૨૫ વર્ષ સુધી EMI ના ગુલામ બનવા કરતાં આઝાદી વહાલી; મેટ્રો સિટીઝમાં બદલાયો ઘર ખરીદવાનો ટ્રેન્ડ
આજના આધુનિક અને ઝડપથી બદલાતા યુગમાં યુવા પેઢીની વિચારસરણી અને તેમની જીવનશૈલીમાં મોટો વૈચારિક બદલાવ જોવા મળી રહ્યો છે. એક સમય હતો જ્યારે અભ્યાસ પૂરો કરીને નોકરીએ લાગ્યા પછી વહેલી તકે પોતાનું ઘર ખરીદવું એ જીવનનું સૌથી મોટું લક્ષ્ય માનવામાં આવતું હતું. પરંતુ, ૨૫ થી ૩૫ વર્ષની વયજૂથના આજના યુવાનો માટે આ વ્યાખ્યા સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગઈ છે. કારકિર્દીમાં રોકેટ ગતિએ આગળ વધવાની ઈચ્છા, અવારનવાર બદલાતા શહેરો અને ૨૦-૨૫ વર્ષ સુધી હોમ લોનના ભારે ભરખમ ઈએમઆઈ (EMI) ના બોજ હેઠળ દબાવાને બદલે મુક્ત રહેવાની ચાહતે યુવાનોને રિયલ એસ્ટેટ પ્રત્યે નવો દ્રષ્ટિકોણ આપ્યો છે.
રિયલ એસ્ટેટ માર્કેટના આંકડા અને યુવા પ્રોફેશનલ્સની લાઈફસ્ટાઈલ પર નજર કરીએ તો એક ચોંકાવનારો ટ્રેન્ડ સામે આવી રહ્યો છે. આજના ભણેલા-ગણેલા યુવાનો મિલકત ખરીદવાના પરંપરાગત અભિગમને છોડીને ભાડા પર રહેવાનું વધુ પસંદ કરી રહ્યા છે. આ બદલાવ પાછળ માત્ર આર્થિક કારણો જ જવાબદાર નથી, પરંતુ કારકિર્દીની અનિશ્ચિતતા અને મુક્ત જીવવાની ઉત્કંઠા પણ એટલી જ મોટી ભૂમિકા ભજવી રહી છે. કોર્પોરેટ સેક્ટરમાં કામ કરતા યુવાનો હવે એક જ જગ્યાએ સ્થિર થવાને બદલે પોતાની સુવિધાને સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા આપી રહ્યા છે.
કરિયરમાં મોટી તકો ઝડપવાની આઝાદી
આજકાલ આઈટી (IT), મીડિયા અને અન્ય ખાનગી ક્ષેત્રોમાં નોકરીઓ ખૂબ ઝડપથી બદલાય છે. યુવાનોને વધુ સારા પગાર, પ્રમોશન અથવા કરિયર ગ્રોથ માટે અવારનવાર એક શહેરથી બીજા શહેરમાં કે પછી એક જ મોટા શહેરના બીજા છેડે શિફ્ટ થવું પડે છે. જો કોઈ યુવાન ૨૦-૨૫ વર્ષની લાંબી હોમ લોન લઈને ભારે EMI ચૂકવીને કોઈ ચોક્કસ વિસ્તારમાં ફ્લેટ ખરીદી લે છે, તો તે કાયમ માટે તે સ્થાન સાથે બંધાઈ જાય છે.
ઘણીવાર એવું જોવા મળે છે કે યુવાનો બીજા શહેરમાં મળતી શાનદાર નોકરીની તકો માત્ર એટલા માટે છોડી દે છે કારણ કે તેમની પાસે પોતાના ઘરની લોનનું ટેન્શન હોય છે. તેનાથી વિપરીત, ભાડાના મકાનમાં રહેવાથી તેઓ કોઈપણ ક્ષણે પોતાની નવી ઓફિસની નજીક સરળતાથી સ્થળાંતર કરી શકે છે, જેનાથી તેમનો રોજિંદો મુસાફરીનો સમય, ટ્રાફિકની કડાકૂટ અને માનસિક તણાવ બંને બચી જાય છે.
આસમાને પહોંચતા ભાવો અને ડાઉન પેમેન્ટનો આર્થિક બોજ
મુંબઈ, દિલ્હી-એનસીઆર, બેંગલુરુ, પુણે કે અમદાવાદ જેવા મેટ્રો શહેરોમાં આજે પ્રોપર્ટીના ભાવો આસમાને પહોંચ્યા છે. એક સારો ફ્લેટ ખરીદવા માટે પણ લાખો રૂપિયાનું ડાઉન પેમેન્ટ ચૂકવવું પડે છે, જે યુવાનોની વર્ષોની મહેનતની સંપૂર્ણ બચતને એક ઝાટકે ખાલી કરી નાખે છે. આ ડાઉન પેમેન્ટ પછી શરૂ થાય છે દર મહિને પગારનો અડધોઅડધ હિસ્સો હપ્તામાં જમા કરાવવાની લાંબી કમરતોડ પ્રક્રિયા.
આવા ઊંચા EMI નું માનસિક દબાણ યુવાનોને જીવનમાં કોઈ નવું સાહસ કે જોખમ લેતા રોકે છે. તેઓ ઈચ્છવા છતાં નોકરી છોડી શકતા નથી કે પોતાનું કોઈ નવું સ્ટાર્ટઅપ શરૂ કરી શકતા નથી, કારણ કે દર મહિનાની પહેલી તારીખે બેંકનો હપ્તો ચૂકવવાનો ભય તેમના માથા પર લટકતો રહે છે. ભાડાનું મકાન તેમને આ આર્થિક અને માનસિક ગુલામીમાંથી મુક્ત રાખે છે અને બચેલા નાણાંને તેઓ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ કે શેરબજારમાં રોકીને વધુ સારું વળતર મેળવે છે.
મિલકત ભેગી કરવા કરતાં જીવનના અનુભવોને વધુ મહત્વ
આજની નવી પેઢી સંપત્તિ એકઠી કરવાના જૂના વિચારોથી દૂર નીકળીને વર્તમાન જીવનના અનુભવોને વધુ મહત્વ આપે છે. તેઓ પોતાની આવકનો મોટો હિસ્સો દેશ-વિદેશમાં મુસાફરી કરવા, આધુનિક ગેજેટ્સ ખરીદવા, ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળી જીવનશૈલી જીવવા અને પોતાના કૌશલ્યને સુધારવા પાછળ ખર્ચવાનું વધુ પસંદ કરે છે. તેમના મતે, ફક્ત ઈએમઆઈ ચૂકવવા માટે પોતાની જુવાનીના સુવર્ણ વર્ષોના આનંદ અને સપનાઓનું બલિદાન આપવું એ ભારે ખોટનો સોદો છે.
નાણાકીય દ્રષ્ટિકોણથી જોઈએ તો ઘર ખરીદવામાં માત્ર હોમ લોનના હપ્તા જ નથી હોતા, પરંતુ દર વર્ષે ચૂકવવો પડતો પ્રોપર્ટી ટેક્સ, સોસાયટીનો માસિક મેઇન્ટેનન્સ ખર્ચ અને ઘરના વાર્ષિક સમારકામનો મોટો ખર્ચ પણ જોડાયેલો હોય છે, જે ભાડાના મકાનમાં રહેવાથી સંપૂર્ણપણે ટાળી શકાય છે. આ ઉપરાંત, ભાડે રહેવાથી યુવાનો પોતાના બજેટમાં શહેરના મુખ્ય પોશ વિસ્તારોમાં તમામ આધુનિક સુવિધાઓ (જેમ કે હાઇટેક જીમ, ક્લબહાઉસ અને સ્વિમિંગ પુલ) ધરાવતી હાઈ-પ્રોફાઈલ સોસાયટીઓમાં વૈભવી જીવન જીવી શકે છે, જે સુવિધાઓવાળો ફ્લેટ ખરીદવો કદાચ તેમના બજેટની સાવ બહારની વાત હોત.
પોતાનું ઘર ખરીદવું ક્યારે યોગ્ય ગણાય?
જો કે, આ આખા વિશ્લેષણનો અર્થ એવો બિલકુલ નથી કે પોતાનું ઘર ખરીદવું એ નકામો નિર્ણય છે. પોતાના ઘર માલિક હોવાના પણ અનેક અમૂલ્ય ફાયદા છે, જેમ કે ભવિષ્યની સામાજિક અને માનસિક સુરક્ષા, ઘરને પોતાની મરજી મુજબ સજાવવાની કે ફેરફાર કરવાની આઝાદી, અને દર વર્ષે મકાનમાલિક દ્વારા ભાડામાં કરાતો વધારો કે ઘર ખાલી કરાવવાની કાયમી કચકચમાંથી મુક્તિ. વળી, લાંબા ગાળે જમીન કે ફ્લેટના ભાવો વધવાના કારણે તે એક ઉત્તમ કાયમી સંપત્તિ (Asset) પણ બને છે.
પરંતુ નાણાકીય નિષ્ણાતો માને છે કે યુવાનોએ ઘર ખરીદવાનો નિર્ણય ત્યારે જ લેવો જોઈએ જ્યારે તેઓ પોતાની કારકિર્દીમાં સંપૂર્ણપણે સેટલ થઈ ગયા હોય, ડાઉન પેમેન્ટ માટે બેંક બેલેન્સ મજબૂત હોય અને તેઓ આગામી ઓછામાં ઓછા ૮ થી ૧૦ વર્ષ સુધી તે જ શહેરમાં કાયમી વસવાટ કરવા માટે માનસિક રીતે મક્કમ હોય. ત્યાં સુધી ભાડાના ઘરમાં રહીને આઝાદીથી જીવવું એ જ આજની પેઢીનો સ્માર્ટ મંત્ર છે.
