AC ચાલુ રાખવા છતાં બિલ 40% સુધી ઘટી જશે, જાણી લો આ 7 સ્માર્ટ ટિપ્સ
ધગધગતી અને કાળઝાળ ગરમીની મોસમમાં એર કંડિશનર (AC) કોઈ વરદાનથી ઓછું નથી લાગતું. ઓફિસેથી થાકીને ઘરે પાછા ફરવાનું હોય કે બપોરના આકરા તડકાથી બચવાનું હોય, AC ઓન થતાં જ જે સુકૂન મળે છે, તેની સરખામણી અન્ય કોઈ વસ્તુ સાથે થઈ શકે નહીં. પરંતુ આ સુકૂન પર ગ્રહણ ત્યારે લાગે છે, જ્યારે મહિનાના અંતે વીજળીનું બિલ હાથમાં આવે છે. બિલનો મોટો આંકડો જોઈને સારા-સારા લોકોના પરસેવા છૂટી જાય છે.
મોટાભાગના લોકો એવું જ માની લે છે કે AC ચલાવીશું એટલે મોટું બિલ આવવાનું નક્કી જ છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે અસલી વિલન ખુદ AC નથી, પરંતુ તેનો ઉપયોગ કરવાની આપણી રીત છે? જી હા, આપણી અજાણતામાં થતી કેટલીક નાની-નાની ભૂલો ACની પરફોર્મન્સ બગાડે છે, જેના કારણે તે જરૂરિયાત કરતાં વધુ વીજળી ખેંચવા લાગે છે.
જો તમે પણ દર મહિને વીજળીના બિલથી પરેશાન છો, તો ક્યાંક ને ક્યાંક તમે પણ આ 7 મોટી ભૂલો ચોક્કસ કરી રહ્યા હશો. ચાલો તેના વિશે વિગતવાર જાણીએ જેથી તમે તેને સુધારી શકો અને તમારા ખિસ્સાને રાહત આપી શકો.
1. બારી-બારણાં ખુલ્લાં રાખવા કે બરાબર બંધ ન કરવા
આ એક બહુ સામાન્ય ભૂલ છે જેને અવારનવાર લોકો નજરઅંદાજ કરે છે. જો AC ચાલતું હોય ત્યારે રૂમના બારી કે બારણાં સહેજ પણ ખુલ્લાં હોય, અથવા તેમાં કોઈ ગેપ (તિરાડ) હોય, તો અંદરની ઠંડી હવા સતત બહાર નીકળતી રહેશે અને બહારની અસહ્ય ગરમ હવા અંદર આવતી રહેશે.
પરિણામ એ આવે છે કે રૂમનું તાપમાન ઓછું જ નથી થઈ શકતું. આવા સમયે ACના સેન્સર કમ્પ્રેસરને સતત ફૂલ સ્પીડ પર ચાલવાનો સિગ્નલ આપ્યા કરે છે. રૂમને ઠંડો રાખવા માટે ACએ નોન-સ્ટોપ ભારે મહેનત કરવી પડે છે, જે સીધું તમારા વીજળીના બિલને રોકેટની જેમ વધારી દે છે. તેથી AC ઓન કરતાં પહેલાં ખાતરી કરો કે આખો રૂમ બરાબર પેક હોય.
2. વારંવાર ACને ઓન અને ઓફ કરવાની આદત
ઘણા લોકોના મગજમાં એવો ભ્રમ હોય છે કે રૂમ ઠંડો થઈ જાય એટલે AC બંધ કરી દેવું જોઈએ અને જ્યારે ફરી ગરમી લાગે ત્યારે ચાલુ કરી દેવું જોઈએ. તેમને લાગે છે કે આ રીતે તેઓ વીજળી બચાવી રહ્યા છે, જ્યારે વાસ્તવમાં તેઓ આનાથી તદ્દન ઉલટું કરી રહ્યા હોય છે.
જ્યારે પણ તમે AC ઓન કરો છો, ત્યારે તેના કમ્પ્રેસરને સ્ટાર્ટ થવા માટે સૌથી વધુ પાવર (વીજળી)ની જરૂર પડે છે. વારંવાર ઓન-ઓફ કરવાથી કમ્પ્રેસર પર વારંવાર લોડ પડે છે, જેનાથી વીજળીનો વપરાશ સામાન્ય કરતાં ઘણો વધી જાય છે. તેના બદલે, ACને એક નક્કી તાપમાન પર સતત ચાલવા દો. મોર્ડન ઇન્વર્ટર AC રૂમના તાપમાન પ્રમાણે પોતાની સ્પીડ જાતે જ એડજસ્ટ કરી લે છે.
3. 16°C કે 18°C જેવા ખૂબ જ ઓછા તાપમાન પર AC ચલાવવું
કળકળતા તડકામાંથી રૂમમાં આવતાની સાથે જ આપણે ઈચ્છીએ છીએ કે રૂમ તરત જ શિમલા જેવો ઠંડો થઈ જાય, અને આ ચક્કરમાં આપણે રિમોટ ઉઠાવીને સીધું 16°C કે 18°C પર સેટ કરી દઈએ છીએ. આ વિચારવું બિલકુલ ખોટું છે કે ઓછું તાપમાન સેટ કરવાથી AC જલ્દી કૂલિંગ કરશે. AC પોતાની નક્કી સ્પીડથી જ રૂમ ઠંડો કરે છે.
16°C પર સેટ કરવાનો મતલબ એ છે કે જ્યાં સુધી આખા રૂમનું તાપમાન 16°C નહીં થઈ જાય, ત્યાં સુધી કમ્પ્રેસર પૂરી તાકાતથી ચાલતું રહેશે. ભારતીય ઉનાળામાં રૂમનું ટેમ્પરેચર 16°C સુધી લાવવું AC માટે ખૂબ જ મુશ્કેલ અને થકવી નાખનારું કામ છે. ઊર્જા નિષ્ણાતો અને બ્યુરો ઓફ એનર્જી એફિશિયન્સી (BEE) અનુસાર, AC માટે 24°C થી 26°C નું તાપમાન સૌથી પરફેક્ટ છે. આ માનવ શરીર માટે આરામદાયક પણ છે અને તેનાથી વીજળીની ભારે બચત પણ થાય છે.
શું તમે જાણો છો?
ACનું તાપમાન દર 1 ડિગ્રી વધારવા પર અંદાજે 6% વીજળીની બચત થાય છે. એટલે કે 18°C ના બદલે 24°C પર AC ચલાવવાથી તમે આશરે 36% સુધી વીજળી બચાવી શકો છો!
4. એર ફિલ્ટરની સફાઈ ન કરવી
4. એર ફિલ્ટરની સફાઈ ન કરવીઆ એક એવી ભૂલ છે જે સીધી તમારા ખિસ્સા અને સ્વાસ્થ્ય બંને પર અસર કરે છે. ACની અંદર આવેલું એર ફિલ્ટર રૂમની હવાને સાફ કરે છે. થોડા જ અઠવાડિયામાં આના પર ધૂળ, માટી અને કચરાનો એક જાડો થર જામી જાય છે.
જ્યારે ફિલ્ટર ચોક (બ્લોક) થઈ જાય છે, ત્યારે ઠંડી હવા બહાર ફેંકવામાં મશીનને બહુ જોર લગાવવું પડે છે. હવાનો ફ્લો ઓછો થઈ જાય છે અને રૂમ ઠંડો થવામાં બમણો સમય લે છે. તમારે દર 15 દિવસે એકવાર ACની ફ્રન્ટ પેનલ ખોલીને ફિલ્ટરને જાતે જ બહાર કાઢી પાણીથી સાફ કરી લેવું જોઈએ. આ ખૂબ જ સરળ છે અને આનાથી ACનું કૂલિંગ તરત જ વધી જાય છે.
5. સમયસર સર્વિસિંગ ન કરાવવી (નિયમિત મેન્ટેનન્સ ટાળવું)
આપણે અવારનવાર વિચારીએ છીએ કે જ્યાં સુધી AC ઠંડી હવા આપે છે, ત્યાં સુધી મેકેનિકને બોલાવવાની શું જરૂર? પરંતુ આ બેદરકારી ખૂબ ભારે પડે છે. શિયાળાના મહિનાઓમાં બંધ રહ્યા પછી જ્યારે ઉનાળામાં AC શરૂ થાય છે, ત્યારે તેના કોઈલ્સ પર ધૂળ જામી હોય છે, કન્ડેન્સર ગંદુ હોય છે અને ઘણીવાર ગેસનું પ્રેશર પણ ઓછું હોય છે.
સર્વિસિંગ વગર AC ચલાવવાથી તેની કાર્યક્ષમતા (Efficiency) ઘટી જાય છે. તે હવા તો આપે છે પણ કૂલિંગ નથી કરી શકતું, જેના કારણે તે આખો દિવસ બંધ થયા વગર ચાલ્યા કરે છે અને બિલ વધારે છે. વર્ષમાં ઓછામાં ઓછું એક કે બે વાર પ્રોફેશનલ સર્વિસિંગ જરૂર કરાવો. આ ન માત્ર વીજળી બચાવશે પરંતુ તમારા મોંઘા ACનું આયુષ્ય પણ વધારશે.
6. રૂમમાં સીધો તડકો અને ગરમી આવવા દેવી
જો તમારા રૂમની બારી એવી દિશામાં છે જ્યાંથી બપોરનો સીધો અને તેજ તડકો અંદર આવે છે, તો તમારું AC ગમે તેટલું પાવરફુલ કેમ ન હોય, બિલ વધારે આવવાનું નક્કી જ છે. તડકો રૂમની દીવાલો અને ભોંયતળિયાને ભઠ્ઠીની જેમ ગરમ કરી દે છે.
આ થર્મલ લોડને ઓછો કરવા માટે ACએ બમણી મહેનત કરવી પડે છે. આનાથી બચવા માટે તમારી બારીઓ પર ઘાટા રંગના જાડા પડદા (Blackout Curtains) અથવા બ્લાઇન્ડ્સ લગાવો. જો શક્ય હોય તો બારીના કાચ પર હીટ-રિફ્લેક્ટિવ ફિલ્મ (સન કંટ્રોલ ફિલ્મ) લગાવો જેથી બહારની ગરમી અંદર પ્રવેશી ન શકે.
7. ACની સાથે સીલિંગ ફેન (પંખા)નો ઉપયોગ ન કરવો
ઘણા લોકો એવું માને છે કે જ્યારે AC ચાલુ હોય ત્યારે પંખો ચલાવવાની શું જરૂર છે? આ પણ એક બહુ મોટો ભ્રમ છે. હકીકત એ છે કે જ્યારે તમે ACની સાથે હલકી કે મધ્યમ સ્પીડ પર સીલિંગ ફેન ચલાવો છો, ત્યારે તે ACમાંથી નીકળતી ભારે ઠંડી હવાને રૂમના ખૂણે-ખૂણામાં ઝડપથી ફેલાવી દે છે.
પંખાની મદદથી આખો રૂમ ખૂબ જ ઝડપથી અને એકસરખો ઠંડો થઈ જાય છે. આનો ફાયદો એ થાય છે કે તમે તમારા ACને 24°C કે 25°C પર રાખીને પણ 20°C જેવી ઠંડકનો અહેસાસ મેળવી શકો છો. પંખો ચલાવવાથી કમ્પ્રેસર પર લોડ ઓછો થાય છે અને વીજળીના બિલમાં મોટો ઘટાડો થાય છે.
ઉનાળામાં AC ચલાવવું એ આપણી જરૂરિયાત બની ચૂક્યું છે, પરંતુ સમજદારી એમાં જ છે કે આપણે તેનો ઉપયોગ સાચી રીતે કરીએ. ઉપર જણાવેલી આ 7 નાની પણ મહત્વપૂર્ણ વાતોનું ધ્યાન રાખીને તમે ન માત્ર તમારા રૂમને સરસ રીતે ઠંડો રાખી શકો છો, પરંતુ દર મહિને આવતા વીજળીના ભારે-ભરખમ બિલને પણ 30% થી 40% સુધી ઓછું કરી શકો છો. તો આજે જ તમારી આ આદતોને બદલો અને કોઈ પણ ટેન્શન વગર ઠંડી હવાનો આનંદ માણો!
