અમેરિકન હેલ્થ સિસ્ટમની પોલ ખુલી: 1000 ડોલરની દવા 25 ડોલરમાં કેવી રીતે મળી?
તાજેતરમાં સોશિયલ મીડિયા પર એક વીડિયો ખૂબ વાયરલ થઈ રહ્યો છે, જેમાં એક અમેરિકન મહિલા ‘વિક્ટોરિયા’એ અમેરિકા અને ભારતની દવાઓના ભાવમાં રહેલા જમીન-આસમાનના તફાવતને ખુલ્લો પાડ્યો છે. આ વીડિયોએ માત્ર અમેરિકાની સ્વાસ્થ્ય પ્રણાલી પર જ સવાલો નથી ઉઠાવ્યા, પરંતુ ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના લોકો માટે દવાઓ કેટલી મોંઘી છે, તે બાબતે વિશ્વભરમાં એક મોટી ચર્ચા જગાવી છે.
શું છે સમગ્ર મામલો?
વિક્ટોરિયાએ તેના ઇન્સ્ટાગ્રામ વીડિયોમાં જણાવ્યું હતું કે તેને અમુક ચોક્કસ દવાઓની જરૂર હતી. જ્યારે તેણે અમેરિકામાં તે દવાઓ માટે પૂછપરછ કરી, ત્યારે તેને જાણવા મળ્યું કે માત્ર છ ગોળીઓ માટે તેણે 1,000 ડોલર (ભારતીય રૂપિયામાં અંદાજે 95,000 રૂપિયા) ચૂકવવા પડશે. સૌથી વધુ આઘાતજનક બાબત તો એ હતી કે તેની વીમા કંપનીએ આ ખર્ચ ઉઠાવવાની સ્પષ્ટ ના પાડી દીધી હતી. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિને સ્વાસ્થ્યની સમસ્યા હોય અને આવી રીતે લાખો રૂપિયાનો ખર્ચ એક નાનકડી જરૂરિયાત માટે કરવો પડે, ત્યારે માનસિક અને આર્થિક સ્થિતિ કેવી થઈ શકે, તેનો અંદાજ લગાવી શકાય છે.
Instagram પર આ પોસ્ટ જુઓ
વિક્ટોરિયાએ હાર ન માની અને પોતાના ડોક્ટર સાથે વાત કરી. ડોક્ટરે તેને એક વૈકલ્પિક રસ્તો બતાવ્યો: કેનેડાની ફાર્મસી દ્વારા ભારતથી તે દવા મંગાવવી. તેને લાગ્યું હતું કે કદાચ થોડી સસ્તી પડશે, પણ જ્યારે તેને ખબર પડી કે આખી પ્રક્રિયા માત્ર 25 ડોલર (અંદાજે 2,300 રૂપિયા)માં પૂરી થઈ ગઈ છે, ત્યારે તે સ્તબ્ધ થઈ ગઈ હતી. 10 ડોલર દવાની કિંમત અને 15 ડોલર શિપિંગ ચાર્જ!
અમેરિકન સ્વાસ્થ્ય પ્રણાલી પર સવાલો
આ ઘટના પછી વિક્ટોરિયાએ ખુલ્લેઆમ કહ્યું કે, “અમેરિકાની સ્વાસ્થ્ય પ્રણાલી એક મજાક છે અને અમે લોકો એક મોટું કૌભાંડ ભોગવી રહ્યા છીએ.” તેના વીડિયોમાં આક્રોશ સ્પષ્ટ જોવા મળે છે. તેણે સવાલ કર્યો છે કે, જે દવા ભારતમાંથી 10 ડોલરમાં મળી શકે છે, તે અમેરિકામાં 1,000 ડોલરની કેમ છે? આટલો મોટો તફાવત શા માટે? શું આટલો મોટો માર્જિન માત્ર વચેટિયાઓ અને સિસ્ટમની ખામીઓને કારણે છે?
આ એક વ્યક્તિનો અનુભવ નથી, પરંતુ અમેરિકામાં લાખો લોકો આ પરિસ્થિતિનો સામનો કરી રહ્યા છે. ત્યાંની ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓ, વીમા કંપનીઓ અને સરકાર વચ્ચેના જટિલ સંબંધોમાં સામાન્ય જનતા પીસાઈ રહી છે. દર્દીઓ પાસે ઘણીવાર દવા ખરીદવા સિવાય કોઈ વિકલ્પ નથી હોતો, જેનો ફાયદો મોટી કંપનીઓ ઉઠાવતી હોવાના આક્ષેપો લાંબા સમયથી થઈ રહ્યા છે.
ભારતનું ફાર્મા સેક્ટર: દુનિયાની ફાર્મસી
આ કિસ્સાએ સાબિત કરી દીધું છે કે શા માટે ભારતને ‘દુનિયાની ફાર્મસી’ (Pharmacy of the World) કહેવામાં આવે છે. ભારત પાસે વિશાળ જેનરિક દવાઓનું ઉદ્યોગ છે. ભારત સરકાર અને ત્યાંના ઉત્પાદકોની નીતિઓને કારણે દવાઓના ભાવ ખૂબ જ વાજબી રહે છે. ભારતીય ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓ માત્ર પોતાના દેશના લોકો માટે જ નહીં, પણ સમગ્ર વિશ્વમાં સસ્તી અને ગુણવત્તાયુક્ત દવાઓ પહોંચાડવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
વિક્ટોરિયા જેવી વ્યક્તિ જ્યારે ભારતની આ સક્ષમતાને જુએ છે, ત્યારે તેને લાગે છે કે ક્યાંક ને ક્યાંક પશ્ચિમી દેશોએ પોતાની મેડિકલ સિસ્ટમમાં સુધારા કરવાની ખૂબ જરૂર છે. દવાઓ જેવી જીવનરક્ષક વસ્તુઓ જ્યારે વૈભવી ચીજવસ્તુઓ જેવી મોંઘી થઈ જાય, ત્યારે તે માનવતા સામે મોટો પ્રશ્ન ઊભો કરે છે.
