ફિટ રહેવા છતાં અશક્તિ લાગે છે? આ દૈનિક આદતોનું વિશ્લેષણ કરવાનો સમય આવી ગયો છે.
આપણું શરીર એક જટિલ મશીન જેવું છે, જ્યાં દરેક નાની પ્રક્રિયાની મોટી અસર થાય છે. તાજેતરમાં હાર્વર્ડ અને સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટીમાં તાલીમ પામેલા જાણીતા ગેસ્ટ્રોએન્ટેરોલોજિસ્ટ ડૉ. સૌરભ સેઠીએ એવી ૮ આદતો વિશે ખુલાસો કર્યો છે જે આપણને અકાળે વૃદ્ધ અને બીમાર બનાવી રહી છે. જો તમે ડાયેટ અને એક્સરસાઇઝ કરતા હોવ છતાં થાક અનુભવો છો, તો આ લેખ તમારા માટે છે.
૧. પેશાબ રોકી રાખવાની જીવલેણ આદત
કામની વ્યસ્તતામાં આપણે ઘણીવાર પેશાબ રોકી રાખીએ છીએ. પેશાબ જ્યારે મૂત્રાશયમાં લાંબો સમય રહે છે, ત્યારે ત્યાં બેક્ટેરિયાનું સામ્રાજ્ય સ્થપાય છે. આનાથી યુરીનરી ટ્રેક્ટ ઇન્ફેક્શન (UTI) નું જોખમ અનેકગણું વધી જાય છે. ખાસ કરીને મહિલાઓમાં આ સમસ્યા કિડની સુધી પહોંચી શકે છે.
૨. મોં ખુલ્લું રાખીને સૂવું: હાઈ બ્લડ પ્રેશરનું મૂળ
ઘણા લોકોને લાગે છે કે નસકોરાં બોલાવવા એ ઊંડી ઊંઘની નિશાની છે, પણ વાસ્તવમાં તે ઓક્સિજનની કમી સૂચવે છે. મોં દ્વારા શ્વાસ લેવાથી મોં સુકાઈ જાય છે અને ઊંઘની ગુણવત્તા બગડે છે. જે લોકો ક્રોનિક નસકોરાં લે છે, તેમને ભવિષ્યમાં હાઈ બ્લડ પ્રેશર અને ‘સ્લીપ એપનિયા’ જેવી ગંભીર બીમારીઓ થવાની શક્યતા વધુ હોય છે.
૩. ‘વર્ક ફ્રોમ હોમ’ અને ખરાબ પોશ્ચર
સવારે ૯ થી સાંજે ૫ સુધી કોમ્પ્યુટર સામે ઝૂકીને બેસવાની આદત તમારી કરોડરજ્જુ અને ગરદન પર અસહ્ય દબાણ લાવે છે. લાંબા ગાળે આ આદત સાંધાના દુખાવા અને કાયમી જડતામાં પરિણમે છે. દર કલાકે ૫ મિનિટનો ‘સ્ટ્રેચિંગ બ્રેક’ લેવો અત્યંત અનિવાર્ય છે.
૪. સ્માર્ટફોન અને શૌચાલયનો ખતરનાક સંગાથ
આજકાલ શૌચાલયમાં ફોન લઈને બેસવું એ ફેશન બની ગઈ છે. પરંતુ, કલાકો સુધી શૌચાલયની બેઠક પર બેસી રહેવાથી ગુદા વિસ્તારની નસો પર દબાણ આવે છે. ડૉ. સેઠીના મતે, આ આદત હરસ (Piles) કે ફિશર જેવી તકલીફોનું મુખ્ય કારણ છે.
૫. ચહેરાને વારંવાર સ્પર્શ કરવો
આપણે આખા દિવસમાં દરવાજાના હેન્ડલથી લઈને મોબાઈલ સુધીની હજારો વસ્તુઓને અડીએ છીએ. આપણા હાથ બેક્ટેરિયાનું ઘર છે. જ્યારે આપણે વારંવાર ચહેરાને સ્પર્શ કરીએ છીએ, ત્યારે આ જંતુઓ ત્વચાના છિદ્રોમાં પ્રવેશીને ખીલ, બળતરા અને ઇન્ફેક્શન પેદા કરે છે.
૬. ભોજનમાં ઉતાવળ: પાચનતંત્ર સાથે ચેડાં
જો તમે ૫ થી ૧૦ મિનિટમાં થાળી ખાલી કરી દો છો, તો તમે તમારા મગજને છેતરી રહ્યા છો. મગજને ‘પેટ ભરાઈ ગયું છે’ તેવો સંદેશ પહોંચાડવામાં ૨૦ મિનિટ લાગે છે. ઝડપથી ખાવાથી આપણે ઓવર-ઈટિંગ કરીએ છીએ અને પેટ ફૂલવાની (Bloating) સમસ્યા સર્જાય છે.
૭. નખની આસપાસની ત્વચા ઉખેડવી
તણાવમાં કે ખાલી સમયે નખની આજુબાજુની નાની સ્કિન ઉખેડવી એ સામાન્ય લાગે છે, પરંતુ તે શરીરમાં બેક્ટેરિયાના પ્રવેશ માટે લાલ જાજમ પાથરવા જેવું છે. આનાથી નખમાં રસી થવી (Paronychia) કે લોહીમાં ચેપ લાગવાનું જોખમ રહે છે.
૮. અતિશય ગરમ પાણીથી સ્નાન
ગરમ પાણીથી સ્નાન કરવાથી સ્નાયુઓને આરામ મળે છે, પણ તે તમારી ત્વચાનું કુદરતી તેલ (Natural Oils) છીનવી લે છે. દરરોજ ગરમ પાણીનો ઉપયોગ કરવાથી ત્વચા શુષ્ક, ખરબચડી અને ખંજવાળવાળી બની જાય છે. નવશેકા પાણીનો ઉપયોગ ત્વચાની ચમક જાળવી રાખવા માટે શ્રેષ્ઠ છે.
સ્વાસ્થ્ય એટલે માત્ર માંદગીની ગેરહાજરી નથી, પણ શારીરિક અને માનસિક સજાગતા છે. તમારી આ નાની આદતોમાં સુધારો કરીને તમે લાંબી દવાઓ અને હોસ્પિટલના ખર્ચથી બચી શકો છો.
