ભારતીય સોલર કંપનીઓને અમેરિકાનો જોરદાર ઝટકો! 200% થી વધુ ટેક્સ લાગતા શેરબજારમાં મચી ગઈ દોડધામ.
ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના વ્યાપારી સંબંધોમાં સોલર સેક્ટરને લઈને એક મોટો વળાંક આવ્યો છે. ક્લીન એનર્જી અને ગ્રીન ફ્યુચરની વાતો વચ્ચે અમેરિકાએ ભારતીય સોલર ઉત્પાદનો પર આકરી એન્ટી-ડમ્પિંગ ડ્યુટી ઝીંકવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ નિર્ણયથી માત્ર ભારતીય નિકાસકારો જ નહીં, પરંતુ શેરબજારમાં સોલર કંપનીઓના રોકાણકારોમાં પણ ફફડાટ ફેલાયો છે. ચાલો સમજીએ કે આ આખો મામલો શું છે અને તેની ભારત પર કેવી અસર પડશે.
શું છે આખો વિવાદ?
અમેરિકાના ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ કોમર્સ (US Department of Commerce) એ તેની પ્રાથમિક તપાસમાં દાવો કર્યો છે કે ભારતની કેટલીક સોલર કંપનીઓ અમેરિકાના બજારમાં તેમના ઉત્પાદનો (સોલર સેલ અને મોડ્યુલ) ખૂબ જ નીચી કિંમતે વેચી રહી છે. આ પ્રક્રિયાને ટેકનિકલ ભાષામાં ‘ડમ્પિંગ’ કહેવામાં આવે છે. અમેરિકાનું માનવું છે કે ભારતીય કંપનીઓના આ સસ્તા માલને કારણે ત્યાંની સ્થાનિક કંપનીઓ સ્પર્ધામાં ટકી શકતી નથી અને તેમને આર્થિક નુકસાન થઈ રહ્યું છે. પોતાની ઘરેલું કંપનીઓને બચાવવા માટે અમેરિકાએ આ ભારે દંડ અથવા ડ્યુટી લાદવાની ભલામણ કરી છે.
ડ્યુટીનો આંકડો જાણીને ચોંકી જશો: 200% ને પાર!
અમેરિકાએ ભારતીય કંપનીઓ પર અંદાજે 123% સુધીની એન્ટી-ડમ્પિંગ ડ્યુટી લગાવવાની વાત કરી છે. પરંતુ આ માત્ર શરૂઆત છે. જો આપણે આમાં અગાઉથી લાગુ પડતી કાઉન્ટરવેલિંગ ડ્યુટી (CVD) – જે સબસિડીના બદલામાં વસૂલવામાં આવે છે – તેને ઉમેરીએ, તો કુલ અસરકારક ડ્યુટીનો આંકડો 234% સુધી પહોંચી શકે છે.
આનો અર્થ એ થયો કે જો ભારતમાંથી 100 રૂપિયાનો માલ અમેરિકા જાય, તો તેના પર 200 રૂપિયાથી વધુ તો માત્ર ટેક્સ લાગશે. આટલી મોંઘી કિંમતે ભારતીય સોલર પેનલ્સ અમેરિકાના બજારમાં વેચવી લગભગ અશક્ય બની જશે. ભારત ઉપરાંત ઈન્ડોનેશિયા (121% થી 178%) અને લાઓસ (103%) પર પણ આવી જ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે.
કઈ કંપનીઓ રડારમાં છે?
અમેરિકાની તપાસમાં મુખ્યત્વે ચાર મોટી ભારતીય કંપનીઓના નામ સામે આવ્યા છે:
-
મુન્દ્રા સોલર
-
મુન્દ્રા સોલર એનર્જી
-
કોવા કંપની
-
પ્રીમિયર એનર્જી ફોટોવોલ્ટિક
માત્ર આ ચાર જ નહીં, પરંતુ ભારતની અન્ય તમામ સોલર નિકાસકાર કંપનીઓ પર પણ સમાન દરે ડ્યુટી લાગુ થવાની શક્યતા છે. આ અંગેનો અંતિમ નિર્ણય આગામી 75 દિવસોમાં લેવામાં આવશે, જે ભારતીય ઉદ્યોગ માટે ખૂબ જ નિર્ણાયક સાબિત થશે.
શેરબજારમાં ‘સોલર ગ્રહણ’ અને રોકાણકારોની ચિંતા
આ સમાચાર વહેતા થતા જ ભારતીય શેરબજારમાં સોલર સેક્ટરના શેરોમાં મોટું ગાબડું જોવા મળ્યું હતું. રોકાણકારોએ ગભરાટમાં આવીને વેચવાલી શરૂ કરી દીધી, જેના કારણે અનેક દિગ્ગજ કંપનીઓના શેર 4% થી 5% સુધી તૂટ્યા હતા.
-
Waaree Energies: તાજેતરમાં જ લિસ્ટ થયેલી આ કંપનીના શેરમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો.
-
Vikram Solar: નિકાસ પર નિર્ભર હોવાથી આ કંપનીના ગ્રોથ પર સવાલ ઉભા થયા છે.
-
Solar Industries India: આ કંપનીના શેરમાં પણ ભારે વોલેટિલિટી જોવા મળી રહી છે.
સોમવારે જ્યારે બજાર ખુલશે ત્યારે ફરી એકવાર આ સેક્ટર પર દબાણ જોવા મળી શકે છે. નિષ્ણાતો માને છે કે જો આ ડ્યુટી કાયમી બનશે, તો આ કંપનીઓના નફા પર સીધી અસર પડશે.
ભારતીય નિકાસ પર શું અસર થશે?
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ભારતે સોલર મેન્યુફેક્ચરિંગમાં મોટી છલાંગ લગાવી છે. અમેરિકા ભારત માટે સોલર પ્રોડક્ટ્સનું એક મોટું બજાર છે. જો આટલી મોટી ડ્યુટી લાગે છે, તો:
-
ભારતીય સોલર ઉત્પાદનો અમેરિકામાં મોંઘા થઈ જશે.
-
ચીન સામે સ્પર્ધા કરવી મુશ્કેલ બનશે.
-
નવા ઓર્ડર મળતા બંધ થઈ શકે છે અને જૂના કોન્ટ્રાક્ટ્સ રદ થવાની ભીતિ છે.
