સોનું મોંઘું થતા જ બદલાઈ ગયો ખરીદીનો ટ્રેન્ડ! જાણો કેમ જૂના ઘરેણાં બની રહ્યા છે લોકોની પહેલી પસંદ
સોનું ભારતીયોના હૃદયની ખૂબ નજીક છે, પરંતુ છેલ્લા કેટલાક સમયમાં સોનાના ભાવમાં જે રીતે જબરદસ્ત ઉછાળો આવ્યો છે, તેણે ખરીદીની આખી રીતભાત બદલી નાખી છે. આજે ગ્રાહકો રોકડા પૈસા ખર્ચીને નવું સોનું ખરીદવાને બદલે પોતાના ઘરમાં પડેલા જૂના ઘરેણાં બદલીને નવી જ્વેલરી લેવાનું વધુ પસંદ કરી રહ્યા છે. આ ટ્રેન્ડ એટલો ઝડપથી આગળ વધી રહ્યો છે કે દેશના મોટા જ્વેલર્સ પણ હવે આ બાબતને પોતાના બિઝનેસ મોડેલના કેન્દ્રમાં મૂકી રહ્યા છે.
જૂના સોનાના બદલામાં નવી જ્વેલરી: ૬૦ ટકાનો મોટો ઉછાળો
જ્વેલરી ઉદ્યોગના નિષ્ણાતો અને મોટા વેપારીઓના જણાવ્યા મુજબ, જૂના સોનાના બદલામાં નવી જ્વેલરી લેવાના ટ્રાન્ઝેક્શનમાં ગત વર્ષની સરખામણીએ લગભગ ૬૦ ટકાનો વધારો નોંધાયો છે. આ ફેરફાર પાછળ સોનાના આસમાને પહોંચેલા ભાવ, સરકાર દ્વારા વધારવામાં આવેલી ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટી અને આર્થિક અનિશ્ચિતતા જેવા પરિબળો મુખ્ય કારણો છે.
ઈકોનોમિક ટાઈમ્સના અહેવાલ મુજબ, દેશની જાણીતી જ્વેલરી ચેઈન ‘જોયલુક્કાસ’ (Joyalukkas) ના ચેરમેન જૉય અલુક્કાસે જણાવ્યું કે, તેમની કંપનીના કુલ વેચાણમાં ગોલ્ડ એક્સચેન્જ પ્રોગ્રામનો હિસ્સો હવે ૬૫ ટકા સુધી પહોંચી ગયો છે, જે પહેલા ૪૦-૪૫ ટકાની આસપાસ હતો. ઘણીવાર તો એવું બને છે કે કંપનીના કુલ વ્યવસાયના ૭૦ ટકા હિસ્સો માત્ર જૂના સોનાના એક્સચેન્જમાંથી આવે છે. તેવી જ રીતે, કલ્યાણ જ્વેલર્સના એક્ઝિક્યુટિવ ડાયરેક્ટર રમેશ કલ્યાણરમનના મતે, તેમની કંપનીમાં એક્સચેન્જ-આધારિત વેચાણનો હિસ્સો ૩૦ ટકાથી વધીને ૪૫ ટકા સુધી પહોંચી ગયો છે.
સોનાની ચમક અને મોંઘવારીનો માર
ગુરુવારે ૨૪ કેરેટ સોનાનો ભાવ આશરે ૧.૫૬ લાખ રૂપિયા પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ સુધી પહોંચી ગયો હતો, જ્યારે એક વર્ષ પહેલા આ જ સોનું લગભગ ૧ લાખ રૂપિયા પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ મળતું હતું. માત્ર એક વર્ષમાં સોનાના ભાવમાં થયેલો આટલો મોટો વધારો સામાન્ય ગ્રાહક માટે ચિંતાનો વિષય બન્યો છે. આવી સ્થિતિમાં, જ્યારે સોનું લેવું મુશ્કેલ બની જાય છે, ત્યારે ઘરમાં પડેલા જૂના ઘરેણાંની વેલ્યુનો ઉપયોગ કરીને નવી ડિઝાઇન બનાવવી એ ગ્રાહકો માટે વધુ અનુકૂળ અને આર્થિક રીતે સસ્તો વિકલ્પ બની ગયો છે.
સરકારે સોના પરની અસરકારક ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટી વધારી છે, જેના કારણે સોનું વધુ મોંઘું થયું છે. આ વધારાની કિંમત ગ્રાહકના ખિસ્સા પર સીધી અસર કરે છે, જેના કારણે ગ્રાહકો હવે જૂના સોનાને એક ‘ડિપોઝિટ’ તરીકે જોઈ રહ્યા છે જે જરૂરિયાતના સમયે નવી ખરીદીમાં કામ લાગે છે.
૨૫,૦૦૦ ટન સોનું: દેશ માટે નવી તક
ભારત વિશ્વનો સૌથી મોટો સોનાનો વપરાશકર્તા દેશ છે. એક અંદાજ મુજબ, ભારતીય પરિવારો પાસે આશરે ૨૫,૦૦૦ ટન સોનું સંગ્રહિત છે. ‘ઈન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશન’ (IBJA) ના નેશનલ સેક્રેટરી સુરેન્દ્ર મહેતાના જણાવ્યા અનુસાર, ગોલ્ડ એક્સચેન્જ પ્રોગ્રામ્સ ઘરોમાં પડેલા આ સોનાને ફરીથી બજારમાં લાવવામાં મદદ કરી રહ્યા છે.
ભારત દર વર્ષે લગભગ ૯૦૦ થી ૧,૦૦૦ ટન સોનું વિદેશથી આયાત કરે છે. જો આપણે ઘરમાં રહેલા સોનાને રિસાયકલ કરીને ફરી વાપરીએ, તો બહારથી સોનું મંગાવવાની આપણી નિર્ભરતા ઘટી શકે છે. આ માત્ર ગ્રાહકો માટે જ નહીં, પણ દેશના અર્થતંત્ર માટે પણ ફાયદાકારક છે, કારણ કે તેનાથી આયાતનું બિલ ઘટી શકે છે અને ફોરેક્સ રિઝર્વ પરનું દબાણ ઓછું થઈ શકે છે.
તનિષ્ક અને અન્ય બ્રાન્ડ્સનો અભિગમ
દેશના સૌથી મોટા જ્વેલરી બ્રાન્ડ્સમાં ગણાતી ‘તનિષ્ક’ (Tanishq) પણ આ બદલાતા ટ્રેન્ડને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે. ટાઇટન જ્વેલરી ડિવિઝનના સીઈઓ અરુણ નારાયણના આંકડા મુજબ, છેલ્લા આઠ મહિનામાં જ લગભગ ૪.૪ લાખ ગ્રાહકોએ ૧૦ ટન સોનું એક્સચેન્જ કર્યું છે. આ આંકડો દર્શાવે છે કે લોકો હવે જૂનું સોનું બદલવામાં જ સમજદારી સમજી રહ્યા છે.
બજારના નિષ્ણાતો માને છે કે જો સોનાના ભાવ આ સ્તરે જળવાઈ રહેશે, તો આવનારા સમયમાં એક્સચેન્જનો ટ્રેન્ડ વધુ આક્રમક બનશે. ભવિષ્યમાં જ્વેલરી બિઝનેસનું સ્વરૂપ પણ બદલાઈ શકે છે. જ્યાં પહેલા નવું સોનું ખરીદવું એ મુખ્ય હેતુ હતો, ત્યાં હવે ‘જૂના સોનાની રિસાયકલિંગ’ વ્યવસાયનો મુખ્ય ભાગ બની શકે છે.
