સત્ય ન્યુઝના અહેવાલની ધારદાર અસર છતાં તંત્ર કેમ નિંદ્રાધીન? રેતીના કાળા કારોબારનો ખુલાસો
લોકશાહીની ચોથી જાગીર ગણાતા મીડિયા દ્વારા જ્યારે કોઈ જનહિતનો મુદ્દો કે સરકારી તિજોરીને નુકસાન પહોંચાડતો કૌભાંડ પ્રકાશમાં લાવવામાં આવે, ત્યારે સામાન્ય રીતે તંત્ર હરકતમાં આવતું હોય છે. પરંતુ સત્ય ન્યુઝ દ્વારા રેતીના કાળા કારોબાર અંગે કરવામાં આવેલા ચોંકાવનારા ખુલાસા બાદ પણ પરિસ્થિતિ જસની તસ હોવાનું સામે આવ્યું છે. સ્થાનિક લોકોમાં ભારે આક્રોશ છે કે મીડિયાના અહેવાલ છતાં પણ ગેરકાયદેસર ખનન અને પરિવહન પર કોઈ જ અસર પડી નથી. કાયદાના લીરેલીરા ઉડાડતો આ કારોબાર આજે પણ બેરોકટોક ધમધમી રહ્યો છે, જે વહીવટી તંત્રની મિલીભગત અથવા તો ઘોર બેદરકારી તરફ આંગળી ચીંધે છે.
વણઝારા બંધુઓના નામે ચાલતો કથિત કાળો કારોબાર
સ્થાનિક રહીશો અને પ્રત્યક્ષદર્શીઓના ગંભીર આક્ષેપો મુજબ, આ સમગ્ર વિસ્તારમાં રેતીનો કથિત ગેરકાયદેસર ધંધો ‘કાળું વણઝારા’ અને ‘ઈશ્વર વણઝારા’ નામના વ્યક્તિઓના ઈશારે અને તેમના નામે ચલાવવામાં આવી રહ્યો છે. સ્થાનિક લોકોનું કહેવું છે કે આ શખ્સોનો વગ એટલો મજબૂત છે કે કોઈ સામાન્ય નાગરિક તેમની સામે અવાજ ઉઠાવવાની હિંમત કરી શકતો નથી. સત્ય ન્યુઝના અહેવાલમાં આ નામો જાહેર થયા બાદ પણ આ કથિત માફિયાઓ સામે કોઈ પગલાં ન લેવાતા, સ્થાનિકોમાં હવે ભય અને આશ્ચર્યનો માહોલ છે. સવાલ એ ઊભો થાય છે કે આ શખ્સોને કોનું પીઠબળ પ્રાપ્ત છે કે જેથી તેઓ કાયદાને ખિસ્સામાં લઈને ફરી રહ્યા છે?
નિયમોનું સરેઆમ ઉલ્લંઘન: ઘડિયાળના કાંટે ચાલતી ગેરરીતિ
ભૂસ્તર વિજ્ઞાન અને ખનીજ વિભાગના નિયમો અનુસાર, નદીના પટમાંથી કે લીઝ એરિયામાંથી રેતી ઉપાડવા અને તેના પરિવહન માટેનો ચોક્કસ સમય નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. નિયમ મુજબ સવારના ૭:૦૦ વાગ્યાથી સાંજના ૫:૦૦ વાગ્યા સુધી જ ખનન કે વહન કરી શકાય છે. પરંતુ આ કાળા કારોબારમાં નિયમો માત્ર કાગળ પર જ શોભતા હોય તેવું લાગે છે.
ભળભાખરે, એટલે કે સવારના ૬:૪૫ વાગ્યે જ મોટા અને નાના ડમ્પરોમાં રેતી ભરાતી હોવાના અનેક દૃશ્યો અને વીડિયો સામે આવ્યા છે. નિયત સમય પહેલાં જ શરૂ થઈ જતી આ પ્રવૃત્તિ સાબિત કરે છે કે અહીં કાયદાનો કોઈ ડર જ રહ્યો નથી. વહેલી સવારે તંત્રની આંખ આડા કાન કરવાની નીતિનો લાભ ઉઠાવીને આ ગેરકાયદેસર રમત રોજ રમાય છે.
જવાબદાર તંત્રનું ભેદી મૌન: સવાલોના ઘેરામાં એજન્સીઓ
આ સમગ્ર મામલામાં સૌથી મોટો અને પાયાનો સવાલ એ ઊભો થાય છે કે જો ખરેખર નિયમોનો સરેઆમ ભંગ થઈ રહ્યો છે, તો જવાબદાર તંત્ર હજુ સુધી મૌન કેમ છે?
કાર્યવાહી કેમ નહીં? સત્ય ન્યુઝના અહેવાલ પછી પણ ભૂસ્તર વિભાગ કે સ્થાનિક પોલીસ દ્વારા ઘટનાસ્થળે દરોડા પાડવામાં કેમ આવ્યા નથી?
મુદ્દામાલ જપ્ત કેમ ન થયો? ગેરકાયદેસર રીતે રેતી ભરીને જતા ડમ્પરો કે ખનન માટે વપરાતા મશીનોને હજુ સુધી કેમ જપ્ત કરવામાં આવ્યા નથી?
કાયદા રક્ષકો કેમ ચૂપ છે? કાયદાનો અમલ કરાવવા માટે બંધાયેલી એજન્સીઓ આ ગંભીર બાબતે મૌન સેવીને કોને બચાવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે?
આવા અનેક પ્રશ્નો આજે સ્થાનિક જનતાના મનમાં ઘૂમરાઈ રહ્યા છે. તંત્રનું આ મૌન ક્યાંક ને ક્યાંક ગુનાહિત આશય ધરાવતા તત્વોને પ્રોત્સાહન પૂરું પાડી રહ્યું છે.
રોજનો લાખો અને વર્ષનો કરોડો રૂપિયાનો આર્થિક આંકડો
સ્થાનિક સૂત્રો અને આ વ્યવસાય સાથે સંકળાયેલા આંતરિક વર્તુળોના દાવા મુજબ, આ સાઇટ પરથી દરરોજ અંદાજે ૭ થી ૧૦ ડમ્પર રેતીનું ગેરકાયદેસર વેચાણ થઈ રહ્યું છે. જો આપણે આ વ્યવસાયના ગણિતને સમજીએ તો આંકડા સ્તબ્ધ કરી દે તેવા છે
| વિગત | અંદાજિત આંકડો |
| દૈનિક પરિવહન | ૭ થી ૧૦ ડમ્પર |
| એક ડમ્પરની ક્ષમતા | અંદાજે ૨૫ ટન |
| એક ડમ્પરની બજાર કિંમત | આશરે ₹૧૭,૦૦૦ |
| રોજનો અંદાજિત કારોબાર | ₹૧,૭૦,૦૦૦ (એક લાખ સિત્તેર હજાર) |
ખનીજ, આવકવેરા અને સ્થાનિક તંત્ર સામે મોટો પડકાર
આ માત્ર પર્યાવરણને નુકસાન પહોંચાડતો મુદ્દો નથી, પરંતુ એક બહુ મોટું આર્થિક કૌભાંડ પણ છે. આ સંજોગોમાં વિવિધ વિભાગોની જવાબદારી નીચે મુજબ બને છે:
- ખનીજ વિભાગ (Geology & Mining Dept.): લીઝની શરતોનો ભંગ અને ગેરકાયદેસર ખનન રોકવા માટે તાત્કાલિક ડ્રોન સર્વેક્ષણ અને સરપ્રાઈઝ ચેકિંગ કરવું જોઈએ.
- આવકવેરા વિભાગ (Income Tax Dept.): રોજના લાખો રૂપિયાના આ રોકડ વ્યવહારો ક્યાં અને કેવી રીતે વ્હાઇટ મનીમાં ફેરવાઈ રહ્યા છે અને આ બેનામી સંપત્તિ કોના ખાતામાં જમા થાય છે, તેની તપાસ ઇનકમ ટેક્સ વિભાગે કરવી અનિવાર્ય બની ગઈ છે.
- સ્થાનિક વહીવટી તંત્ર અને પોલીસ: સ્થાનિક મામલતદાર અને પોલીસ તંત્રએ કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા માટે આવા વાહનોને અટકાવી દંડનીય કાર્યવાહી કરવી જોઈએ.
