અમેરિકાના મુશ્કેલ સમયમાં યુક્રેન બન્યું ‘સંકટમોચક’: હોર્મુઝ ખોલવા માટે વોશિંગ્ટનને આપશે ખાસ ડ્રોન અને રોબોટ્સ
અત્યારે અમેરિકા ઈરાન સાથેના સંઘર્ષમાં ખરાબ રીતે ફસાયેલું છે. એક તરફ પરમાણુ કરાર પર વાત આગળ નથી વધી રહી, તો બીજી તરફ ઈરાને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની પર પોતાનું નિયંત્રણ મજબૂત કર્યું છે. ઈરાનનો આગ્રહ છે કે આ રસ્તેથી પસાર થવા માટે ‘ટોલ ટેક્સ’ આપવો પડશે, જેના કારણે વૈશ્વિક તેલ સપ્લાય ખોરવાઈ શકે છે. આ સંકટમાંથી બહાર નીકળવા માટે હવે યુક્રેને અમેરિકાને એવી ટેકનોલોજી આપવાની ઓફર કરી છે જેણે રશિયા સામેના યુદ્ધમાં કમાલ કરી બતાવી છે.
પેન્ટાગોન સાથે મોટી ડીલની તૈયારી
અહેવાલ મુજબ, યુક્રેન અને પેન્ટાગોન વચ્ચે એક મહત્વપૂર્ણ ડીલ પર ચર્ચા ચાલી રહી છે. આ કરાર હેઠળ યુક્રેન અમેરિકાને અત્યંત સસ્તા પરંતુ અસરકારક ડ્રોન અને રોબોટ્સ સપ્લાય કરશે. યુક્રેને આ ટેકનોલોજી પોતાના ઘરેલુ સંસાધનોથી વિકસાવી છે. આ હથિયારોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ઈરાનના નિયંત્રણ હેઠળની હોર્મુઝ સામુદ્રધુનીને ફરીથી મુક્ત કરાવવાનો છે.
યુક્રેનની આ મદદ અમેરિકા માટે કેમ ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે?
યુક્રેનની આ ઓફર પાછળ કેટલાક મજબૂત કારણો છે જે અમેરિકાની લશ્કરી શક્તિમાં વધારો કરી શકે છે:
કાલા સાગરનો અનુભવ: 2022માં જ્યારે રશિયાએ કાલા સાગર (Black Sea) માં નાકાબંધી કરી હતી, ત્યારે યુક્રેને આવા જ સસ્તા ડ્રોનનો ઉપયોગ કરીને તે રસ્તો ખુલ્લો કરાવ્યો હતો. આજે સ્થિતિ એવી છે કે યુક્રેનના જહાજો ત્યાં સુરક્ષિત છે, જ્યારે રશિયન જહાજો માટે ત્યાંથી પસાર થવું જોખમી બની ગયું છે.
કિંમતમાં સસ્તા અને અસરકારક: અમેરિકા અત્યારે અબજો ડોલરના ખર્ચથી પરેશાન છે. યુક્રેનના ડ્રોન ખૂબ જ સસ્તા છે, જેના કારણે અમેરિકા હોર્મુઝ પાસે મોટી સંખ્યામાં તેની તૈનાતી કરીને પોતાનો સંરક્ષણ ખર્ચ ઘટાડી શકે છે.
ઈરાની ડ્રોનનો તોડ: રશિયા યુક્રેન વિરુદ્ધ ઈરાની ‘શાહેદ’ ડ્રોનનો ઉપયોગ કરે છે. યુક્રેન સારી રીતે જાણે છે કે આ ડ્રોનને કેવી રીતે હરાવવા. આ અનુભવ હવે અમેરિકાને ઈરાન સામેની લડાઈમાં કામ લાગશે.
ગ્રાઉન્ડ ઓપરેશનમાં રોબોટ્સની મદદ: અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર જોન બોલ્ટનનું માનવું છે કે હોર્મુઝ ખોલાવવા માટે જમીન પર સૈનિકો ઉતારવા પડશે, જે ખૂબ જોખમી છે. યુક્રેનના રોબોટ્સ આ જોખમને ઘટાડશે, કારણ કે સૈનિકોને બદલે રોબોટ્સ ગ્રાઉન્ડ ઓપરેશન કરી શકશે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ: દુનિયાની તેલની નસ
હોર્મુઝની સામુદ્રધુની ફારસની ખાડીનું પ્રવેશદ્વાર છે અને તે ઈરાન માટે સૌથી મોટું હથિયાર છે. દુનિયાનો લગભગ 25% તેલ અને ગેસનો સપ્લાય આ સાંકડા રસ્તેથી પસાર થાય છે. યુદ્ધની સ્થિતિમાં ઈરાને આ રસ્તો બ્લોક કરી દીધો છે, જેના કારણે અમેરિકા અત્યારે બેકફૂટ પર છે.
ઈરાન ઈચ્છે છે કે પરમાણુ કરારના બદલામાં તેને હોર્મુઝ પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણની છૂટ મળે, પરંતુ અમેરિકા આ વાત સ્વીકારવા તૈયાર નથી. હવે જોવાનું એ રહેશે કે યુક્રેનની આ હાઈ-ટેક મદદ અમેરિકાને ઈરાનના આર્થિક અને લશ્કરી ચક્રવ્યૂહમાંથી બહાર કાઢવામાં કેટલી સફળ રહે છે.
