1 ટન કે 1.5 ટન: કયું એસી વીજળી વધારે વાપરે છે? સમજો તેની પાછળનું સાચું ગણિત
એસીની દુનિયામાં ‘ટન’ શબ્દ સાંભળતા જ આપણને વજનનો વિચાર આવે, પણ અહીં તેનો અર્થ સાવ અલગ છે. એસીમાં ટન એટલે તેની ઠંડક આપવાની ક્ષમતા (Cooling Capacity). 1 ટનનું એસી એક કલાકમાં લગભગ 12,000 BTU ગરમી દૂર કરી શકે છે, જ્યારે 1.5 ટનનું એસી 18,000 BTU ગરમી દૂર કરે છે. આનો સીધો અર્થ એ છે કે 1.5 ટનનું એસી મોટા રૂમને ઝડપથી ઠંડો કરવાની તાકાત ધરાવે છે.
રૂમની સાઈઝ અને એસીની પસંદગી
વીજળીનું બિલ એસીના ટન પર નહીં, પણ તમે તેને કેવા રૂમમાં લગાવો છો તેના પર નિર્ભર કરે છે.
1 ટન એસી: જો તમારો રૂમ 80 થી 100 સ્ક્વેર ફીટનો છે (નાનો બેડરૂમ કે ઓફિસ), તો 1 ટનનું એસી પૂરતું છે.
1.5 ટન એસી: જો રૂમ 120 થી 150 સ્ક્વેર ફીટ કે તેથી મોટો છે, તો તમારે 1.5 ટનનું એસી લગાવવું જોઈએ.
જો તમે મોટા રૂમમાં 1 ટનનું એસી લગાવશો, તો તેને રૂમ ઠંડો કરવા માટે સતત ફૂલ પાવર પર ચાલવું પડશે. પરિણામે, તે રૂમ તો ઠંડો નહીં કરે પણ વીજળીનું બિલ 1.5 ટન કરતા પણ વધારે લાવી દેશે.
1 ટન એસીનો વીજળી વપરાશ
સામાન્ય રીતે 1 ટનનું એસી એક કલાકમાં આશરે 0.8 થી 1.2 યુનિટ વીજળી વાપરે છે. આ આંકડો તેની સ્ટાર રેટિંગ (3 સ્ટાર કે 5 સ્ટાર) પર આધાર રાખે છે. જો ઇન્વર્ટર એસી હોય, તો એકવાર રૂમ ઠંડો થઈ ગયા પછી તે પોતાનો પાવર ઓછો કરી નાખે છે, જેનાથી બિલમાં રાહત મળે છે. પરંતુ નાના રૂમમાં જ આ બચત શક્ય છે.
1.5 ટન એસીનો વીજળી વપરાશ
1.5 ટનનું એસી એક કલાકમાં લગભગ 1.2 થી 1.8 યુનિટ વીજળી વાપરી શકે છે. દેખીતી રીતે તે 1 ટન કરતા વધારે પાવર ખેંચે છે, પણ અહીં એક ‘ટ્વિસ્ટ’ છે. જો તમારો રૂમ મોટો છે, તો 1.5 ટનનું એસી માત્ર 15-20 મિનિટમાં રૂમ ઠંડો કરી દેશે અને પછી તેના કોમ્પ્રેસરની સ્પીડ ઘટાડી દેશે. જ્યારે તે જ રૂમમાં 1 ટનનું એસી કલાકો સુધી મથામણ કરશે. એટલે કે, મોટા રૂમમાં 1.5 ટન એસી વધુ વીજળી બચાવી શકે છે.
કયું એસી અસલમાં મોંઘું પડે?
ખરો જવાબ એ છે કે ખોટી સાઈઝનું એસી હંમેશા મોંઘું પડે છે.
નાના રૂમમાં મોટું એસી: જો 80 સ્ક્વેર ફીટના રૂમમાં 1.5 ટનનું એસી લગાવો, તો તે જરૂર કરતા વધારે ઠંડક આપશે અને કોમ્પ્રેસર વારંવાર ચાલુ-બંધ થશે (Non-inverter ના કિસ્સામાં) અથવા વધુ પાવર વાપરશે.
મોટા રૂમમાં નાનું એસી: આ સૌથી ખરાબ સ્થિતિ છે. એસી ક્યારેય કટ-ઓફ નહીં થાય અને તમારો વીજળીનો મીટર ગોળ-ગોળ ફરતો જ રહેશે.
બિલ ઘટાડવા માટેની કેટલીક ખાસ ટિપ્સ
માત્ર એસી ખરીદવાથી કામ પૂરું નથી થતું, તેને ચલાવવાની રીત પણ બિલ નક્કી કરે છે:
તાપમાન: એસીને હંમેશા 24 થી 26 ડિગ્રી પર ચલાવો. દર એક ડિગ્રી વધારવાથી તમે લગભગ 6% વીજળી બચાવી શકો છો.
સર્વિસિંગ: ગંદુ એસી ફિલ્ટર હવાને બ્લોક કરે છે, જેનાથી એસી પર લોડ વધે છે. મહિનામાં એકવાર ફિલ્ટર સાફ કરવું જોઈએ.
ઇન્સ્યુલેશન: રૂમના બારી-દરવાજા બરાબર બંધ રાખો અને પડદા લગાવી રાખો જેથી બહારની ગરમી અંદર ન આવે.
સીલિંગ ફેન: એસીની સાથે ધીમી સ્પીડમાં પંખો ચલાવવાથી ઠંડી હવા આખા રૂમમાં જલ્દી ફેલાય છે અને એસીને ઓછી મહેનત કરવી પડે છે.

