ભારતીય ટેન્કર ‘દેશ ગરીમા’ સુરક્ષિત, પણ અન્ય ૧૪ જહાજો પર સંકટ; ભારતનો ઈરાન સમક્ષ ઉગ્ર વિરોધ
પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલા યુદ્ધના તણાવ વચ્ચે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ આજે ૧૯ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ રણમેદાનમાં ફેરવાઈ ગયું છે. ઈરાની રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) ની ગનબોટ્સ દ્વારા ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા વેપારી જહાજો પર અંધાધૂંધ ગોળીબારની ઘટના સામે આવતા ભારત સરકારે આકરું વલણ અપનાવ્યું છે.
૧. ‘દેશ ગરીમા’ ની સાહસિક સફર
શનિવારે, ૧૮ એપ્રિલની મોડી રાત્રે શરૂ થયેલા તણાવ વચ્ચે, શિપિંગ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (SCI) નું ટેન્કર ‘દેશ ગરીમા’ અત્યંત જોખમી ગણાતી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ સફળતાપૂર્વક પાર કરવામાં સફળ રહ્યું છે. આજે ૧૯ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ની સવાર સુધીમાં આ ટેન્કર ઓમાનના અખાતમાં પહોંચી ગયું છે. માર્ચ ૨૦૨૬ થી અત્યાર સુધીમાં યુદ્ધ જેવી સ્થિતિમાં આ રૂટ પાર કરનાર આ ૧૦મું ભારતીય જહાજ બન્યું છે.
૨. ઈરાની ગોળીબાર અને જહાજોનો યુ-ટર્ન
જોકે, દરેક જહાજ આટલું નસીબદાર રહ્યું નથી. બ્રિટિશ મેરીટાઇમ એજન્સીના રિપોર્ટ મુજબ, ઓમાનથી ૨૦ નોટિકલ માઇલ દૂર ઈરાની નૌકાદળની બે બોટોએ ભારતીય ટેન્કરો પર ફાયરિંગ કર્યું હતું. આ હુમલાને કારણે સન્માર હેરાલ્ડ, દેશ વૈભવ, દેશ વિભોર અને કાર્ગો જહાજ જગ અર્ણવ ને જીવ બચાવવા માટે અધવચ્ચેથી પાછા વળવાની કે માર્ગ બદલવાની ફરજ પડી હતી.
૩. ૧૪ ભારતીય જહાજો ફસાયા
૧૯ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના આંકડા મુજબ, હાલમાં પર્સિયન ગલ્ફના અશાંત વિસ્તારોમાં કુલ ૧૪ ભારતીય જહાજો ફસાયેલા છે. આ જહાજોમાં કરોડો બેરલ ક્રૂડ ઓઇલ અને અન્ય જીવનજરૂરી સામગ્રી છે. આ જહાજોના માલિકો અને તેના પર સવાર ભારતીય ક્રૂ મેમ્બરોની સુરક્ષા માટે ભારત સરકાર સતત નૌકાદળના સંપર્કમાં છે.
૪. રાજદ્વારી ગરમાવો: ઈરાની રાજદૂતને સમન્સ
ઘટનાની ગંભીરતા જોતા, ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયે (MEA) આજે ૧૯ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ ઈરાની રાજદૂતને બોલાવીને આકરો વિરોધ નોંધાવ્યો છે. વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિસ્ત્રીએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું છે કે, “ભારત તેના નાવિકો અને વેપારી જહાજોની સુરક્ષા સાથે કોઈ સમાધાન કરશે નહીં.” તેમણે ઈરાનને તેના અગાઉના વચનોની યાદ અપાવી હતી જેમાં મૈત્રીપૂર્ણ દેશોના જહાજોને સુરક્ષિત રસ્તો આપવાની ખાતરી આપવામાં આવી હતી.
૧૯ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ આ ઘટનાક્રમે વૈશ્વિક શિપિંગ માર્ગોની સુરક્ષા પર મોટા સવાલો ઉભા કર્યા છે. જોકે ઈરાની રાજદૂતે આ મામલે ઉકેલ લાવવાનું વચન આપ્યું છે, પરંતુ અખાતમાં હજુ પણ સ્થિતિ અત્યંત ગંભીર છે. ભારત સરકાર આ સ્થિતિમાં પોતાના જહાજોને એસ્કોર્ટ કરવા માટે નૌકાદળની મદદ લેવા અંગે પણ વિચારણા કરી શકે છે.
