શું તમે જર્નાલિઝમનો અભ્યાસ કર્યો છે? તો કેન્દ્ર સરકારના આ 6 વિભાગોમાં મેળવો સરકારી નોકરી

ડિજિટલ ઇન્ડિયાના યુગમાં વધી PRO અને કન્ટેન્ટ રાઇટર્સની ડિમાન્ડ, જાણો કઈ સરકારી વેબસાઇટ પરથી થશે અરજી

એક સમય હતો જ્યારે પત્રકારત્વ કે જર્નાલિઝમનો અભ્યાસ કરવાનો અર્થ માત્ર કોઈ અખબારમાં રિપોર્ટર બનવું કે કોઈ ટીવી ચેનલ પર એન્કરિંગ કરવા પૂરતો જ સીમિત માનવામાં આવતો હતો. પરંતુ આજે ડિજિટલ ઇન્ડિયાના યુગમાં આખું ચિત્ર બદલાઈ ગયું છે. હવે નોકરીઓ માત્ર પરંપરાગત ટીવી સ્ટુડિયો કે ન્યૂઝપેપરની ઓફિસો સુધી સીમિત રહી નથી. આજના સમયમાં કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો પણ મીડિયા, સોશિયલ મીડિયા, ડિજિટલ કન્ટેન્ટ અને પબ્લિક કમ્યુનિકેશન (જનસંપર્ક) ને ખૂબ જ ઝડપથી મજબૂત બનાવી રહી છે.

આ જ કારણે પત્રકારત્વ અને માસ કમ્યુનિકેશનનો અભ્યાસ કરતા યુવાનો માટે હવે સરકારી ક્ષેત્રમાં કરિયરના ઘણા શાનદાર અને નવા રસ્તાઓ ખુલી રહ્યા છે. જો તમારી પાસે એન્કરિંગ, રિપોર્ટિંગ, કન્ટેન્ટ રાઈટિંગ, વિડીયો એડિટિંગ, ગ્રાફિક્સ કે સોશિયલ મીડિયા મેનેજમેન્ટ જેવી સ્કીલ્સ હોય, તો તમને કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારના ઘણા મોટા વિભાગોમાં કામ કરવાની તક મળી શકે છે. આ નોકરીઓમાં માત્ર આકર્ષક સેલરી અને ઉત્તમ વર્ક એન્વાયરમેન્ટ જ નથી મળતું, પરંતુ સરકારી તંત્ર સાથે કામ કરવાનો એક અલગ જ મોભો અને અનુભવ પણ મળે છે.

આવો આજના આ વિશેષ લેખમાં આપણે વિગતવાર જાણીએ કે જર્નાલિઝમ બેકગ્રાઉન્ડ ધરાવતા યુવાનો માટે સરકારના કયા-કયા વિભાગોમાં તકો રહેલી છે અને તેઓ ત્યાં કેવી રીતે પહોંચી શકે છે.

1. પીઆઈબી (PIB) માં બની શકો છો માહિતી અધિકારી

પ્રેસ ઇન્ફોર્મેશન બ્યુરો એટલે કે Press Information Bureau (PIB) કેન્દ્ર સરકારની સત્તાવાર અને મુખ્ય મીડિયા એજન્સી છે. સરકારની તમામ યોજનાઓ, નીતિઓ, કેબિનેટના નિર્ણયો અને સિદ્ધિઓની માહિતી મીડિયા અને સામાન્ય જનતા સુધી પ્રમાણભૂત રીતે પહોંચાડવાની જવાબદારી પીઆઈબીની જ હોય છે.

‘આત્મનિર્ભર ભારત’ તરફ વધુ એક ડગલું: નૌસેના ખરીદશે ખાસ મિની સબમરીન, સમુદ્રમાં મારકોસ કમાન્ડો રહેશે વધુ ઘાતક

NEET રી-એગ્ઝામ માટે NTAની કડક સુરક્ષા, જાણી લો પરીક્ષા કેન્દ્ર પર જવાના નવા નિયમો

• કયા હોદ્દા હોય છે: પીઆઈબીમાં નિયમિત અને કરાર આધારિત (Contractual) બંને રીતે નિમણૂકો થાય છે. અહીં મુખ્યત્વે માહિતી અધિકારી (Information Officer), મીડિયા અને કમ્યુનિકેશન ઓફિસર (Media and Communication Officer), કન્ટેન્ટ રાઈટર અને સોશિયલ મીડિયા હેન્ડલર જેવા પદો પર ભરતી કરવામાં આવે છે.

• શું કામ કરવાનું હોય છે: આ વિભાગમાં કામ કરતા પ્રોફેશનલ્સનું કામ સરકારી અખબારી યાદીઓ (Press Releases) તૈયાર કરવાનું, પ્રેસ કોન્ફરન્સ યોજવાનું અને સરકારની નીતિઓને સરળ ભાષામાં જનતા સમક્ષ મૂકવાનું હોય છે.

• સત્તાવાર વેબસાઇટ: જો તમે પીઆઈબીમાં કરિયર બનાવવા ઈચ્છતા હોવ, તો નિયમિતપણે તેની ઓફિશિયલ વેબસાઇટ pib.gov.in ના કરિયર કે રિક્રુટમેન્ટ સેક્શનને ચેક કરતા રહો.

2. દૂરદર્શન અને આકાશવાણીમાં એન્કરિંગ અને રિપોર્ટિંગની તક

પ્રસાર ભારતી (Prasar Bharati) દેશનું પબ્લિક સર્વિસ બ્રોડકાસ્ટર છે, જે અંતર્ગત આપણા બાળપણની યાદો સાથે જોડાયેલા દૂરદર્શન (Doordarshan) અને આકાશવાણી (All India Radio – AIR) આવે છે. આજના સમયમાં દૂરદર્શન અને આકાશવાણી પોતાને સંપૂર્ણપણે ડિજિટલ અને મોર્ડન લુકમાં ઢાળી ચૂક્યા છે.

• કયા હોદ્દા હોય છે: પ્રસાર ભારતીમાં સમયાંતરે એન્કર, ન્યૂઝ રિપોર્ટર, વિડીયો એડિટર, કોપી એડિટર, વોઈસ ઓવર આર્ટિસ્ટ અને ક્રિએટિવ કન્ટેન્ટ રાઈટરના પદો પર મોટા પ્રમાણમાં વેકેન્સી બહાર પડે છે.

• કોના માટે મોટી તક છે: જે યુવાનોનો અવાજ દમદાર છે, જેમની ભાષા પર સારી પકડ છે અને જેમને એન્કરિંગ કે રિપોર્ટિંગનો થોડો ઘણો પણ અનુભવ છે, તેમના માટે પ્રસાર ભારતી એક શ્રેષ્ઠ લોન્ચપેડ સાબિત થઈ શકે છે. અહીં કામ કરવાનો અનુભવ મીડિયા ઇન્ડસ્ટ્રીમાં ખૂબ જ કિંમતી માનવામાં આવે છે.

• સત્તાવાર વેબસાઇટ: આના વિશે તમામ લેટેસ્ટ વેકેન્સી અને ભરતી અપડેટ્સ માટે તમે prasarbharati.gov.in/opportunities પર નજર રાખી શકો છો.

3. માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલયમાં ડિજિટલ મીડિયા જોબ્સ

માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલય એટલે કે Ministry of Information and Broadcasting (MIB) દેશમાં મીડિયા અને કમ્યુનિકેશન સાથે જોડાયેલી નીતિઓનું નિયમન કરતી સર્વોચ્ચ સંસ્થા છે. આજકાલ આ મંત્રાલય ટ્રેડિશનલ મીડિયાની સાથે સાથે ડિજિટલ મીડિયા અને સોશિયલ મીડિયા પર વિશેષ ધ્યાન આપી રહ્યું છે.

• બદલાતી જરૂરિયાતો: સરકારની ડિજિટલ ઉપસ્થિતિને પ્રભાવશાળી બનાવવા માટે મંત્રાલયને હવે એવા યુવાનોની જરૂર છે જે આજના જમાનાના કન્ટેન્ટ ક્રિએશનને સારી રીતે સમજતા હોય.

• કયા હોદ્દા હોય છે: અહીં ડિજિટલ કન્ટેન્ટ ક્રિએટર, પબ્લિક કમ્યુનિકેશન એક્સપર્ટ, મીડિયા મેનેજર અને રિસર્ચ એસોસિએટ જેવા પદો પર નિમણૂકો કરવામાં આવે છે. માસ કમ્યુનિકેશન અને જર્નાલિઝમની ડિગ્રી કે ડિપ્લોમા ધરાવતા ઉમેદવારો આ પદો માટે અરજી કરવા પાત્ર બને છે.

• સત્તાવાર વેબસાઇટ: મંત્રાલયના વિવિધ પ્રોજેક્ટ્સ અને વિભાગોમાં બહાર પડતી નોકરીઓની માહિતી માટે તમે mib.gov.in ની મુલાકાત લઈ શકો છો.

4. પીઆરઓ (PRO) એટલે કે જનસંપર્ક અધિકારીની વધતી માંગ

આજના સમયમાં માત્ર મુખ્ય મંત્રાલયોમાં જ નહીં, પરંતુ કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારના લગભગ દરેક નાના-મોટા વિભાગ, સરકારી યુનિવર્સિટીઓ (Universities), બેંકો અને જાહેર ક્ષેત્રના એકમો (PSUs) માં PRO (Public Relations Officer) ની નિમણૂક અનિવાર્ય બની ગઈ છે.

• શું કામ હોય છે: એક પીઆરઓનું કામ તે સરકારી સંસ્થા અને મીડિયા/જનતા વચ્ચે એક મજબૂત કડી તરીકે કામ કરવાનું હોય છે. સંસ્થાની છબીને વધુ સારી જાળવી રાખવી, પ્રેસ નોટ જાહેર કરવી, ક્રાઈસિસ મેનેજમેન્ટ અને સંસ્થાના કાર્યક્રમોનું કવરેજ સુનિશ્ચિત કરવું એ પીઆરઓનું મુખ્ય કામ છે.

• કોને પ્રાધાન્ય મળે છે: જે યુવાનોએ પત્રકારત્વની સાથે પબ્લિક રિલેશન કે એડવર્ટાઇઝિંગનો અભ્યાસ કર્યો છે, તેમને આ પ્રોફાઇલમાં સૌથી પહેલી પ્રાયોરિટી આપવામાં આવે છે.

• ભરતીનું માધ્યમ: આ પદો પર સીધી ભરતી પણ થાય છે અને ઘણીવાર તે સ્ટાફ સિલેક્શન કમિશન (SSC) કે રાજ્ય જાહેર સેવા આયોગ (State PSCs) ના માધ્યમથી પણ આયોજિત કરવામાં આવે છે. આ સિવાય તમે ભારત સરકારના સત્તાવાર રોજગાર સમાચાર પત્રની વેબસાઇટ employmentnews.gov.in પર પણ આ પદોની માહિતી જોઈ શકો છો.

5. રાજ્ય સરકારોમાં પણ મળી રહી છે બમ્પર તકો (જેમ કે- ઝારખંડ IPRD)

માત્ર કેન્દ્ર સરકાર જ નહીં, પરંતુ દેશની તમામ રાજ્ય સરકારો પણ પોતાના માહિતી અને જનસંપર્ક વિભાગોને ખૂબ જ સક્રિય બનાવી રહી છે. ઉદાહરણ તરીકે, ઝારખંડ સરકારનો માહિતી અને જનસંપર્ક વિભાગ (Department of Information and Public Relations Jharkhand – IPRD) પણ મીડિયા અને જનસંપર્ક સાથે જોડાયેલા પદો પર સમયાંતરે ભરતીઓ બહાર પાડે છે.

• કયા હોદ્દા હોય છે: રાજ્યોના આ વિભાગોમાં જિલ્લા જનસંપર્ક અધિકારી (DPRO), કન્ટેન્ટ રાઈટર, મીડિયા આસિસ્ટન્ટ, સોશિયલ મીડિયા મેનેજર અને ટ્રાન્સલેટર જેવા પદો પર યુવાનોને કામ કરવાની તકો મળે છે. તેમનું મુખ્ય કામ રાજ્ય સરકારની પ્રાદેશિક યોજનાઓની માહિતી સ્થાનિક ભાષા અને મીડિયામાં પ્રસારિત કરવાનું હોય છે.

• સત્તાવાર વેબસાઇટ: ઝારખંડમાં રસ ધરાવતા ઉમેદવારો jharkhand.gov.in/iprd પર જઈને લેટેસ્ટ નોટિફિકેશન ચેક કરી શકે છે. આ જ રીતે અન્ય રાજ્યોના યુવાનો પણ પોતાના રાજ્યના IPRD પોર્ટલ પર નજર રાખી શકે છે.

6. સોશિયલ મીડિયા અને ડિજિટલ કન્ટેન્ટનો નવો યુગ: MyGov

આજે વડાપ્રધાન કાર્યાલય (PMO) થી લઈને આરોગ્ય મંત્રાલય અને રેલવે સુધી, દરેક વિભાગ ટ્વિટર (X), ઇન્સ્ટાગ્રામ, ફેસબુક અને યૂટ્યુબ પર ખૂબ જ એક્ટિવ છે. આ પ્લેટફોર્મ્સ પર આવતી ક્રિએટિવ પોસ્ટ્સ, ઇન્ફોગ્રાફિક્સ, રીલ્સ, શોર્ટ વિડીયો અને બ્લોગ્સ પાછળ એક આખી પ્રોફેશનલ ટીમ કામ કરે છે.

સૌરવ ગાંગુલીને મોટો ઝટકો: પશ્ચિમ બંગાળ સરકારનો સુરક્ષા બાબતે મોટો નિર્ણય

માસ્ટર્સ ભણવાનું સપનું હવે થશે પૂરું! UGC આપી રહ્યું છે વિદ્યાર્થીઓને મોટી આર્થિક સહાય

• ડિમાન્ડમાં રહેલી સ્કીલ્સ: જો તમને વિડીયો એડિટિંગ, મોશન ગ્રાફિક્સ, કન્ટેન્ટ રાઈટિંગ, પોડકાસ્ટ મેનેજમેન્ટ કે પ્રોફેશનલ કેમેરા હેન્ડલિંગની સારી સમજ હોય, તો તમારા માટે સરકારી સેક્ટરમાં અઢળક તકો છે.

• એક શાનદાર માધ્યમ (MyGov): ભારત સરકારનું સિટિઝન એન્ગેજમેન્ટ પ્લેટફોર્મ ‘MyGov’ અવારનવાર આવા ક્રિએટિવ યુવાનો માટે ઇન્ટર્નશિપ અને નોકરીઓની નોટિફિકેશન જાહેર કરતું રહે છે. આની વધુ માહિતી માટે તમે mygov.in/career પર જઈ શકો છો.

જર્નાલિઝમ અને માસ કમ્યુનિકેશનના ક્ષેત્રમાં સરકારી નોકરીઓ આજે યુવાનો માટે એક ખૂબ જ આકર્ષક વિકલ્પ બની ચૂકી છે. અહીં તમને તમારી ક્રિએટિવિટી બતાવવાની પૂરી આઝાદી પણ મળે છે અને સાથે જ દેશના વિકાસની વાર્તાનો હિસ્સો બનવાની તક પણ મળે છે.

આમાંથી ઘણા પદો નિયમિત (Permanent) હોય છે તો ઘણા પ્રોજેક્ટ આધારિત કરાર (Contract) પર હોય છે, તેથી વેકેન્સીની સંખ્યા અને શરતો બદલાતી રહે છે. કોઈપણ થર્ડ પાર્ટી (Third Party) કે ખોટા દાવાઓથી સાવધ રહો. નોકરી સંબંધિત કોઈપણ જાહેરાત કે નોટિફિકેશનની સત્યતા ચકાસવા માટે હંમેશા ઉપર જણાવેલી સત્તાવાર અને પ્રમાણભૂત સરકારી વેબસાઇટ્સ પર જ ભરોસો કરો.

શું તમે પણ માસ કમ્યુનિકેશનના સ્ટુડન્ટ છો કે મીડિયા ઇન્ડસ્ટ્રીમાં કરિયર બનાવવાનું સપનું જોઈ રહ્યા છો? તમને સરકારનો કયો મીડિયા વિભાગ સૌથી વધુ આકર્ષિત કરે છે? અમને કમેન્ટ સેક્શનમાં જરૂર જણાવો. કરિયર અને રોજગાર સાથે જોડાયેલી આવી જ સચોટ માહિતી માટે અમારી સાથે જોડાયેલા રહો!