હવે ઠગ લોકો તમારી મહેનતની કમાણી નહીં લૂંટી શકે! RBI ના આ 1 કલાકના નિયમથી ફ્રોડ પર લાગશે બ્રેક
ભારતમાં વધતા જતા ડિજિટલ પેમેન્ટ ફ્રોડને રોકવા માટે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) નવા નિયમો પર વિચાર કરી રહી છે. આ પ્રસ્તાવ હેઠળ, ₹10,000 થી વધુના ઓનલાઇન ટ્રાન્ઝેક્શનને તરત જ પૂર્ણ કરવાને બદલે એક કલાક સુધી રોકી રાખવામાં આવી શકે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, જો ગ્રાહક ઈચ્છે તો ટ્રાન્ઝેક્શન કેન્સલ પણ કરી શકશે. આ પગલું લોકોને છેતરપિંડીથી બચાવવા માટે લેવામાં આવી રહ્યું છે.
મોટા ટ્રાન્ઝેક્શન પર વેટિંગ ટાઈમ
RBI ના પ્રસ્તાવ મુજબ:
-
₹10,000 થી વધુના એકાઉન્ટ-ટુ-એકાઉન્ટ ટ્રાન્સફરને 1 કલાક સુધી રોકવામાં આવશે.
-
આ સમય દરમિયાન ગ્રાહકને વિચારવા અને ચકાસણી કરવાનો સમય મળશે.
-
જો ટ્રાન્ઝેક્શન શંકાસ્પદ જણાશે, તો બેંક ફરીથી પુષ્ટિ (Confirm) કરશે.
-
ગ્રાહકો ઈચ્છે તો કેટલાક વિશ્વસનીય વ્યક્તિઓને ‘વ્હાઇટલિસ્ટ’ (Whitelist) માં ઉમેરી શકે છે, જેમના માટે આ નિયમ લાગુ થશે નહીં.
શા માટે આ ફેરફાર જરૂરી છે?
RBI નું માનવું છે કે આજકાલ મોટાભાગના ફ્રોડ ટેકનિકલ ખામીને કારણે નહીં પણ ‘સોશિયલ એન્જિનિયરિંગ’ (લોકોને લલચાવીને કે ડરાવીને) દ્વારા થાય છે. ઠગ લોકો ડર અથવા ઉતાવળનું વાતાવરણ ઉભું કરે છે, જેના કારણે પીડિત પોતે પૈસા ટ્રાન્સફર કરી દે છે. UPI જેવી ઇન્સ્ટન્ટ સિસ્ટમમાં પૈસા પાછા મેળવવા મુશ્કેલ હોય છે, તેથી 1 કલાકનો વિલંબ ઠગના દબાણને તોડવામાં મદદ કરશે.
અન્ય મહત્વના પ્રસ્તાવો
RBI એ માત્ર આટલું જ નહીં, પણ ત્રણ અન્ય મહત્વના સૂચનો પણ આપ્યા છે:
-
ટ્રસ્ટેડ પર્સનની મંજૂરી: ₹50,000 થી વધુના ટ્રાન્ઝેક્શન પર વરિષ્ઠ નાગરિકો અને દિવ્યાંગો માટે કોઈ વિશ્વાસુ વ્યક્તિની મંજૂરી ફરજિયાત થઈ શકે છે.
-
વાર્ષિક મર્યાદા: વર્ષે ₹25 લાખથી વધુની રકમ આવવા પર, તપાસ પૂરી ન થાય ત્યાં સુધી પૈસા હોલ્ડ પર રહી શકે છે.
-
કિલ સ્વિચ (Kill Switch): ગ્રાહકો એક ક્લિકમાં જ પોતાના તમામ ડિજિટલ પેમેન્ટ મોડ બંધ કરી શકશે.
RBI એ આ પ્રસ્તાવો પર લોકો અને સંસ્થાઓ પાસેથી 8 મે 2026 સુધી સૂચનો માંગ્યા છે. અંતિમ નિયમ લાગુ કરતા પહેલા આ સૂચનો પર ચર્ચા કરવામાં આવશે.
