ગભરાવાની જરૂર નથી! સરકારે જાહેર કર્યો ઇંધણનો ડેટા: ૬૦ દિવસનું તેલ અને ૪૫ દિવસનો ગેસ સુરક્ષિત.
મધ્ય પૂર્વમાં વધતા જતા તણાવ અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) માં સર્જાયેલી કટોકટી વચ્ચે ભારતમાં ઇંધણની અછતને લઈને અનેક અટકળો વહેતી થઈ છે. વડાપ્રધાન મોદીની અપીલ બાદ જનતામાં ફેલાયેલી આશંકાઓ દૂર કરવા સરકારે સત્તાવાર આંકડા જાહેર કર્યા છે.
પશ્ચિમ એશિયામાં ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે વધતા સૈન્ય સંઘર્ષને કારણે વૈશ્વિક ઉર્જા બજારમાં ભારે ઉથલપાથલ જોવા મળી રહી છે. ખાસ કરીને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની, જ્યાંથી વિશ્વનો મોટો તેલ પુરવઠો પસાર થાય છે, ત્યાં જોખમ વધતા ભારતીય નાગરિકોમાં પેટ્રોલ અને રાંધણ ગેસની અછતને લઈને ચિંતા પ્રસરી હતી. જોકે, ભારત સરકારે આ બાબતે સ્પષ્ટતા કરતા જણાવ્યું છે કે દેશમાં આગામી બે મહિના સુધી ચાલે તેટલો પર્યાપ્ત જથ્થો ઉપલબ્ધ છે.
સરકારની સત્તાવાર સ્પષ્ટતા
પેટ્રોલિયમ સચિવ પંકજ જૈને તાજેતરમાં જણાવ્યું હતું કે ભારત પાસે હાલમાં ૬૦ દિવસનો ક્રૂડ તેલનો ભંડાર અને એટલો જ કુદરતી ગેસનો જથ્થો છે. આ ઉપરાંત, ઘરેલું વપરાશ માટે વપરાતા એલપીજી (LPG) નો ૪૫ દિવસનો સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે. સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહની અધ્યક્ષતામાં મળેલી મંત્રીઓના જૂથની બેઠકમાં પણ પુષ્ટિ કરવામાં આવી છે કે દેશમાં પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની કોઈ અછત નથી અને જનતાએ અફવાઓથી દૂર રહેવું જોઈએ.
ભારત સામેના પડકારો અને નુકસાન
ભલે ભારતમાં છેલ્લા ૭૦ દિવસથી પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ સ્થિર છે, પરંતુ તેની પાછળ તેલ કંપનીઓ મોટું નુકસાન વેઠી રહી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલ મોંઘું થવા છતાં ભાવ ન વધારવાને કારણે કંપનીઓને દરરોજ અંદાજે ૧,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન થઈ રહ્યું છે. અંદાજ મુજબ, ૨૦૨૬ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળા સુધીમાં આ નુકસાન ૨ લાખ કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચી શકે છે. આ આર્થિક દબાણ ઘટાડવા માટે જ વડાપ્રધાને નાગરિકોને ઇંધણના સમજદારીપૂર્વક વપરાશની અપીલ કરી છે.
પીએમ મોદીની અપીલનું મહત્વ
વડાપ્રધાને નાગરિકોને જાહેર પરિવહન, મેટ્રો ટ્રેન અને કારપૂલિંગનો મહત્તમ ઉપયોગ કરવા વિનંતી કરી છે. આ અપીલનો ઉદ્દેશ્ય ઇંધણની બચત કરીને દેશની આયાત નિર્ભરતા ઘટાડવાનો અને વૈશ્વિક કટોકટીના સમયે અર્થતંત્રને મજબૂત રાખવાનો છે. જો નાગરિકો બળતણનો વપરાશ ઘટાડશે, તો ભારત લાંબા સમય સુધી પોતાના અનામત ભંડારનો ઉપયોગ કરી શકશે.
રેસ્ક્યુ ઓપરેશન અને રક્ષણ
ભારતે પોતાની ઉર્જા સુરક્ષા જાળવવા માટે મુત્સદ્દીગીરીનો પણ પરિચય આપ્યો છે. હોર્મુઝના યુદ્ધગ્રસ્ત વિસ્તારમાં ફસાયેલા તમામ ૧૪ ભારતીય જહાજોને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવામાં આવ્યા છે. વિશ્વના ત્રીજા સૌથી મોટા તેલ આયાતકાર તરીકે, ભારત ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ વચ્ચે પણ પોતાની સપ્લાય ચેઈન જાળવી રાખવા સક્ષમ રહ્યું છે.
ભારત પાસે હાલમાં પૂરતો ઇંધણ ભંડાર છે, તેથી ગભરાવાની કોઈ જરૂર નથી. જોકે, વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ અનિશ્ચિત હોવાથી, જવાબદાર નાગરિક તરીકે ઇંધણનો બચાવ કરવો એ રાષ્ટ્રહિતમાં છે. સરકારની વ્યૂહાત્મક તૈયારીઓ અને નાગરિકોનો સહયોગ ભારતને આ ઉર્જા સંકટમાંથી સુરક્ષિત બહાર કાઢવામાં મદદરૂપ સાબિત થશે.
