રમતગમતમાં રુચિ ધરાવતા વિદ્યાર્થીઓ માટે મોટી તક, આ રીતે મેળવો સ્પોર્ટ્સ કોલેજમાં પ્રવેશ
આજના સમયમાં રમતગમત માત્ર મનોરંજન કે સમય પસાર કરવાનું સાધન રહી નથી. નીરજ ચોપરા, પીવી સિંધુ અને વિરાટ કોહલી જેવા સિતારાઓની સફળતાએ સાબિત કરી દીધું છે કે રમત હવે એક સન્માનજનક અને મજબૂત કારકિર્દીનો વિકલ્પ બની ચૂકી છે. આ જ કારણ છે કે આજના વાલીઓ બાળકોને માત્ર પુસ્તકો પૂરતા મર્યાદિત રાખવા માંગતા નથી, પરંતુ તેમને મેદાન પર પરસેવો પાડતા પણ જોવા માંગે છે.
પરંતુ સૌથી મોટો પડકાર એ આવે છે કે રમતગમતના ચક્કરમાં ક્યાંક ભણતર ન છૂટી જાય. આ સમસ્યાનું સમાધાન છે સ્પોર્ટ્સ કોલેજ. આ એવી સંસ્થાઓ છે જ્યાં બાળકની શાળા પણ હોય છે અને વર્લ્ડ ક્લાસ ટ્રેનિંગ સેન્ટર પણ. ચાલો વિગતવાર સમજીએ કે દેશની અગ્રણી સ્પોર્ટ્સ કોલેજોમાં એડમિશન કેવી રીતે મળે છે અને ત્યાં વિદ્યાર્થીઓને શું-શું સુવિધાઓ આપવામાં આવે છે.
સ્પોર્ટ્સ કોલેજ શું છે અને તે સામાન્ય શાળાઓથી કેવી રીતે અલગ છે?
સ્પોર્ટ્સ કોલેજ ખાસ કરીને એવા બાળકો માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે જેમાં નાની ઉંમરથી જ રમતગમત પ્રત્યે રુચિ હોય છે. અહીં ધોરણ 6 થી 12 સુધીનો અભ્યાસ કરાવવામાં આવે છે, પરંતુ તેમનું મુખ્ય ધ્યાન ‘પ્રોફેશનલ સ્પોર્ટ્સ ટ્રેનિંગ’ પર હોય છે.
-
શિસ્તબદ્ધ દિનચર્યા: અહીં સવાર અને સાંજ રમતની પ્રેક્ટિસ હોય છે અને વચ્ચેના સમયમાં શાળાના વર્ગો ચાલે છે.
-
નિવાસી સુવિધા: આ કોલેજો સામાન્ય રીતે ‘રેસિડેન્શિયલ’ (નિવાસી) હોય છે, એટલે કે વિદ્યાર્થીઓ ત્યાં જ હોસ્ટેલમાં રહીને પોતાની ટ્રેનિંગ પૂરી કરે છે.
-
નિષ્ણાત કોચિંગ: અહીં બાળકોને શીખવવા માટે સામાન્ય પીટીઆઈ (PTI) નહીં, પરંતુ પ્રોફેશનલ કોચ હોય છે જે નેશનલ અને ઇન્ટરનેશનલ લેવલના ખેલાડીઓ તૈયાર કરે છે.
દેશની અગ્રણી સ્પોર્ટ્સ કોલેજો અને તેની વિશેષતા
ઉત્તર પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડ જેવા રાજ્યોએ રમતગમતની પ્રતિભાને નિખારવા માટે શ્રેષ્ઠ સ્પોર્ટ્સ કોલેજો સ્થાપી છે. ચાલો કેટલાક મોટા નામો પર નજર કરીએ:
1. ગુરુ ગોવિંદ સિંહ સ્પોર્ટ્સ કોલેજ, લખનઉ
આ ઉત્તર પ્રદેશની સૌથી જૂની અને પ્રતિષ્ઠિત સ્પોર્ટ્સ કોલેજ છે, જેની સ્થાપના 1970માં થઈ હતી. 153 એકરમાં ફેલાયેલું તેનું વિશાળ કેમ્પસ કોઈ યુનિવર્સિટીથી ઓછું લાગતું નથી.
-
મુખ્ય રમતો: એથ્લેટિક્સ, ફૂટબોલ, હોકી, ક્રિકેટ, વોલીબોલ અને બેડમિન્ટન.
-
શિક્ષણ: ધોરણ 6 થી 12 સુધીનો અભ્યાસ.
-
સુવિધાઓ: અહીં વિદ્યાર્થીઓને રહેવા, જમવા, રમતગમતની કીટ અને શિક્ષણ સંપૂર્ણપણે મફત અથવા ખૂબ જ નજીવા ખર્ચે આપવામાં આવે છે.
2. મેજર ધ્યાનચંદ સ્પોર્ટ્સ કોલેજ, સૈફઈ (ઇટાવા)
હોકીના જાદુગર મેજર ધ્યાનચંદના નામ પર બનેલી આ કોલેજ તેની અત્યાધુનિક સુવિધાઓ માટે જાણીતી છે. 2014માં શરૂ થયેલી આ સંસ્થામાં ઇન્ટરનેશનલ લેવલનું ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઉપલબ્ધ છે.
-
વિશેષતા: અહીં ફ્લડ લાઈટ ક્રિકેટ સ્ટેડિયમ, સિન્થેટિક ટ્રેક અને હોકી માટે એસ્ટ્રોટર્ફ મેદાન ઉપલબ્ધ છે.
-
મુખ્ય રમતો: કુસ્તી, કબડ્ડી, સ્વિમિંગ, જુડો, ક્રિકેટ અને એથ્લેટિક્સ.
-
એડમિશન: ધોરણ 6માં પ્રવેશ માટે બાળકોએ કડક ટ્રાયલમાંથી પસાર થવું પડે છે.
3. બીર બહાદુર સિંહ સ્પોર્ટ્સ કોલેજ, ગોરખપુર
પૂર્વાંચલના ખેલાડીઓ માટે આ કોલેજ કોઈ વરદાનથી ઓછી નથી. 1988માં સ્થપાયેલી આ કોલેજે કુસ્તી અને હોકીમાં ઘણા મોટા ખેલાડીઓ આપ્યા છે.
-
મુખ્ય રમતો: જિમ્નાસ્ટિક્સ, કુસ્તી, હોકી અને વોલીબોલ.
-
એડમિશન પ્રક્રિયા: અરજી સામાન્ય રીતે ‘ખેલ સાથી’ પોર્ટલ દ્વારા ઓનલાઇન કરવામાં આવે છે, ત્યારબાદ ફિઝિકલ ટ્રાયલ લેવાય છે.
4. મહારાણા પ્રતાપ સ્પોર્ટ્સ કોલેજ, દેહરાદૂન
ઉત્તરાખંડની સુંદર ખીણોમાં આવેલી આ કોલેજ તેની શિસ્ત અને શ્રેષ્ઠ બોક્સિંગ તેમજ એથ્લેટિક્સ ટ્રેનિંગ માટે પ્રખ્યાત છે.
-
શિક્ષણ બોર્ડ: આ કોલેજ ઉત્તરાખંડ બોર્ડ સાથે સંલગ્ન છે.
-
મુખ્ય રમતો: બોક્સિંગ, હોકી, ફૂટબોલ અને ક્રિકેટ.
-
વિશેષતા: અહીં ફી ઘણી ઓછી રાખવામાં આવી છે જેથી મધ્યમ અને ગરીબ વર્ગના પ્રતિભાશાળી બાળકો પણ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરની ટ્રેનિંગ મેળવી શકે.
એડમિશનની પ્રક્રિયા: કેવી રીતે થાય છે પસંદગી?
આ કોલેજોમાં એડમિશન મેળવવું એટલું સરળ નથી, કારણ કે અહીં માત્ર પુસ્તકિયું જ્ઞાન નહીં પણ શારીરિક ક્ષમતા જોવામાં આવે છે.
-
અરજી: મોટાભાગની કોલેજોમાં ધોરણ 6માં એડમિશન થાય છે. તેના ફોર્મ માર્ચ કે એપ્રિલ મહિનામાં નીકળે છે. યુપીની કોલેજો માટે ‘ખેલ સાથી’ (Khel Sathi) પોર્ટલનો ઉપયોગ થાય છે.
-
વય મર્યાદા: સામાન્ય રીતે બાળકની ઉંમર 10 થી 12 વર્ષની વચ્ચે હોવી જોઈએ.
-
ટ્રાયલ (સૌથી મહત્વનો તબક્કો): એડમિશન માટે ત્રણ સ્તરે ટ્રાયલ થાય છે:
-
ફિઝિકલ ટેસ્ટ: દોડ, કૂદ અને શરીરની લવચીકતા તપાસવામાં આવે છે.
-
સ્કિલ ટેસ્ટ: તમે જે રમત (જેમ કે ક્રિકેટ કે હોકી) માટે પસંદગી ઈચ્છો છો, તેમાં તમારી પાયાની સમજ જોવામાં આવે છે.
-
મેડિકલ ટેસ્ટ: બાળકની ફિટનેસ અને ઉંમરની વૈજ્ઞાનિક તપાસ કરવામાં આવે છે.
-
-
દસ્તાવેજો: આધાર કાર્ડ, જન્મ પ્રમાણપત્ર, શાળાની એલ.સી. (TC) અને રહેઠાણનો પુરાવો અનિવાર્ય હોય છે.
સ્પોર્ટ્સ કોલેજ જ શા માટે પસંદ કરવી?
જો તમારું બાળક આખો દિવસ રમતના મેદાનમાં રહેતું હોય અને તેનામાં પ્રતિભા હોય, તો સ્પોર્ટ્સ કોલેજ તેના ભવિષ્ય માટે સૌથી યોગ્ય જગ્યા છે. અહીં મળતું પ્રોફેશનલ કોચિંગ તેને શેરી-મહોલ્લાના ખેલાડીમાંથી ઉઠાવીને નેશનલ લેવલ સુધી લઈ જઈ શકે છે. સાથે જ, મફત ભોજન અને હોસ્ટેલની સુવિધા વાલીઓ પર આર્થિક બોજ પડવા દેતી નથી. સૌથી મોટી વાત એ છે કે રમતની સાથે અભ્યાસ ચાલુ રહેવાથી બાળકની પાસે ભવિષ્યમાં અન્ય કારકિર્દીના વિકલ્પો પણ સુરક્ષિત રહે છે.

3. બીર બહાદુર સિંહ સ્પોર્ટ્સ કોલેજ, ગોરખપુર