RBIનો મોટો નિર્ણય: સર્વોદય સહકારી બેંકનું લાઇસન્સ રદ કર્યું – થાપણદારો પર તેની અસર
બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં શિસ્ત અને ગ્રાહકોના હિતોની રક્ષા માટે ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ ફરી એકવાર કડક વલણ અપનાવ્યું છે. મુંબઈ સ્થિત એક સહકારી બેંકની નબળી નાણાકીય સ્થિતિને જોતા આરબીઆઈએ તેનું લાયસન્સ રદ કરવાનો મોટો નિર્ણય લીધો છે, જેનાથી હજારો થાપણદારો પ્રભાવિત થશે.
વ્યવસાય બંધ કરવાનો આદેશ
ભારતીય રિઝર્વ બેંકે મંગળવારે મુંબઈની સર્વોદય સહકારી બેંકનું લાયસન્સ રદ કરવાની જાહેરાત કરી છે. કેન્દ્રીય બેંકના જણાવ્યા મુજબ, ૧૨ મે, ૨૦૨૬ ના રોજ વ્યવસાયના કલાકો પૂરા થયા પછી આ બેંક કોઈ પણ પ્રકારનો બેંકિંગ વ્યવહાર કરી શકશે નહીં. આ નિર્ણયને કારણે બેંકના ગ્રાહકો હવે તેમના ખાતામાંથી પૈસા ઉપાડી શકશે નહીં કે નવા નાણાં જમા પણ કરાવી શકશે નહીં.
શા માટે લેવાયો આ નિર્ણય?
આરબીઆઈએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે બેંક પાસે પૂરતી મૂડી નથી અને ભવિષ્યમાં કમાણીની કોઈ મજબૂત સંભાવનાઓ દેખાતી નથી. બેંકની વર્તમાન નાણાકીય હાલત એવી છે કે તે તેના થાપણદારોને સંપૂર્ણ રકમ ચૂકવી શકે તેમ નથી. જો બેંકને કામ ચાલુ રાખવા દેવામાં આવે, તો તે જાહેર હિત માટે નુકસાનકારક સાબિત થઈ શકે તેમ હતી, કારણ કે બેંક અનેક નિયમનકારી શરતોનું પાલન કરવામાં વારંવાર નિષ્ફળ રહી હતી.
ગ્રાહકોના પૈસા કેટલા સુરક્ષિત?
બેંક બંધ થવાના સમાચાર વચ્ચે ગ્રાહકો માટે એક રાહતની વાત એ છે કે ડિપોઝિટ ઇન્શ્યોરન્સ એન્ડ ક્રેડિટ ગેરંટી કોર્પોરેશન (DICGC) હેઠળ દરેક થાપણદાર ૫ લાખ રૂપિયા સુધીની વીમા રકમ મેળવવા હકદાર છે. બેંકના ડેટા મુજબ, આશરે ૯૮.૩૬ ટકા થાપણદારો એવા છે જેમને તેમની જમા કરેલી સંપૂર્ણ રકમ પાછી મળી જશે. ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૬ સુધીમાં, DICGC એ કુલ વીમાકૃત થાપણોમાંથી ૨૬.૭૨ કરોડ રૂપિયાની ચુકવણી કરી દીધી છે.
આગામી પ્રક્રિયા
આરબીઆઈએ મહારાષ્ટ્રના સહકારી કમિશનર અને સહકારી મંડળીઓના રજિસ્ટ્રારને બેંકને બંધ કરવા માટે જરૂરી આદેશો જારી કરવા અને બેંકની અસ્કયામતોના નિકાલ માટે ‘લિક્વિડેટર’ની નિમણૂક કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે. લાયસન્સ રદ થવાથી હવે બેંક ‘બેંકિંગ’ શબ્દનો ઉપયોગ કરી શકશે નહીં અને તેની તમામ શાખાઓનું કામકાજ સત્તાવાર રીતે બંધ કરી દેવામાં આવશે.
સહકારી બેંકોમાં નાણાં રોકનારા ગ્રાહકો માટે આ કિસ્સો લાલબત્તી સમાન છે. જોકે, આરબીઆઈની સજાગતાને કારણે મોટાભાગના નાના થાપણદારોની રકમ વીમા દ્વારા સુરક્ષિત રહે છે, છતાં બેંકિંગ સંસ્થાઓની પસંદગી કરતી વખતે તેની નાણાકીય સ્થિરતા તપાસવી અનિવાર્ય છે.
