ઈસ્લામાબાદમાં ૨૦,૦૦૦ સૈનિકો તૈનાત! ટ્રમ્પ અને ઈરાન વચ્ચે પાકિસ્તાનની ધરતી પર થશે મોટો ધડાકો?
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના સંબંધો હંમેશા વિશ્વ રાજકારણમાં ચર્ચાનો વિષય રહ્યા છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી બંને દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલી ખેંચતાણ હવે એક નિર્ણાયક વળાંક પર હોય તેવું લાગી રહ્યું છે. તાજેતરમાં મીડિયા રિપોર્ટ્સ અને ખાસ કરીને સમાચાર એજન્સી ‘રોયટર્સ’ દ્વારા કરવામાં આવેલા દાવાએ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ખળભળાટ મચાવી દીધો છે. એવા અહેવાલો છે કે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ શાંતિ મંત્રણા માટે પાકિસ્તાનની મુલાકાત લઈ શકે છે.
શું ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પાકિસ્તાન આવશે?
સૌથી મોટો સવાલ અત્યારે એ છે કે શું ટ્રમ્પ ખરેખર ઈસ્લામાબાદ પહોંચશે? રોયટર્સના અહેવાલ મુજબ, જો અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે કોઈ મહત્વપૂર્ણ ડીલ ફાઈનલ થાય છે, તો ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પોતે ઈસ્લામાબાદ પહોંચી શકે છે. જો તેઓ રૂબરૂ હાજર ન રહી શકે, તો તેઓ આ ઐતિહાસિક વાટાઘાટોમાં વર્ચ્યુઅલી (વીડિયો કોન્ફરન્સ દ્વારા) જોડાશે તે નક્કી છે.
પાકિસ્તાની સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, મંત્રણાની પ્રક્રિયા યોગ્ય દિશામાં આગળ વધી રહી છે. બુધવારે બંને દેશો વચ્ચેની વાતચીત ખૂબ જ મહત્વની માનવામાં આવી રહી છે. આ બેઠક પર માત્ર એશિયા જ નહીં પણ આખા વિશ્વની નજર ટકેલી છે.
સીઝફાયરનો અંતિમ દિવસ અને ઈરાનનો આકરો મિજાજ
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે અત્યારે જે સીઝફાયર (યુદ્ધવિરામ) ચાલી રહ્યો છે તેની મુદત બુધવારે પૂરી થઈ રહી છે. અમેરિકાને આશા છે કે આ મંત્રણા પાકિસ્તાનની ધરતી પર સફળતાપૂર્વક આગળ વધશે. જોકે, ઈરાન અત્યારે મગનું નામ મરી પાડવા તૈયાર નથી.
તાજેતરમાં જ હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં અમેરિકાએ ઈરાનનું એક જહાજ જપ્ત કર્યું હતું. આ ઘટના બાદ ઈરાન ઉશ્કેરાયેલું છે અને તેણે મંત્રણામાં ભાગ ન લેવાની ધમકી પણ આપી છે. ઈરાનનું કહેવું છે કે જો અમેરિકા તેમના જહાજો અને હિતો પર હુમલો કરવાનું ચાલુ રાખશે, તો શાંતિની વાત શક્ય નથી. આમ, એક તરફ શાંતિની કોશિશ છે તો બીજી તરફ ગંભીર તણાવ છે.
પાકિસ્તાનમાં સુરક્ષાનો લોખંડી બંદોબસ્ત
ભલે આ વાતચીત થશે કે નહીં તેને લઈને અનિશ્ચિતતા હોય, પણ પાકિસ્તાન સરકાર કોઈ જોખમ લેવા માંગતી નથી. પાકિસ્તાન માટે આ એક મોટી તક છે કે તે પોતાની ધરતી પર બે કટ્ટર દુશ્મનોને ટેબલ પર લાવી શકે.
આ હાઈ-પ્રોફાઈલ મંત્રણાને ધ્યાનમાં રાખીને ઈસ્લામાબાદમાં અભેદ્ય કિલ્લા જેવી સુરક્ષા વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. અહેવાલો મુજબ, આખા શહેરમાં લગભગ 20,000 સુરક્ષાકર્મીઓ તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે. વધુમાં એવી પણ માહિતી મળી છે કે અમેરિકાના ઉપપ્રમુખ જેડી વેન્સ પોતે મંગળવારે પાકિસ્તાન પહોંચી શકે છે, જે આ વાટાઘાટોની ગંભીરતા દર્શાવે છે.
ટ્રમ્પની કડક શરત: પરમાણુ કાર્યક્રમનો સંપૂર્ણ અંત
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ તેમની સ્પષ્ટવક્તા અને કડક વલણ માટે જાણીતા છે. ઈરાન સાથેની આ મંત્રણા અંગે તેમણે પોતાનો ઈરાદો સ્પષ્ટ કરી દીધો છે. ટ્રમ્પે ‘ન્યૂયોર્ક પોસ્ટ’ને આપેલા ઈન્ટરવ્યુમાં જણાવ્યું હતું કે આ મિશનનો હેતુ માત્ર કામચલાઉ યુદ્ધવિરામ નથી.
ટ્રમ્પની મુખ્ય શરતો આ મુજબ છે:
-
પરમાણુ કાર્યક્રમનો ત્યાગ: ઈરાને તેના પરમાણુ હથિયારો બનાવવાની ક્ષમતાને સંપૂર્ણપણે ખતમ કરવી પડશે.
-
નવી અને મજબૂત ડીલ: ટ્રમ્પનું માનવું છે કે 2015માં ઓબામાના શાસનકાળ દરમિયાન જે પરમાણુ કરાર (JCPOA) થયો હતો તે નબળો હતો. તેઓ એક એવો નવો કરાર ઈચ્છે છે જે ઈરાનને કાયમ માટે પરમાણુ શક્તિ બનતા રોકી શકે.
-
કોઈ બાંધછોડ નહીં: તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ મંત્રણામાં કોઈ ‘ગેમ’ રમાઈ રહી નથી. જો ઈરાન ખરેખર શાંતિ ઈચ્છતું હોય, તો તેણે પોતાની જીદ છોડવી જ પડશે.
અમેરિકામાં વિરોધ અને ટ્રમ્પનો જવાબ
અમેરિકાની અંદર પણ આ મુદ્દે રાજકારણ ગરમાયું છે. ડેમોક્રેટ નેતાઓનો આરોપ છે કે ટ્રમ્પ આટલા જટિલ અને સંવેદનશીલ મુદ્દા પર ખૂબ જ ઉતાવળમાં નિર્ણય લઈ રહ્યા છે. તેમના મતે, આવી ઝડપી વાટાઘાટોથી દેશના લાંબા ગાળાના હિતોને નુકસાન થઈ શકે છે.
જોકે, ટ્રમ્પે આ ટીકાઓને ફગાવી દેતા કહ્યું છે કે તેમની વ્યૂહરચના ઈરાનને હંમેશા માટે પરમાણુ હથિયારોથી વંચિત રાખવાની છે. તેઓ માને છે કે જૂની ડીલ કરતા આ નવો પ્રસ્તાવ ઘણો શ્રેષ્ઠ છે અને તે વિશ્વમાં શાંતિ સ્થાપવામાં મદદરૂપ થશે.
