માત્ર વ્યાજ જ નહીં, પીએફ એકાઉન્ટમાં છુપાયેલો છે આ મોટો આર્થિક ફાયદો; રિટાયરમેન્ટ સમયે જલસો થઈ જશે
નોકરી કરતા દરેક સામાન્ય માણસ માટે પીએફ (PF) એટલે કે પ્રોવિડન્ટ ફંડ ભવિષ્યની સૌથી મોટી મૂડી છે. સામાન્ય રીતે લોકો એમ જ માનતા હોય છે કે પીએફ ખાતામાં માત્ર વ્યાજ અને નિવૃત્તિ પછી પેન્શનનો જ લાભ મળે છે. પરંતુ ખૂબ જ ઓછા સબસ્ક્રાઇબર્સ એ વાત જાણે છે કે કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન (EPFO) ના નિયમોમાં એક એવો પણ ફાયદો છુપાયેલો છે, જેનાથી કોઈ પણ ફોર્મ ભર્યા વગર સીધા જ ₹50,000 સુધીની વધારાની રોકડ કમાણી થઈ શકે છે.
પગારદાર વર્ગ (Salaried Class) માટે પ્રોવિડન્ટ ફંડ માત્ર મુશ્કેલ સમયનો સાથી નથી, પરંતુ નિવૃત્તિ પછીના જીવનની આર્થિક સુરક્ષાની ગેરંટી પણ છે. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ સત્તાવાર રીતે નોકરીની શરૂઆત કરે છે, ત્યારે નિયમ મુજબ તેનું પીએફ ખાતું ખોલવામાં આવે છે. વર્તમાન નિયમો અનુસાર, જે કર્મચારીઓની માસિક બેઝિક સેલરી ૧૫,૦૦૦ રૂપિયા કે તેથી ઓછી હોય, તેમના માટે ઈપીએફ (EPF) સ્કીમમાં ખાતું ખોલાવવું ફરજિયાત છે.
મોટાભાગના કર્મચારીઓ દર મહિને પોતાના પગારમાંથી કપાતા પીએફ અને તેના પર મળતા વ્યાજથી વાકેફ હોય છે, પરંતુ EPFO પોતાના વફાદાર સભ્યોને એક ખાસ પ્રોત્સાહન આપે છે, જેને ‘લોયલ્ટી-કમ-લાઈફ બેનિફિટ’ (Loyalty-cum-life benefit) કહેવામાં આવે છે. આ અંતર્ગત સબસ્ક્રાઇબર્સને કોઈ પણ અલગ ફોર્મ ભર્યા વગર રિટાયરમેન્ટના સમયે ૫૦ હજાર રૂપિયા સુધીનું વધારાનું રોકડ બોનસ મળી શકે છે.
વ્યાજના દરોનો ઇતિહાસ અને વર્તમાન સ્થિતિ
હાલમાં પીએફ એકાઉન્ટ પર ૮.૨૫% ના દરે આકર્ષક વ્યાજ મળી રહ્યું છે. સરકાર દર વર્ષે આ વ્યાજ દરોની સમીક્ષા કરે છે. આગામી નાણાકીય વર્ષ ૨૦ gallons ૨૬-૨૭ માટે પીએફના વ્યાજ દરો નક્કી કરવા અર્થે EPFO દ્વારા ૨ માર્ચે એક મહત્વની બેઠક બોલાવવામાં આવી છે. મીડિયા અહેવાલોનું માનીએ તો, આ બેઠકમાં વ્યાજ દર ૮.૨૫% પર જ યથાવત રાખવામાં આવે તેવી પૂરેપૂરી શક્યતા છે. જો આમ થશે, તો આ સતત ત્રીજી વખત હશે જ્યારે પીએફ સભ્યોને આટલું વ્યાજ મળશે. અગાઉ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૩-૨૪ માં વ્યાજ દર ૮.૧૫% થી વધારીને ૮.૨૫% કરાયો હતો. પીએફના ઇતિહાસ પર નજર કરીએ તો, વર્ષ ૧૯૫૨ માં વ્યાજ દર માત્ર ૩% હતો, જ્યારે ૧૯૯૯ ના ગાળામાં સભ્યોને સૌથી વધુ ૧૨% વ્યાજ મળતું હતું.
પીએફમાં રોકાણનું ગણિત અને બોનસનો નિયમ
નિયમ પ્રમાણે, કર્મચારીએ પોતાની બેઝિક સેલરી અને મોંઘવારી ભથ્થાના ૧૨% હિસ્સો પીએફ ખાતામાં આપવો પડે છે અને કંપની પણ સામે એટલો જ હિસ્સો જમા કરાવે છે. કંપનીના આ કોન્ટ્રિબ્યુશનમાંથી ૩.૬૭% રકમ ઈપીએફ (EPF) માં જાય છે, જ્યારે બાકીની ૮.૩૩% રકમ કર્મચારી પેન્શન સ્કીમ (EPS) અને ઇન્શ્યોરન્સ (EDLI) માં ટ્રાન્સફર થાય છે.
આ સરકારી યોજના હેઠળ જે સભ્યો સતત ૨૦ વર્ષ કે તેથી વધુ સમય માટે પોતાનું યોગદાન ચાલુ રાખે છે, તેમને ૫૮ કે ૬૦ વર્ષની ઉંમરે નિવૃત્તિ વખતે ‘લોયલ્ટી બેનિફિટ’ આપવામાં આવે છે. આ સિવાય, જો કોઈ કર્મચારી કાયમી વિકલાંગતાનો ભોગ બને, તો ૨૦ વર્ષથી ઓછો સમય આપ્યો હોય તો પણ તે આ લાભ મેળવવા પાત્ર બને છે.
વધારાની રકમ મેળવવા માટેની ૩ મુખ્ય શરતો
આ વધારાનું બોનસ મેળવવા માટે કર્મચારીઓએ ત્રણ મહત્વની બાબતોનું ધ્યાન રાખવું પડે છે:
-
પહેલી શરત: પીએફ ખાતામાં સતત ૨૦ વર્ષ સુધી નાણાં જમા થયેલા હોવા જોઈએ.
-
બીજી શરત: નોકરી બદલ્યા પછી પણ જૂનું પીએફ એકાઉન્ટ બંધ કરવાના બદલે તેને નવી કંપનીમાં ટ્રાન્સફર કરાવીને જ ચાલુ રાખવું જરૂરી છે.
-
ત્રીજી શરત: નોકરીની વચ્ચે ક્યારેય પણ પીએફની પૂરેપૂરી રકમ ઉપાડેલી હોવી જોઈએ નહીં.
પગારના આધારે કેવી રીતે નક્કી થાય છે બોનસ?
આ બોનસની ગણતરી કર્મચારીની છેલ્લી બેઝિક સેલરીના આધારે કરવામાં આવે છે. જે કર્મચારીઓની બેઝિક સેલરી ૫,૦૦૦ રૂપિયા સુધીની છે, તેમને નિવૃત્તિ વખતે ૩૦,૦૦૦ રૂપિયાનું વધારાનું બોનસ મળે છે. જે સભ્યોનો બેઝિક પગાર ૫,૦૦૦ થી ૧૦,૦૦૦ રૂપિયાની વચ્ચે હોય, તેમને ૪૦,૦૦૦ રૂપિયાનો ફાયદો થાય છે. આ સિવાય, જે કર્મચારીઓનો બેઝિક પગાર ૧૦,૦૦૦ રૂપિયાથી વધુ હોય, તેમને પૂરેપૂરા ૫૦,૦૦૦ રૂપિયા લોયલ્ટી બોનસ તરીકે ચૂકવવામાં આવે છે.
આ એડિશનલ બોનસ મેળવવા માટે સભ્યોએ કોઈ અલગ પ્રક્રિયા કરવાની રહેતી નથી. જ્યારે પણ ૨૦ વર્ષની સેવા બાદ ફાઇનલ પીએફ ઉપાડનો ક્લેમ સબમિટ કરવામાં આવે છે, ત્યારે EPFO આંતરિક ચકાસણી કરીને વ્યાજની રકમ સાથે જ આ બોનસ ઉમેરી દે છે, જે સામાન્ય રીતે ૭ થી ૧૦ કામકાજના દિવસોમાં બેંક ખાતામાં જમા થઈ જાય છે.
