SEBI ની કડક કાર્યવાહી: રાજેશ મહેતા પર પ્રતિબંધ, જાણો આ આખા ‘ગોલ્ડન ફ્રોડ’ ની અંદરની વાત!
ભારતીય શેરબજારમાં હાલમાં એક ખૂબ જ ગંભીર અને ચોંકાવનારો કિસ્સો સામે આવ્યો છે. માર્કેટ રેગ્યુલેટર SEBI (સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઇન્ડિયા) એ દેશની જાણીતી ગોલ્ડ રિફાઇનિંગ કંપની ‘રાજેશ એક્સપોર્ટ્સ લિમિટેડ’ (REL) અને તેના પ્રમોટર તથા CEO રાજેશ મહેતા સામે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. નાણાકીય હેરાફેરી અને ખોટા આંકડા રજૂ કરવાના આરોપોને પગલે માર્કેટમાં હલચલ મચી ગઈ છે.
શું છે સમગ્ર મામલો? SEBI નો હંટર કેમ ચાલ્યો?
SEBI દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા તાજેતરના अंतरिम આદેશ મુજબ, રાજેશ એક્સપોર્ટ્સ પર ગંભીર નાણાકીય ગોટાળાનો આરોપ છે. તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે કંપનીએ નાણાકીય વર્ષ 2020-21 થી 2024-25 દરમિયાન પોતાની કમાણીના આંકડાઓને આસમાને પહોંચાડી દીધા હતા. SEBI નો દાવો છે કે કંપનીએ આ ગાળામાં કુલ 15.15 લાખ કરોડ રૂપિયાની આવક વધારી-ચડાવીને (Inflate કરીને) બતાવી છે, જે તેમની કુલ આવકના લગભગ 99.80% જેટલી થાય છે.
તપાસમાં સૌથી મોટો ઘટસ્ફોટ તેમની વિદેશી સહાયક કંપની ‘વાલકામ્બી એસે’ (Valcambi SA) ને લઈને થયો છે. કંપનીનો દાવો હતો કે તેમની આવકનો મોટો હિસ્સો (97 થી 99%) આ કંપનીમાંથી આવે છે. જોકે, જ્યારે SEBI એ વાલકામ્બીના દસ્તાવેજો તપાસ્યા, ત્યારે વાસ્તવિક આવક ઘણી ઓછી જોવા મળી. કંપનીએ વાસ્તવિક નફાના બદલે સોનાના ટ્રાન્ઝેક્શનની ગ્રોસ વેલ્યુને પોતાની કમાણી તરીકે દર્શાવી દીધી હતી, જે નિયમોનું સીધું ઉલ્લંઘન છે. કંપની આ વ્યવહારો અંગે કોઈ નક્કર પુરાવા, ઇનવોઇસ કે ગ્રાહકોની માહિતી પણ આપી શકી નથી.
રાજેશ મહેતા પર કડક કાર્યવાહી
SEBI ના આદેશ બાદ, કંપનીના પ્રમોટર અને CEO રાજેશ મહેતા પર શેરબજારમાં ટ્રેડિંગ કરવા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. એટલું જ નહીં, આ મામલાની ગંભીરતાને જોતા SEBI એ તેની તપાસ NFRA (નેશનલ ફાઇનાન્શિયલ રિપોર્ટિંગ ઓથોરિટી) ને પણ સોંપી દીધી છે, જેથી આ ભૂલો માટે જવાબદાર ઓડિટર્સની ભૂમિકાની પણ ઊંડાણપૂર્વક તપાસ થઈ શકે.
LIC નું ‘મેગા સ્ટેક’ અને રોકાણકારોની ચિંતા
આ કૌભાંડની સૌથી મોટી અસર લાઈફ ઈન્સ્યોરન્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (LIC) પર પડી છે. LIC ના માર્ચ 2026 ના ડેટા મુજબ, LIC પાસે રાજેશ એક્સપોર્ટ્સમાં લગભગ 10.80% હિસ્સો છે. નોંધપાત્ર બાબત એ છે કે સપ્ટેમ્બર 2023 પછી LIC એ આ શેરમાં કોઈ ફેરફાર કર્યો નથી.
LIC દેશના કરોડો નાગરિકોની આશા છે. લોકો પોતાનો વીમો (પ્રીમિયમ) LIC માં જમા કરાવે છે અને એ જ પૈસાનું રોકાણ LIC શેરબજારમાં કરે છે. જ્યારે આવી કોઈ કંપનીમાં નાણાકીય હેરાફેરીના સમાચાર આવે છે અને તેના શેરમાં સતત ‘લોઅર સર્કિટ’ (શેર વેચનાર તૈયાર છે પણ ખરીદનાર નથી) લાગે છે, ત્યારે રોકાણકારોમાં સ્વાભાવિક રીતે ગભરાટ પેદા થાય છે. LIC ના શેર પર જોવા મળેલું દબાણ એ આ ગભરાટનું જ પ્રતિબિંબ છે.
શેરબજાર પર શું અસર પડી?
આ સમાચાર આવતાની સાથે જ બજારમાં સન્નાટો છવાઈ ગયો હતો. રાજેશ એક્સપોર્ટ્સના શેરમાં 5% નું લોઅર સર્કિટ લાગી ગયું, જેના કારણે શેર વેચવા ઈચ્છતા લોકો ફસાઈ ગયા છે. બીજી તરફ, LIC ના શેર પણ દબાણ હેઠળ આવ્યા અને શરૂઆતના ટ્રેડિંગમાં તેમાં લગભગ 1% નો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. માર્કેટના નિષ્ણાતો માને છે કે આવા કિસ્સાઓ રોકાણકારોનો વિશ્વાસ ડગમગાવે છે.
