ELSS ફંડમાં રોકાણ કરતા પહેલા આ ખાસ વાંચી લેજો! શું બદલાતા ટેક્સ રિજીમમાં તમારું રોકાણ સુરક્ષિત છે?
એક સમય એવો હતો જ્યારે ટેક્સ બચાવવા માટે ભારતીય રોકાણકારોની પ્રથમ પસંદગી ‘ઈક્વિટી લિંક્ડ સેવિંગ્સ સ્કીમ’ (ELSS) એટલે કે ટેક્સ-સેવિંગ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ હતી. પરંતુ, બદલાતા સમય અને નવા ટેક્સ રિજીમ (New Tax Regime) ના વધતા પ્રભાવને કારણે હવે ELSS તેનું જૂનું આકર્ષણ ગુમાવી રહ્યું હોય તેવું સ્પષ્ટ દેખાય છે. શું ટેક્સ બચાવવાની આ લોકપ્રિય રીત હવે આઉટડેટેડ બની રહી છે? ચાલો આ વિષયને વિગતવાર સમજીએ.
ELSS ની લોકપ્રિયતા પાછળનું કારણ અને બદલાતી સ્થિતિ
પરંપરાગત રીતે, ELSS રોકાણકારો માટે બેવડો ફાયદો લાવતું હતું. પ્રથમ, આવકવેરા અધિનિયમની કલમ 80C હેઠળ 1.5 લાખ રૂપિયા સુધીની ટેક્સ છૂટ અને બીજું, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સમાં રોકાણ દ્વારા મળતું વળતર. આ સિવાય અન્ય ટેક્સ-સેવિંગ સાધનો (જેમ કે PPF કે NSC) ની સરખામણીમાં ELSS નો ‘લોક-ઈન પિરિયડ’ (Lock-in Period) માત્ર ત્રણ વર્ષનો હોવાથી તે રોકાણકારોને વધુ આકર્ષક લાગતું હતું.
જોકે, નવા ટેક્સ રિજીમમાં 80C હેઠળ મળતી કર મુક્તિની સુવિધા ઉપલબ્ધ ન હોવાથી, જે રોકાણકારોએ આ નવી ટેક્સ વ્યવસ્થા અપનાવી છે, તેમના માટે ELSS માં રોકાણ કરવાનો કોઈ ખાસ કર-લાભ બાકી રહ્યો નથી. પરિણામે, લોકો હવે ટેક્સ બચાવવા માટે નહીં પણ માત્ર વળતર માટે અન્ય વિકલ્પો શોધી રહ્યા છે.
રોકાણકારોનું બદલાતું વલણ: ELSS થી ફ્લેક્સીબિલિટી તરફ
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સરકારે નવા ટેક્સ રિજીમને વધુ સરળ અને આકર્ષક બનાવ્યું છે. ટેક્સના સ્લેબમાં ઘટાડો અને જટિલ કપાતોમાંથી મુક્તિ મળવાથી મોટી સંખ્યામાં કરદાતાઓ જૂની ટેક્સ વ્યવસ્થા છોડીને નવી વ્યવસ્થામાં જોડાઈ રહ્યા છે. આ મોટા પાયે થયેલા ફેરફારની સીધી અસર ELSS ફંડ્સના ઈન્ફ્લો (Inflow) પર પડી છે.
મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ઉદ્યોગના તાજેતરના આંકડાઓ દર્શાવે છે કે રોકાણકારો હવે ELSS માંથી નાણાં પાછા ખેંચી રહ્યા છે. પણ આનો અર્થ એ નથી કે તેઓ ઈક્વિટી માર્કેટમાંથી બહાર નીકળી રહ્યા છે. ઉલટાનું, રોકાણકારો હવે ‘ફ્લેક્સી-કેપ’, ‘મલ્ટી-કેપ’, ‘ઈન્ડેક્સ ફંડ્સ’ અને ‘ETF’ જેવી યોજનાઓ તરફ વળ્યા છે. રોકાણકારો હવે એવી સ્કીમ્સ પસંદ કરી રહ્યા છે જે તેમને ટેક્સ બચાવવાના નામે ત્રણ વર્ષ માટે બાંધી ન રાખે.
ત્રણ વર્ષનો લોક-ઈન પિરિયડ: એક મોટી અડચણ
ELSS માં રોકાણકારો માટે ત્રણ વર્ષનો લોક-ઈન પિરિયડ ફરજિયાત હોય છે. આ સમયગાળા દરમિયાન રોકાણકાર પોતાના નાણાં પાછા ખેંચી શકતા નથી. આજના અનિશ્ચિત આર્થિક માહોલમાં, જ્યારે તરલતા (Liquidity) નું મહત્વ વધી ગયું છે, ત્યારે રોકાણકારોને આ પ્રતિબંધ પસંદ નથી.
અન્ય ઈક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સમાં આવી કોઈ લોક-ઈન મર્યાદા હોતી નથી. જો જરૂર પડે તો રોકાણકાર ગમે ત્યારે પોતાનું રોકાણ લિક્વિડેટ કરી શકે છે. નવા ટેક્સ રિજીમને પસંદ કરનારા રોકાણકારો હવે એવા વિકલ્પોને પ્રાથમિકતા આપે છે જ્યાં તેમની પાસે રોકાણ અને ઉપાડ (Withdrawal) બંનેમાં સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતા હોય. આ સ્વાતંત્ર્ય જ આજે રોકાણકારોને ELSS થી દૂર ખેંચી રહ્યું છે.
શું ELSS ની ઉપયોગિતા સંપૂર્ણપણે પૂરી થઈ જશે?
ઘણા લોકો પ્રશ્ન પૂછે છે કે શું ભવિષ્યમાં ELSS સાવ અદ્રશ્ય થઈ જશે? ના, એવું નથી. નાણાકીય નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ELSS હજુ પણ સંપૂર્ણપણે નથી થયું. જે કરદાતાઓ આજે પણ ‘જૂની ટેક્સ વ્યવસ્થા’ (Old Tax Regime) ને પસંદ કરે છે અને જેઓ કલમ 80C હેઠળ ટેક્સ બચાવવા માંગે છે, તેમના માટે ELSS આજે પણ એક ઉત્તમ અને શક્તિશાળી સાધન છે.
ભવિષ્યમાં ELSS ની સફળતા હવે માત્ર “ટેક્સ સેવિંગ” ના મુદ્દા પર ટકી રહેશે નહીં. ફંડ મેનેજરોએ સાબિત કરવું પડશે કે ELSS ફંડ્સ અન્ય સામાન્ય મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ કરતા વધુ સારું વળતર આપી શકે છે. જો ELSS ફંડ્સ લાંબા ગાળે આકર્ષક રિટર્ન આપવામાં નિષ્ફળ જશે, તો રોકાણકારો તેને ફક્ત ટેક્સ બચાવવા માટે રાખવાને બદલે અન્ય વધુ સારા વિકલ્પોમાં સ્વિચ કરવાનું વધુ પસંદ કરશે.
