રેસ્ટોરન્ટ જેવો સ્વાદ હવે તમારા રસોડામાં, આ રીતે બનાવો ટેસ્ટી વેજ બિરયાની

અચાનક આવેલા મહેમાનો માટે બેસ્ટ ઓપ્શન, મિનિટોમાં તૈયાર કરો શાહી વેજ બિરયાની

વેજ બિરયાની એક એવી વાનગી છે જેના નામ માત્રથી જ મોંમાં પાણી આવી જાય છે. આ ભારતીય ઉપખંડની સૌથી લોકપ્રિય અને મનપસંદ વાનગીઓમાંથી એક છે. તેની સૌથી ખાસ વાત એ છે કે તે દરેક ઉંમરની વ્યક્તિને પસંદ આવે છે— પછી ભલે તે ઘરના બાળકો હોય, યુવાનો હોય કે વડીલો. અવારનવાર લોકો એવું વિચારે છે કે એકદમ પર્ફેક્ટ રેસ્ટોરન્ટ જેવી સુગંધિત અને ખીલેલી બિરયાની માત્ર પ્રોફેશનલ શેફ જ બનાવી શકે છે, પરંતુ એવું બિલકુલ નથી. વેજ બિરયાની બનાવવાની રીત ખૂબ જ સરળ છે અને થોડી તૈયારી સાથે તેને ઘરે ઝટપટ તૈયાર કરી શકાય છે.

જો તમારા ઘરે અચાનક મહેમાન આવી જાય અથવા રવિવારે કંઈક સ્પેશિયલ ખાવાનું મન થાય, તો વેજ બિરયાની એક ઉત્તમ વિકલ્પ છે. ચાલો, આજે આપણે એકદમ સરળ અને ઘરેલું રીતે સ્વાદિષ્ટ વેજ બિરયાની બનાવવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રીત શીખીએ.

આવશ્યક સામગ્રી

એક ઉત્તમ બિરયાની માટે સાચી સામગ્રી હોવી ખૂબ જ જરૂરી છે. નીચે આપેલી સામગ્રી ૪-૫ લોકો માટે પૂરતી છે:

ચોખા (ભાત) માટે:

• બાસમતી ચોખા: ૨ કપ (સારી ગુણવત્તાવાળા લાંબા દાણાના)

• આખા ગરમ મસાલા: ૧ તમાલપત્ર, ૨ લીલી એલચી, ૧ મોટી (કાળી) એલચી, ૩-૪ લવિંગ, ૧ નાનો ટુકડો તજ

• મીઠું: સ્વાદાનુસાર

• પાણી: ચોખા ઉકાળવા માટે

બિરયાનીની ગ્રેવી (શાકભાજી) માટે:

• મિક્સ શાકભાજી: ૨ કપ (ઝીણા સમારેલા ગાજર, ફણસી, ફ્લાવર, બટાકા અને લીલા વટાણા)

• પનીર: ૧૦૦ ગ્રામ (નાના ટુકડામાં સમારેલું – વૈકલ્પિક)

• દહીં: ૧/૨ કપ (તાજું અને ફેંટેલું)

• ડુંગળી: ૨ નંગ મોટી (લાંબી અને પાતળી સમારેલી, તળવા માટે)

• ટમેટાં: ૧ નંગ મોટું (ઝીણું સમારેલું)

• આદુ-લસણની પેસ્ટ: ૧ મોટી ચમચી

• ફુદીનો અને લીલા ધાણા: ઝીણા સમારેલા (એક-એક મુઠ્ઠી)

• મસાલા: ૧ નાની ચમચી લાલ મરચું પાવડર, ૧/२ નાની ચમચી હળદર, ૧ મોટી ચમચી બિરયાની મસાલા પાવડર

• ઘી અથવા તેલ: ૪-૫ મોટી ચમચી

• દૂધ અને કેસર: ૨ ચમચી નવશેકા દૂધમાં ચપટી કેસર પલાળેલું

વેજ બિરયાની બનાવવાની રીત (Step-by-Step Recipe)

બિરયાની બનાવવાની પ્રક્રિયાને આપણે ત્રણ સરળ તબક્કામાં વહેંચી શકીએ છીએ: ચોખા રાંધવા, શાકભાજી તૈયાર કરવા અને દમ લગાવવો.

સ્ટેપ ૧: ચોખા તૈયાર કરવા

૧. સૌથી પહેલા બાસમતી ચોખાને પાણીથી બરાબર ધોઈ લો અને તેને ઓછામાં ઓછી ૨૦-૩૦ મિનિટ માટે પાણીમાં પલાળીને રાખી મૂકો.

૨. હવે એક મોટા વાસણમાં ચોખા ઉકળે તેટલું પૂરતું પાણી ગરમ કરવા મૂકો. તેમાં તમાલપત્ર, લવિંગ, એલચી, તજ અને મીઠું ઉમેરો. મસાલાના કારણે પાણીમાં ખૂબ જ સરસ સુગંધ બેસી જશે.

૩. જ્યારે પાણી બરાબર ઉકળવા લાગે, ત્યારે તેમાં પલાળેલા ચોખા ઉમેરી દો.

૪. ખાસ ધ્યાન રાખો કે ચોખાને પૂરેપૂરા રાંધવાના નથી. તેને માત્ર ૭૦% થી ૮૦% જ રાંધો (એટલે કે દાણો સહેજ કડક રહેવો જોઈએ).

૫. ચોખા રંધાઈ જાય એટલે ગેસ બંધ કરી દો અને પાણી નિતારીને ચોખાને એક મોટી પ્લેટ અથવા થાળીમાં ફેલાવી દો જેથી તે અંદરોઅંદર ચોંટી ન જાય.

સ્ટેપ ૨: શાકભાજીની ગ્રેવી (મસાલો) બનાવવી

૧. એક ભારે તળિયાવાળા વાસણમાં અથવા કડાઈમાં તેલ/ઘી ગરમ કરો. સૌથી પહેલા લાંબી સમારેલી ડુંગળીને સોનેરી અને ક્રિસ્પી થાય ત્યાં સુધી તળી લો (જેને ‘બિરિસ્તા’ કહેવાય છે). તળ્યા પછી તેને એક પ્લેટમાં કાઢી લો.

૨. હવે તે જ બચેલા તેલમાં આદુ-લસણની પેસ્ટ ઉમેરી થોડી સેકન્ડ સાંતળો. ત્યારબાદ ઝીણા સમારેલા ટમેટાં ઉમેરીને તે સોફ્ટ થાય ત્યાં સુધી ચઢવા દો.

૩. હવે તેમાં ગાજર, ફણસી, ફ્લાવર, બટાકા અને વટાણા જેવા બધા સમારેલા શાકભાજી ઉમેરી દો. શાકભાજીને ફાસ્ટ ગેસ પર ૨-૩ મિનિટ માટે સાંતળો.

૪. ત્યારબાદ ગેસ ધીમો કરો અને તેમાં હળદર, લાલ મરચું પાવડર, બિરયાની મસાલો અને મીઠું ઉમેરો.

૫. મસાલા મિક્સ કર્યા પછી તેમાં ફેંટેલું દહીં ઉમેરો અને ચમચો સતત ચલાવતા રહો જેથી દહીં ફાટી ન જાય. હવે શાકભાજીને ઢાંકીને ત્યાં સુધી પકાવો જ્યાં સુધી તે ૮૦% જેટલા ચઢી ન જાય. પછી ગેસ બંધ કરી દો.

સ્ટેપ ૩: દમ લગાવવો (લેયરિંગ)

૧. હવે બિરયાનીને ‘દમ’ આપવાનો સમય છે. આ માટે એક ભારે તળિયાવાળું ઊંડું વાસણ (હાંડલી) લો.

૨. વાસણમાં સૌથી નીચે તૈયાર કરેલા શાકભાજીના મસાલાનું એક સ્તર (લેયર) પાથરો.

૩. તેની ઉપર રાંધેલા બાસમતી ચોખાનો અડધો ભાગ સરખી રીતે ફેલાવી દો.

૪. ચોખાની ઉપર થોડો ઝીણો સમારેલો ફુદીનો, લીલા ધાણા અને જે ડુંગળી આપણે તળીને રાખી હતી, તેનું એક સ્તર બનાવો.

૫. હવે તેની ઉપર ફરીથી બાકીના બચેલા શાકભાજી અને ત્યારબાદ બાકીના ચોખાનું છેલ્લું સ્તર લગાવો.

૬. સૌથી ઉપર બાકી રાખેલી તળેલી ડુંગળી, ફુદીનો, ધાણા અને કેસરવાળું દૂધ ચારેય તરફ ફેલાવીને રેડી દો. જો તમે ઈચ્છો તો ઉપરથી એક ચમચી દેશી ઘી પણ ઉમેરી શકો છો, તેનાથી સ્વાદ બમણો થઈ જશે.

૭. હવે વાસણને એક ચુસ્ત ઢાંકણથી ઢાંકી દો. વરાળ બહાર ન નીકળે તે માટે ઢાંકણની કિનારીઓ પર ગૂંદેલો લોટ લગાવી દો અથવા ફોઇલ પેપરથી બરાબર પેક કરી દો.

૮. એકદમ ધીમા ગેસ પર તેને ૧૨-૧૫ મિનિટ માટે દમ પર પાકવા દો. (જો વાસણનું તળિયું પાતળું હોય, તો નીચે એક લોખંડની તવી મૂકી દો જેથી બિરયાની નીચેથી દાઝે નહીં).

પીરસવાની રીત

૧૫ મિનિટ પછી ગેસ બંધ કરી દો, પરંતુ તરત જ ઢાંકણ ખોલશો નહીં. તેને ૫ મિનિટ માટે વરાળમાં જ રહેવા દો. જ્યારે તમે ઢાંકણ ખોલશો, ત્યારે આખા ઘરમાં બિરયાનીની અદ્ભુત સુગંધ પ્રસરી જશે. ચમચો સાઈડમાંથી હળવે હાથે ચલાવીને ચોખા અને શાકભાજીને મિક્સ કરો જેથી ચોખાના દાણા તૂટે નહીં.

તમારી ગરમાગરમ, સ્વાદિષ્ટ વેજ બિરયાની બનીને બિલકુલ તૈયાર છે. તેને ઠંડા-ઠંડા બુંદીના રાયતા, ડુંગળીની સ્લાઈસ અને ફુદીનાની ચટણી સાથે સર્વ કરો. માનો કે ન માનો, ઘરના બધા સભ્યો આંગળા ચાટતા રહી જશે!