સાવધાન! જો તમે પણ આઇટી (IT) સેક્ટરમાં છો, તો મેટાના આ ચોંકાવનારા આંકડા ખાસ જુઓ
વૈશ્વિક ટેકનોલોજી સેક્ટરમાં અત્યારે ભારે ઉથલપાથલનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. સોશિયલ મીડિયા ક્ષેત્રની અમેરિકન દિગ્ગજ કંપની મેટા (Meta) એ તેના આશરે ૮,૦૦૦ કર્મચારીઓની છટણી કરવાની સત્તાવાર જાહેરાત કરીને આખી આઇટી (IT) ઇન્ડસ્ટ્રીને ચોંકાવી દીધી છે. કંપનીના આ પગલાથી તેના કુલ વર્કફોર્સ (કર્મચારીઓની સંખ્યા) માં સીધો ૧0% નો ઘટાડો થયો છે. મેટા કંપનીના જણાવ્યા અનુસાર, આ આકરો નિર્ણય આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) પાછળ થઈ રહેલા અબજો ડોલરના રોકાણને સંતુલિત કરવા અને કંપનીની આંતરિક કાર્યક્ષમતા વધારવા માટેના એક મોટા રિસ્ટ્રક્ચરિંગ (પુનઃરચના) ના ભાગરૂપે લેવામાં આવ્યો છે.
આકર્ષક સેવરન્સ પેકેજ: નોકરીમાંથી મુક્ત કરાયેલા કર્મચારીઓને શું મળશે?
મેટા દ્વારા કરવામાં આવેલી આ છટણીની ચર્ચા વૈશ્વિક બજારમાં ખૂબ થઈ રહી છે, પરંતુ તેની સાથે-સાથે કંપની દ્વારા પ્રભાવિત કર્મચારીઓને આપવામાં આવી રહેલા આર્થિક પેકેજ (Severance Package) એ પણ લોકોનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. ‘બિઝનેસ ઇનસાઇડર’ ના અહેવાલ મુજબ, અમેરિકામાં નોકરી ગુમાવનારા કર્મચારીઓને નીચે મુજબની સુવિધાઓ આપવામાં આવશે:
-
૧૬ અઠવાડિયાનો મૂળ પગાર: કર્મચારીઓને તેમના મૂળ પગાર (Base Pay) ના હિસાબે સતત ૧૬ અઠવાડિયાનું વળતર મળશે.
-
વધારાનું વળતર: કંપનીમાં વિતાવેલા દરેક સળંગ વર્ષ (Continuous Employment) માટે વધારાના ૨ અઠવાડિયાનો પગાર ઉમેરીને આપવામાં આવશે.
-
હેલ્થકેર કવરેજ: કંપની પ્રભાવિત કર્મચારીઓ અને તેમના પરિવારોને આગામી ૧૮ મહિના સુધી સંપૂર્ણ મેડિકલ અને હેલ્થકેર કવરેજ પૂરું પાડશે.
અમેરિકાની બહાર અન્ય દેશોમાં કામ કરતા અને આ છટણીથી પ્રભાવિત થયેલા કર્મચારીઓને પણ તે દેશના શ્રમ કાયદા અને નિયમો અનુસાર સમાન પ્રકારના આકર્ષક પેકેજ આપવામાં આવશે, જે અલગ-અલગ દેશો પ્રમાણે થોડા અલગ હોઈ શકે છે.
માત્ર છટણી જ નહીં, કર્મચારીઓનું મોટું રિશફલિંગ (બદલાવ)
નોકરીમાંથી કાઢી મૂકવાની પ્રક્રિયાથી અલગ, મેટા કંપની પોતાના અંદરના માળખામાં પણ એક બહુ મોટો ફેરફાર કરી રહી છે. કંપનીના ચીફ પીપલ ઓફિસર (CPO) જેનેલ ગેલ દ્વારા કરાયેલી જાહેરાત અનુસાર, મેટા તેના અન્ય ૭,૦૦0 કર્મચારીઓને કાઢી મૂકવાને બદલે નવી બનેલી એઆઈ-ફોકસ્ડ (AI-Focused) ટીમોમાં ટ્રાન્સફર કરી રહી છે.
જો નોકરીમાંથી મુક્ત કરાયેલા અને નવી ટીમોમાં બદલાયેલા કર્મચારીઓનો સરવાળો કરવામાં આવે, તો મેટાના કુલ વર્કફોર્સનો આશરે ૨0% હિસ્સો આ નવી વ્યવસ્થાથી સીધો પ્રભાવિત થયો છે. માર્ચ ૨૦૨૬ ના અંત સુધીમાં કંપની પાસે અંદાજે ૭૮,૦૦૦ કર્મચારીઓનું સંખ્યાબળ હતું. જેનેલ ગેલે રોઇટર્સ દ્વારા જોવામાં આવેલા એક આંતરિક મેમોમાં લખ્યું છે કે, “હવે આપણે એવા તબક્કે પહોંચી ગયા છીએ જ્યાં ઘણી સંસ્થાઓ નાની ટીમો (Pods/Cohorts) સાથે વધુ ઝડપથી અને સંપૂર્ણ માલિકીભાવ સાથે કામ કરી શકે છે. ફ્લેટર સ્ટ્રક્ચર (ઓછી મેનેજમેન્ટ હેરાર્કી) કંપનીને વધુ સ્પીડ આપે છે.”
આ છટણી અને ફેરફાર શું સૂચવે છે?
મેટા કંપનીમાં થઈ રહેલા આ આંતરિક બદલાવો એ સ્પષ્ટ સંકેત આપે છે કે કંપની હવે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ને પોતાના કેન્દ્ર સ્થાને લાવી રહી છે. માર્ક ઝુકરબર્ગ પોતાની કંપનીના આંતરિક કામકાજથી લઈને બજારમાં ઉપલબ્ધ પ્રોડક્ટ્સ (જેમ કે ફેસબુક, વોટ્સએપ એઆઈ) સુધી તમામ જગ્યાએ ‘એઆઈ એજન્ટ્સ’ ને મુખ્ય ભૂમિકામાં લાવવા માંગે છે.
આ મેગા ટેકનિકલ ટ્રાન્સફોર્મેશન માટે નાણાંની ભારે જરૂરિયાત છે. ‘ન્યૂયોર્ક પોસ્ટ’ ના અહેવાલ મુજબ, મેટાનું કેપિટલ એક્સપેન્ડિચર (મૂડી ખર્ચ) ચાલુ વર્ષે રેકોર્ડબ્રેક ૧૪૫ અબજ ડોલર સુધી પહોંચવાની સંભાવના છે. આ ભારે ખર્ચ પાછળનું મુખ્ય કારણ વૈશ્વિક બજારમાં મેમરી ચિપ્સના વધેલા ભાવો અને કંપની દ્વારા સ્થાપવામાં આવી રહેલા અત્યાધુનિક એઆઈ ડેટા સેન્ટર્સ (AI Data Centres) છે.
વર્ષ ૨૦૨૬ ના ઉત્તરાર્ધમાં વધુ છટણીની આશંકા
ટેક નિષ્ણાતો અને આંતરિક સૂત્રોનું માનવું છે કે મેટામાં નોકરીઓ પરનું સંકટ હજુ પૂરેપૂરું ટળ્યું નથી. કંપની વર્ષ ૨૦૨૬ ના બીજા છ મહિનામાં (Second Half) વધુ કેટલાક કર્મચારીઓની છટણી કરવાની જાહેરાત કરી શકે છે, જો કે તેની ચોક્કસ તારીખ, સમય કે વ્યાપ હજુ સુધી સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યા નથી.
વાસ્તવમાં, માર્ક ઝુકરબર્ગ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી કંપનીમાં મેનેજમેન્ટ સ્તરે બિનજરૂરી હોદ્દાઓ ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. આ અગાઉ વર્ષ ૨૦૨૨ અને ૨૦૨૩ દરમિયાન કંપનીએ તેના ‘યર ઓફ ઇફિશિયન્સી’ (Year of Efficiency – કાર્યક્ષમતાનું વર્ષ) અભિયાન હેઠળ ૨૦,૦૦૦ થી વધુ નોકરીઓ કાપી નાખી હતી.
સમગ્ર ટેક સેક્ટરમાં ‘એઆઈ’ (AI) ના કારણે નોકરીઓ પર જોખમ
મેટા દ્વારા લેવાયેલો આ નિર્ણય કોઈ એકલદોકલ ઘટના નથી, પરંતુ તે સમગ્ર આઇટી અને ટેકનોલોજી સેક્ટરમાં ચાલી રહેલા એક મોટા ટ્રેન્ડને દર્શાવે છે. એક્ઝિક્યુટિવ કોચિંગ ફર્મ ‘ચેલેન્જર, ગ્રે એન્ડ ક્રિસમસ’ ના તાજેતરના રિપોર્ટ અનુસાર, વર્ષ ૨૦૨૬ ના પ્રથમ ત્રણ મહિનામાં જ સમગ્ર ટેક સેક્ટરમાં કુલ ૫૨,૦૫૦ કર્મચારીઓએ પોતાની નોકરી ગુમાવી છે, જે ગયા વર્ષના સમાન ગાળાની સરખામણીએ ૪૦% નો મોટો ઉછાળો દર્શાવે છે.
સૌથી વધુ ચિંતાજનક આંકડો એ છે કે માર્ચ મહિનામાં થયેલી કુલ ટેક છટણીમાં એકલું ‘આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ’ (AI) ૨૫% નોકરીઓ છીનવી લેવા માટે જવાબદાર હતું, જે ફેબ્રુઆરી મહિનામાં માત્ર ૧૦% હતું. આ આંકડા સાબિત કરે છે કે જેમ-જેમ કંપનીઓ એઆઈ ટેકનોલોજી અપનાવી રહી છે, તેમ-તેમ પરંપરાગત માનવ સંસાધનો (Human Resources) ની જરૂરિયાતો ઘટી રહી છે અને ભવિષ્યમાં આ ટ્રેન્ડ વધુ તીવ્ર બને તેવી પૂરી શક્યતાઓ છે.
