લો બીપીનો ખતરો: અચાનક આંખે અંધારા આવવા એ મોટી બીમારીનો સંકેત હોઈ શકે, જાણો ડૉક્ટરોએ શું આપી ચેતવણી
ઘણીવાર લોકો બ્લડ પ્રેશર વધી જવા (High BP) ને ગંભીર ગણે છે, પરંતુ બ્લડ પ્રેશર વારંવાર ઓછું થવું (Low BP) પણ એટલું જ જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. લો બીપીને સામાન્ય માનીને તેને અવગણવું એ તમારી તંદુરસ્તી માટે ભારે પડી શકે છે. જ્યારે શરીરમાં લોહીનું દબાણ ઘટી જાય છે, ત્યારે શરીરના મહત્વના અંગો સુધી પૂરતા પ્રમાણમાં ઓક્સિજન અને પોષક તત્વો પહોંચતા નથી.
બ્લડ પ્રેશર વારંવાર લો થવા પાછળના કારણો
બીપી લો થવા પાછળ ઘણા કારણો હોઈ શકે છે. શરીરમાં પાણીની અછત (Dehydration), લાંબા સમય સુધી ભૂખ્યા રહેવું, પોષણની ઉણપ, વધુ પડતી ગરમી અથવા કેટલીક દવાઓની આડઅસરને કારણે આ સમસ્યા સર્જાય છે. આ ઉપરાંત, હૃદયની સમસ્યાઓ, હોર્મોનલ અસંતુલન અથવા અચાનક ઉભા થવાને કારણે પણ બ્લડ પ્રેશર ઘટી શકે છે. ખાસ કરીને વૃદ્ધો, સગર્ભા સ્ત્રીઓ અને જે લોકોની રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી છે, તેમનામાં આ જોખમ વધુ હોય છે. શરીરમાં આયર્ન કે વિટામિનની ઉણપ પણ આ માટે જવાબદાર હોઈ શકે છે.
કેટલું જોખમી હોઈ શકે છે વારંવાર લો બીપી?
દિલ્હીની રાજીવ ગાંધી હોસ્પિટલના એસોસિએટ પ્રોફેસર ડૉ. અજીત જૈન જણાવે છે કે, વારંવાર લો બ્લડ પ્રેશર થવાથી શરીરમાં બ્લડ સર્ક્યુલેશન ખોરવાય છે. આનાથી ચક્કર આવવા, બેહોશ થઈ જવું અને પડી જવાનું જોખમ રહે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ ચાલતી વખતે કે વાહન ચલાવતી વખતે બેહોશ થઈ જાય, તો ગંભીર ઈજા કે અકસ્માત થઈ શકે છે. લાંબા ગાળે આ સમસ્યા હૃદય અને મગજ પર પણ નકારાત્મક અસર કરી શકે છે, જેનાથી શરીર નબળું પડવા લાગે છે અને અન્ય ગંભીર બીમારીઓ ઘર કરી જાય છે.
આ લક્ષણોને ક્યારેય નજરઅંદાજ ન કરો
જ્યારે બીપી લો થાય છે, ત્યારે શરીર કેટલાક સંકેતો આપે છે જેને ઓળખવા ખૂબ જરૂરી છે:
-
વારંવાર ચક્કર આવવા અથવા આંખો સામે અંધારા આવવા.
-
અચાનક ખૂબ જ નબળાઈ કે થાક અનુભવવો.
-
ગભરામણ થવી અને ઠંડો પરસેવો વળવો.
-
હાથ-પગ ઠંડા પડી જવા.
-
એકાગ્રતા (Focus) કરવામાં મુશ્કેલી પડવી.
-
અચાનક ઊભા થતી વખતે સંતુલન બગડવું.
જો આ લક્ષણો વારંવાર દેખાતા હોય, તો તરત જ ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ.
બચાવ અને સાવચેતીના ઉપાયો
લો બ્લડ પ્રેશરની સમસ્યાથી બચવા માટે તમારી જીવનશૈલીમાં નાના પણ મહત્વના ફેરફારો કરવા જરૂરી છે:
-
હાઇડ્રેટેડ રહો: દિવસ દરમિયાન પૂરતા પ્રમાણમાં પાણી પીવો. પ્રવાહી પદાર્થો જેવા કે નાળિયેર પાણી કે લીંબુ શરબત લેતા રહો.
-
ભોજનમાં નિયમિતતા: ક્યારેય પણ લાંબા સમય સુધી ખાલી પેટે ન રહો. દિવસમાં ત્રણ મોટા ભોજન લેવાને બદલે થોડા-થોડા સમયે પૌષ્ટિક નાસ્તો લેતા રહો.
-
મીઠાનું સંતુલન: બ્લડ પ્રેશર નિયંત્રિત રાખવા માટે મીઠાનું સંતુલિત સેવન જરૂરી છે. જો બીપી લો રહેતું હોય તો ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ મીઠાનું પ્રમાણ થોડું વધારી શકાય છે.
-
ઉઠતી વખતે સાવધાની: પથારીમાંથી ઉઠતી વખતે કે ખુરશી પરથી ઉભા થતી વખતે ઉતાવળ ન કરો. હંમેશા ધીમેથી ઉભા થાઓ જેથી લોહીનું દબાણ અચાનક ન ઘટે.
