરજ મિત્તલે તમામ રાજ્યોને પત્ર લખીને આ અંગે જાણ કરી છે. તેમણે નિર્દેશ આપ્યો છે કે રાજ્ય સરકારોએ ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) ની મદદથી નાગરિક પુરવઠા વિભાગ દ્વારા ૫ કિલોના નાના સિલિન્ડરનો પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવો જોઈએ. આ નિર્ણયનો મુખ્ય હેતુ એવા કામદારોને મદદ કરવાનો છે જેઓ મકાન બદલતા રહે છે અથવા જેમની પાસે મોટા સિલિન્ડર રાખવાની સગવડ નથી.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી સુરક્ષિત માર્ગ: ૭ ટેન્કરો ભારત પહોંચ્યા
ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચેના તણાવને કારણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) માં ફસાયેલા ભારતીય જહાજો માટે રાહતના સમાચાર છે. આ માર્ગ અત્યંત સંવેદનશીલ હોવા છતાં, ભારત સરકારના રાજદ્વારી પ્રયાસોને કારણે અત્યાર સુધીમાં સાત મોટા LPG ટેન્કર ભારતીય બંદરો પર સુરક્ષિત રીતે પહોંચી ગયા છે.
-
જહાજોના નામ: શિવાલિક, નંદા દેવી, પાઈન ગેસ, જગ વસંત, BW TYR, BW ELM અને ગ્રીન સાંવરી. આ સાતેય જહાજો કુલ મળીને આશરે ૬,૫૦,૦૦૦ ટન LPG ભારત લાવ્યા છે, જેનાથી દેશમાં ગેસની તત્કાલ તંગીનો ભય ટળ્યો છે.
આયાત પર નિર્ભરતા અને સરકારની વ્યૂહરચના
ભારત તેની જરૂરિયાતના ૮૫-૯૦% LPG વિદેશોમાંથી આયાત કરે છે. મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધને કારણે આયાત પર અસર પડી હતી, પરંતુ સરકારે આ સ્થિતિને પહોંચી વળવા ‘ટુ-વે’ પ્લાન અમલમાં મૂક્યો છે:
-
સ્થાનિક ઉત્પાદનમાં વધારો: ભારતે તેના ઘરેલું LPG ઉત્પાદનમાં ૩૬% નો મોટો વધારો કર્યો છે.
-
વૈકલ્પિક આયાત: માત્ર મધ્ય પૂર્વ પર નિર્ભર રહેવાને બદલે અન્ય દેશોમાંથી પણ આયાત વધારવામાં આવી રહી છે.
હાલમાં દેશમાં દરરોજ ૫ મિલિયન (૫૦ લાખ) LPG સિલિન્ડરની ડિલિવરી કરવામાં આવી રહી છે. સરકારે ખાતરી આપી છે કે યુદ્ધની સ્થિતિ ગમે તે હોય, ભારતીય રસોડામાં ગેસનો પુરવઠો ખોરવાશે નહીં.
આ નિર્ણય દર્શાવે છે કે સરકાર વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા વચ્ચે પણ પોતાના નાગરિકોની પાયાની જરૂરિયાતો પ્રત્યે સજાગ છે. ૫ કિલોના સિલિન્ડરનો પુરવઠો વધારવાથી અસંગઠિત ક્ષેત્રના લાખો કામદારોને મોંઘવારી અને તંગીના ડરથી મુક્તિ મળશે.
