બ્રિટિશ કિશોરની હત્યા પર અમેરિકા-બ્રિટન વચ્ચે રાજકીય ઘર્ષણ: જેડી વેન્સના નિવેદનથી વિવાદ વકર્યો
બ્રિટનમાં એક ૧૭ વર્ષીય કિશોર હેનરી નોવાકની હત્યાની કરુણ ઘટનાએ માત્ર દેશને જ નહીં, પરંતુ અમેરિકા અને બ્રિટન વચ્ચેના રાજકીય સંબંધોમાં પણ તણાવ પેદા કર્યો છે. આ હત્યાકાંડ બાદ અમેરિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સની ટિપ્પણી અને તેના પર બ્રિટિશ વડાપ્રધાન કીયર સ્ટાર્મરનો વળતો જવાબ દર્શાવે છે કે આ મામલો હવે માત્ર એક ક્રાઈમ રિપોર્ટ સુધી સીમિત રહ્યો નથી, પરંતુ તે લોકશાહી, ઈમિગ્રેશન અને રાષ્ટ્રીય સાર્વભૌમત્વની મોટી ચર્ચાઓમાં ફેરવાઈ ગયો છે.
જેડી વેન્સનું વિવાદાસ્પદ નિવેદન
અમેરિકી ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર એક પોસ્ટ કરીને આ ઘટનાને સીધી રીતે ‘માઈગ્રેશન’ (સ્થળાંતર) સાથે જોડી દીધી હતી. વેન્સે લખ્યું હતું કે, “જો છેલ્લા કેટલાક દાયકાઓમાં યુરોપિયન નેતાઓએ મોટા પાયે થતા સ્થળાંતર સામે સખત વલણ અપનાવ્યું હોત, તો હેનરી નોવાક આજે જીવિત હોત.” તેમણે આગળ જઈને એવી દલીલ કરી હતી કે પશ્ચિમી દેશોમાં આવનારા ઘણા પ્રવાસીઓ ત્યાંની સંસ્કૃતિને પસંદ કરતા નથી અને આ જ વલણ સમસ્યાનું મૂળ કારણ છે. આ નિવેદન બાદ બ્રિટિશ રાજકીય ગલીઓમાં ખળભળાટ મચી ગયો હતો.
વડાપ્રધાન સ્ટાર્મરનો આકરો પ્રત્યુત્તર
બ્રિટિશ વડાપ્રધાન કીયર સ્ટાર્મરે આ ટિપ્પણી પર આકરા પ્રહાર કરતા કહ્યું કે, કેટલાક લોકો જાણીજોઈને બ્રિટનની લોકશાહી વ્યવસ્થામાં દખલગીરી કરી રહ્યા છે અને સમાજમાં વિભાજન પેદા કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. વડાપ્રધાન કાર્યાલય ‘ડાઉનિંગ સ્ટ્રીટ’ તરફથી સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું કે, આ પ્રકારની ટિપ્પણીઓ અસ્થિરતા લાવવા માટે કરવામાં આવે છે. જોકે, સરકારે વેન્સનું નામ સીધું નથી લીધું, પરંતુ તેનો ઈશારો સ્પષ્ટ હતો કે વિદેશી શક્તિઓએ બ્રિટનના આંતરિક મામલાઓમાં અને ખાસ કરીને સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ પર આવી બિનજરૂરી ટિપ્પણીઓ ન કરવી જોઈએ.
પીડિત પરિવારની અપીલ અને સમાજની સંવેદના
હેનરી નોવાકના પરિવારે આ સમગ્ર વિવાદમાં અત્યંત ગરિમા અને સંયમ જાળવ્યો છે. શોકગ્રસ્ત પરિવારે સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે કે તેમના પુત્રના મૃત્યુનો ઉપયોગ કોઈપણ પ્રકારની નફરત ફેલાવવા કે સમાજમાં ભાગલા પાડવા માટે ન થવો જોઈએ. પરિવારે જણાવ્યું કે, “અમારા પુત્રની હત્યાનું રાજનીતિકરણ ન થવું જોઈએ.” તેમની આ અપીલને બ્રિટનના મોટાભાગના રાજકીય પક્ષોએ સમર્થન આપ્યું છે, કારણ કે દેશ અત્યારે વંશીય તણાવ અને ઈમિગ્રેશનના મુદ્દે પહેલાથી જ ધ્રુવીકરણનો સામનો કરી રહ્યો છે.
હત્યાની ઘટના અને પોલીસની ભૂમિકા પર પ્રશ્નો
નોંધનીય છે કે, હેનરી નોવાકની હત્યાના કેસમાં ‘વિક્રમ ડિગવા’ નામના બ્રિટિશ મૂળના શીખ યુવકને દોષી ઠેરવવામાં આવ્યો છે અને અદાલતે તેને ૨૧ વર્ષની સખત કેદ સાથે આજીવન કેદની સજા ફટકારી છે. પરંતુ, વિવાદનું બીજું કારણ પોલીસની કાર્યવાહી બની છે. સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલા વીડિયોમાં દેખાય છે કે, ઘાયલ હેનરી જમીન પર પડ્યો હતો ત્યારે પોલીસે તેને મદદ કરવાને બદલે ‘હથકડી’ પહેરાવી દીધી હતી. આ બાબતે બ્રિટનમાં ‘ટુ-ટિયર પોલીસિંગ’ (એટલે કે અલગ-અલગ લોકો સાથે અલગ વર્તન) નો આરોપ લગાવવામાં આવ્યો છે.
Henry Nowak died the same way a civilization dies: abandoned, handcuffed by authorities who neither trusted nor cared for him, and accused of hate crimes he did not commit. His murder is as tragic as it is enraging. He should still be alive today, and he would be if the last few… https://t.co/e3HkjzWzwU
— JD Vance (@JDVance) June 5, 2026
આ મુદ્દે એવા પણ આક્ષેપો થયા છે કે બ્રિટિશ પોલીસ રાજકીય દબાણ હેઠળ ભેદભાવપૂર્ણ વલણ અપનાવી રહી છે. આ ગંભીર આરોપોને પગલે પોલીસ કમિશનર અને અન્ય વરિષ્ઠ અધિકારીઓ તપાસના ઘેરામાં છે. બ્રિટિશ પોલીસ મોનિટરિંગ સંસ્થા (IOPC) હાલમાં તે અધિકારીઓની તપાસ કરી રહી છે જેમણે ઘાયલ યુવકને હાથકડી પહેરાવી હતી. વડાપ્રધાન સ્ટાર્મરે પણ પરિવાર સાથે મુલાકાત કરી ખાતરી આપી છે કે જો પોલીસની કાર્યવાહીમાં કોઈ ભૂલ કે બેદરકારી હશે તો જવાબદારો સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે રાજકીય ગરમાવો
યુએસ સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટે પણ આ બાબતે ટિપ્પણી કરી હતી, જેમાં બ્રિટનના પોલીસિંગ અને વૈચારિક પૂર્વગ્રહો પર પ્રશ્નો ઉભા થયા હતા, જેનો સ્ટાર્મર સરકારે સખત ઇનકાર કર્યો હતો. દરમિયાન, લિબરલ ડેમોક્રેટ પાર્ટીના નેતા એડ ડેવીએ યુએસ રાજદૂતને બોલાવવાની માંગ કરી છે. તેમનું માનવું છે કે ટ્રમ્પના ચાહકો અને બ્રિટનના આંતરિક રાજકારણમાં દખલ કરવા માંગતા લોકો સોશિયલ મીડિયા દ્વારા અરાજકતા ફેલાવી રહ્યા છે. એલોન મસ્ક અને રિફોર્મ પાર્ટીના નેતા નિગેલ ફેરેજ પણ આ ચર્ચામાં કૂદી પડ્યા છે, જેના કારણે મામલો વધુ ગંભીર બન્યો છે.
