શું તમે પણ MBA પછી માત્ર પ્રાઈવેટ કંપનીઓમાં જ નોકરી શોધો છો? તો એકવાર આ ઓપ્શન્સ જરૂર જુઓ
સામાન્ય રીતે લોકોના મનમાં એવી ધારણા હોય છે કે એમબીએ (MBA) ની ડિગ્રી લીધા પછી કરિયર માત્ર કોર્પોરેટ જગત કે મોટી પ્રાઈવેટ કંપનીઓ સુધી જ મર્યાદિત રહી જાય છે. આ જ કારણે એમબીએ કર્યા પછી મોટાભાગના યુવાનો સીધા પ્રાઈવેટ સેક્ટર તરફ વળે છે. પરંતુ બહુ ઓછા લોકો જાણે છે કે દેશના સરકારી વિભાગો અને જાહેર ક્ષેત્રોમાં પણ એમબીએ ડિગ્રી ધારકોની જબરદસ્ત ડિમાન્ડ છે.
કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારના વિવિધ મંત્રાલયો, પબ્લિક સેક્ટર અન્ડરટેકિંગ્સ (PSUs), બેંકિંગ અને ઇન્શ્યોરન્સ સેક્ટરમાં એમબીએ ગ્રેજ્યુએટ્સ માટે અસંખ્ય પ્રતિષ્ઠિત પદો ઉપલબ્ધ છે. સરકારી નોકરીમાં મળતી સ્થિરતા, સમાજમાં સન્માન અને ઉત્તમ ભથ્થાંની સાથે-સાથે આ પદો પર સેલરી પણ પ્રાઈવેટ સેક્ટરની સરખામણીએ ખૂબ જ શાનદાર હોય છે. ચાલો જાણીએ આવા જ 4 શ્રેષ્ઠ સરકારી નોકરીના વિકલ્પો વિશે, જ્યાં તમે એમબીએ પછી એક શાનદાર કરિયર બનાવી શકો છો.
1. બેંકિંગ અને ફાઇનાન્સ સેક્ટર
બેંકિંગ અને નાણાકીય સંસ્થાઓ હંમેશાથી એમબીએ ગ્રેજ્યુએટ્સ માટે સૌથી મનપસંદ અને આકર્ષક ક્ષેત્ર રહ્યા છે. આ સેક્ટરમાં કરિયર બનાવવા માટેના મુખ્ય વિકલ્પો નીચે મુજબ છે:
-
RBI Grade B Officer: રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) માં ગ્રેડ બી ઓફિસરનું પદ સૌથી પ્રતિષ્ઠિત અને સન્માનજનક પદોમાંનું એક માનવામાં આવે છે. આ પદ પર પસંદગી પામેલા અધિકારીઓને દેશની આર્થિક નીતિઓ (Policy Making) અને ફાઇનાન્સ મેનેજમેન્ટ સાથે જોડાયેલા મહત્વપૂર્ણ કામ સંભાળવાની તક મળે છે. એમબીએ ડિગ્રી ધરાવતા ઉમેદવારો આ પરીક્ષા માટે અરજી કરી શકે છે. વધુ માહિતી માટે તમે આરબીઆઈની સત્તાવાર વેબસાઇટ rbi.org.in પર જઈ શકો છો. જો સેલરીની વાત કરીએ તો, તમામ ભથ્થાં અને સુવિધાઓ મળીને એક આરબીઆઈ ગ્રેડ બી ઓફિસરની શરૂઆતની સેલરી આશરે 1.5 લાખ રૂપિયા પ્રતિ માસ સુધીની હોય છે.
-
જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો (SBI & IBPS): દેશની સરકારી બેંકોમાં દર વર્ષે પ્રોબેશરી ઓફિસર (PO) અને સ્પેશિયાલિસ્ટ ઓફિસર (SO) ના પદો પર બમ્પર ભરતીઓ બહાર પડે છે. એમબીએ ઇન ફાઇનાન્સ કે માર્કેટિંગ કરનારા યુવાનોને સ્પેશિયાલિસ્ટ ઓફિસર (SO) તરીકે સીધી એન્ટ્રી મળે છે, જ્યાં તેમનું કામ બેંક ગ્રોથ અને નાણાકીય વ્યૂહરચનાઓ તૈયાર કરવાનું હોય છે.
-
SEBI અને IRDAI જેવી નિયમનકારી સંસ્થાઓ: સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઇન્ડિયા (SEBI) અને ઇન્શ્યોરન્સ રેગ્યુલેટરી એન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (IRDAI) જેવી મોટી સંસ્થાઓમાં પણ ફાઇનાન્શિયલ સ્ટ્રેટેજી, પ્લાનિંગ અને લીગલ મેનેજમેન્ટ સાથે જોડાયેલા પદો પર એમબીએ યુવાનોને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવે છે.
2. પબ્લિક સેક્ટર અન્ડરટેકિંગ્સ (PSUs) માં મેનેજરીયલ રોલ્સ
ભારત સરકારની નવરત્ન અને મહારત્ન કંપનીઓ, જેને આપણે પીએસયુ (PSUs) તરીકે ઓળખીએ છીએ, તે દર વર્ષે મેનેજમેન્ટના વિદ્યાર્થીઓ માટે મોટા પાયે રિક્રુટમેન્ટ ડ્રાઇવ ચલાવે છે.
-
મુખ્ય કંપનીઓ: ONGC, NTPC, BHEL, અને GAIL જેવી દેશની દિગ્ગજ સરકારી કંપનીઓ એમબીએ પાસ આઉટ્સને હાથોહાથ લે છે.
-
પદ અને ભૂમિકાઓ: આ કંપનીઓમાં મુખ્યત્વે મેનેજમેન્ટ ટ્રેની (MT), હ્યુમન રિસોર્સ (HR), માર્કેટિંગ, ફાઇનાન્સ અને ઓપરેશન્સ જેવા વિભાગોમાં અધિકારીઓની નિમણૂક કરવામાં આવે છે.
-
સેલરી પેકેજ: પીએસયુમાં કામ કરવાનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે અહીંનું પે-સ્કેલ કોર્પોરેટ સેક્ટરને આકરી ટક્કર આપે છે. પદ અને કંપનીના નિયમોના આધારે, અહીં શરૂઆતનું વાર્ષિક પેકેજ 12 લાખ રૂપિયાથી લઈને 25 લાખ રૂપિયા (CTC) સુધીનું હોય છે. આ સિવાય રહેવા માટે ઘર, મેડિકલ અને ગાડી જેવી ઘણી અન્ય સરકારી સુવિધાઓ પણ મળે છે.
3. વહીવટી અને આર્થિક સેવાઓ (UPSC દ્વારા દેશસેવા)
જો તમારું સપનું દેશની વહીવટી વ્યવસ્થાનો ભાગ બનીને બદલાવ લાવવાનું છે, તો એમબીએની ડિગ્રી તમારી આ સફરને વધુ મજબૂત બનાવી શકે છે.
-
UPSC સિવિલ સર્વિસીસ પરીક્ષા: આઈએએસ (IAS), આઈપીએસ (IPS), અને આઈઆરએસ (IRS) જેવા દેશના સૌથી મોટા વહીવટી પદો માટે એમબીએ ગ્રેજ્યુએટ્સ ઉત્સાહભેર અરજી કરે છે. મેનેજમેન્ટ બેકગ્રાઉન્ડ હોવાને કારણે આ ઉમેદવારોને વહીવટી અને નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયાઓમાં ઘણી મદદ મળે છે. એક આઈએએસ કે આઈપીએસ અધિકારીની શરૂઆતની ઇન-હેન્ડ સેલરી તમામ સરકારી ભથ્થાં મળીને આશરે 80,000 રૂપિયાથી 1,00,000 રૂપિયા પ્રતિ માસ ની વચ્ચે હોય છે.
-
ભારતીય આર્થિક સેવા (IES): જો તમે એમબીએ ઇન ફાઇનાન્સ કે ઇકોનોમિક્સ સાથે સંબંધિત અભ્યાસ કર્યો હોય, તો તમે ઇન્ડિયન ઇકોનોમિક સર્વિસ (IES) ની પરીક્ષામાં બેસી શકો છો. દેશની આર્થિક નીતિઓને દિશા આપનારા આ વિભાગમાં કામ કરવાનો અનુભવ ખૂબ જ શાનદાર હોય છે. આમાં પણ અધિકારીઓને ઉત્તમ ભથ્થાં સાથે 80,000 થી 1,00,000 રૂપિયા પ્રતિ માસ ની શરૂઆતની સેલરી મળે છે.
4. ઇન્શ્યોરન્સ અને અન્ય સરકારી ક્ષેત્રો
ભારતનું વીમા ક્ષેત્ર (Insurance Sector) ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે અને તેમાં સરકારી કંપનીઓનો દબદબો આજે પણ કાયમ છે.
-
LIC અને અન્ય સરકારી વીમા કંપનીઓ: લાઇફ ઇન્શ્યોરન્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (LIC) જેવી સરકારી કંપનીઓમાં વહીવટી અને પ્રબંધકીય (Managerial) ભૂમિકાઓ માટે એમબીએ પાસ યુવાનોની ભારે માંગ રહે છે.
-
કાર્યક્ષેત્ર: મુખ્યત્વે રિસ્ક મેનેજમેન્ટ, એસેટ મેનેજમેન્ટ, કોર્પોરેટ સેલ્સ અને વહીવટી વિભાગોમાં (જેમ કે LIC AAO અથવા પ્રમોટેડ મેનેજરીયલ પોસ્ટ) કામ કરવાની ઉત્તમ તકો મળે છે.
-
સેલરી: ઇન્શ્યોરન્સ સેક્ટરમાં સરકારી પદો પર શરૂઆતની સેલરી અને ભથ્થાં ખૂબ જ આકર્ષક હોય છે. એક નવા અધિકારીની માસિક આવક આશરે 1 લાખ રૂપિયાથી લઈને 1.25 લાખ રૂપિયા સુધી હોઈ શકે છે.
જો તમારી પાસે એમબીએની ડિગ્રી છે અને તમે માત્ર પ્રાઈવેટ નોકરીઓની દોડધામથી હટીને કંઈક અલગ કરવા માંગો છો, તો સરકારી ક્ષેત્ર તમારા માટે એક ઉત્તમ વિકલ્પ સાબિત થઈ શકે છે. અહીં તમને માત્ર એક સુરક્ષિત ભવિષ્ય અને સમાજમાં પ્રતિષ્ઠા જ નહીં, પરંતુ આર્થિક રીતે પણ તમે એક ખૂબ જ સમૃદ્ધ કરિયરનો આનંદ માણી શકશો.

3. વહીવટી અને આર્થિક સેવાઓ (UPSC દ્વારા દેશસેવા)