શું ગૂગલ હવે હાર માની રહ્યું છે? AI રેસમાં દિગ્ગજોના રાજીનામા બાદ કંપનીને મોટું નુકસાન!
ગૂગલની પેરેન્ટ કંપની ‘આલ્ફાબેટ’ (Alphabet) માટે સોમવારનો દિવસ શેરબજારમાં અત્યંત ખરાબ રહ્યો હતો. એક જ દિવસમાં કંપનીએ આશરે ૨૫૦ થી ૨૭૦ અબજ ડોલરનું માર્કેટ વેલ્યુ ગુમાવ્યું હતું, જે છેલ્લા એક વર્ષમાં કંપનીનો સૌથી મોટો ઘટાડો માનવામાં આવે છે. ૧૮ મે, ૨૦૨૬ના રોજ ૪૦૮.૬૧ ડોલરની રેકોર્ડ સપાટીને સ્પર્શ્યા બાદ, ૨૨ જૂન સુધીમાં શેરના ભાવ ઘટીને ૩૬૧.૯૯ ડોલર પર આવી ગયા હતા, જે પાંચ અઠવાડિયાથી ઓછા સમયમાં લગભગ ૧૧% નો ઘટાડો દર્શાવે છે.
શું ખરેખર કંપની નબળી પડી છે?
આશ્ચર્યની વાત એ છે કે આ ઘટાડો કંપનીના નબળા પરિણામો અથવા કોઈ મોટા નિયમનકારી અવરોધને કારણે નથી આવ્યો. વાસ્તવમાં, ગૂગલની આવક ૨૦૨૨ પછી સૌથી ઝડપી ગતિએ વધી રહી છે. ‘ગૂગલ ક્લાઉડ’ (Google Cloud) દ્વારા તાજેતરમાં ૬૩% વાર્ષિક વૃદ્ધિ નોંધાવવામાં આવી છે અને કંપનીનો કોન્ટ્રાક્ટેડ બેકલોગ ૪૬૦ અબજ ડોલર સુધી પહોંચ્યો છે, જે કંપનીની વાર્ષિક આવક કરતા પણ વધુ છે. છતાં રોકાણકારો ગભરાયા હતા, કારણ કે કંપનીમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ટીમના મુખ્ય સભ્યોના રાજીનામા અને AI સ્પર્ધામાં ગૂગલની સ્થિતિ અંગે ચિંતાઓ વધી છે.
Gemini ના લીડરનું OpenAI માં જવું
આ શેરબજારના ઘટાડાનું તાત્કાલિક કારણ ગૂગલના બે ટોચના AI સંશોધકોનું રાજીનામું હતું. સૌપ્રથમ, ગૂગલના એન્જિનિયરિંગ વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ અને ‘Gemini AI’ મોડલ્સના મુખ્ય નેતાઓમાંના એક, નોઆમ શાઝીર (Noam Shazeer) એ જાહેરાત કરી કે તેઓ ગૂગલ છોડીને OpenAI માં જોડાઈ રહ્યા છે. શાઝીરને આધુનિક AI ના પાયા ગણાતા ૨૦૧૭ના ‘ટ્રાન્સફોર્મર’ રિસર્ચ પેપરના લેખકોમાંના એક માનવામાં આવે છે. તેમના જવાથી ગૂગલને મોટો આંચકો લાગ્યો છે, કારણ કે તેઓ માત્ર બે વર્ષ પહેલા જ કંપનીમાં પાછા ફર્યા હતા.
DeepMind ના દિગ્ગજનું Anthropic માં જોડાણ
શાઝીરના ગયાના થોડા દિવસોમાં જ, DeepMind ના વરિષ્ઠ સંશોધક અને ૨૦૨૪ના કેમિસ્ટ્રીમાં નોબેલ પુરસ્કાર વિજેતા જોન જમ્પર (John Jumper) એ પણ કંપની છોડવાની જાહેરાત કરી હતી. તેઓ હવે હરીફ કંપની ‘Anthropic’ માં જોડાશે. જમ્પર ‘AlphaFold’ સિસ્ટમ બનાવવા માટે જાણીતા છે, જેણે ૨૦૦ મિલિયનથી વધુ પ્રોટીન સ્ટ્રક્ચર્સની આગાહી કરી છે. એક પછી એક પ્રતિભાશાળી લોકોના જવાથી એવા સવાલો ઉભા થયા છે કે શું ગૂગલ પોતાની પ્રતિભાને સાચવી રાખવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યું છે.
સત્ય નડેલાનું નિવેદન અને દબાણ
આ ઘટાડા પાછળ માઈક્રોસોફ્ટના CEO સત્ય નડેલાનું એક ઈન્ટરવ્યુ પણ જવાબદાર માનવામાં આવે છે. નડેલાએ જણાવ્યું હતું કે વ્યવસાયોએ મોટા AI પ્રોવાઈડર્સ પર નિર્ભર રહેવું જોઈએ નહીં અને સૂચવ્યું હતું કે AI મોડલ્સ હવે એક કોમોડિટી બની રહ્યા છે. તેમનો સ્પષ્ટ અર્થ એ હતો કે આવનારા સમયમાં AI મોડલ્સ સસ્તા અને બદલવા માટે સરળ બની જશે, જેથી અત્યારે આ ટેકનોલોજીમાં અબજો રૂપિયા ખર્ચતી કંપનીઓનો ફાયદો ઘટશે.
નડેલાએ વધુમાં કહ્યું કે, “જો તમામ મૂલ્ય માત્ર થોડા જ મોડલ્સ દ્વારા પ્રાપ્ત કરવામાં આવશે, તો રાજકીય અર્થતંત્ર તેને સહન કરશે નહીં.” વર્ષો પહેલા નડેલાએ કહ્યું હતું કે તેઓ ૨૦ વર્ષથી ગૂગલના સર્ચ વર્ચસ્વને પડકારવાની રાહ જોઈ રહ્યા હતા. તે સમયે ગૂગલના CEO સુંદર પિચાઈએ જવાબ આપ્યો હતો કે કંપનીઓએ “કોઈ બીજાના સંગીત પર ડાન્સ કરવાનું” ટાળવું જોઈએ.
