શું રોજ એક એવોકાડો ખાવાથી બ્લડ સુગર કંટ્રોલમાં રહે છે? જાણો નવો મેડિકલ રિસર્ચ શું કહે છે
આપણે બધા બાળપણથી સાંભળતા આવ્યા છીએ કે ‘રોજ એક સફરજન ખાવાથી ડૉક્ટરથી દૂર રહી શકાય છે.’ પરંતુ બદલાતા સમય અને આધુનિક ન્યુટ્રિશન સાયન્સના યુગમાં હવે હેલ્થ એક્સપર્ટ્સનું ધ્યાન એક ખાસ ફળ તરફ કેન્દ્રિત થયું છે, અને તે છે એવોકાડો. તાજેતરમાં ‘કરન્ટ ડેવલપમેન્ટ્સ ઇન ન્યુટ્રિશન’ જર્નલમાં પ્રકાશિત થયેલા એક આંતરરાષ્ટ્રીય અભ્યાસ મુજબ, તમારા દૈનિક આહારમાં એવોકાડોનો સમાવેશ કરવાથી શરીરમાં ગ્લુકોઝનો ભાર (Glucose Load) કોઈ મોટા ડાયટ ચેન્જ વગર આશરે ૧૪ પોઈન્ટ જેટલો ઓછો થઈ શકે છે.
આ સંશોધન કુલ ૯૬૧ લોકો પર લાંબા સમય સુધી કરવામાં આવ્યું હતું. જેમાં બહાર આવ્યું કે જે લોકોએ પોતાના નિયમિત આહારમાં એવોકાડોને સ્થાન આપ્યું, તેમના ગ્લુકોઝ લોડમાં ૧૩.૭ પોઈન્ટનો નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. પરંતુ શું ખરેખર આ ફળ ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે કોઈ જાદુઈ રામબાણ ઈલાજ છે?
શું કહે છે આરોગ્ય નિષ્ણાતો?
આ નવો રિસર્ચ કેટલો વ્યવહારુ છે અને એવોકાડો ખરેખર બ્લડ સુગર ઘટાડવામાં કેવી રીતે મદદ કરે છે, તે જાણવા માટે થાણે સ્થિત કિમ્સ (KIMS) હોસ્પિટલ્સના ઇન્ટરનલ મેડિસિન વિભાગના સિનિયર કન્સલ્ટન્ટ ડૉ. સુંદર કૃષ્ણન સાથે ખાસ વાતચીત કરવામાં આવી.
ડૉ. સુંદર કૃષ્ણનના જણાવ્યા અનુસાર, “બ્લડ સુગર લેવલને મેનેજ કરવા માટે એવોકાડો ખૂબ જ સારો આહાર વિકલ્પ છે, તેમાં કોઈ શંકા નથી. પરંતુ રોકાણકારો કે સામાન્ય લોકોએ તેને ડાયાબિટીસના ઝડપી કે કાયમી ઉપચાર તરીકે અથવા કોઈ જાદુઈ ગોળી તરીકે ન જોવું જોઈએ.”
શરીરમાં એવોકાડો કેવી રીતે કામ કરે છે?
એવોકાડોનો સૌથી મોટો પ્લસ પોઈન્ટ એ છે કે તેમાં કાર્બોહાઈડ્રેટ્સનું પ્રમાણ નહિવત હોય છે, જ્યારે ફાઈબર અને મોનોઅનસેચ્યુરેટેડ ચરબી (સારા હેલ્ધી ફેટ્સ) ભરપૂર માત્રામાં હોય છે. જ્યારે તમે રિફાઈન્ડ કાર્બોહાઈડ્રેટ્સ કે બિનઆરોગ્યપ્રદ ચરબીવાળા ખોરાકના બદલે એવોકાડો ખાઓ છો, ત્યારે તે મુખ્યત્વે બે રીતે કામ કરે છે:
-
ગ્લુકોઝનું ધીમું શોષણ: એવોકાડોમાં રહેલું ઉચ્ચ ફાઈબર પાચન પ્રક્રિયાને ધીમી કરે છે. આનાથી ગ્લુકોઝ લોહીના પ્રવાહમાં એકદમ ઝડપથી ભળવાને બદલે ખૂબ જ ધીમી ગતિએ પ્રવેશે છે. પરિણામે, જમ્યા પછી જે સુગર લેવલ અચાનક વધી જાય છે (Spike), તે સમસ્યા અટકે છે અને લાંબા સમય સુધી પેટ ભરેલું હોવાનો અહેસાસ થાય છે.
-
ઇન્સ્યુલિન સેન્સિટિવિટીમાં સુધારો: આ ફળમાં રહેલા ગુણકારી ફેટ્સ અને ફાઈબર લાંબા ગાળે શરીરની ઇન્સ્યુલિન પ્રતિકારક શક્તિ (Insulin Resistance) ને સુધારવામાં મદદ કરે છે, જેથી કોષો ગ્લુકોઝનો ઉર્જા તરીકે વધુ સારી રીતે ઉપયોગ કરી શકે છે.
શું ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ રોજ એવોકાડો ખાવો જ જોઈએ?
ડૉ. સુંદર કૃષ્ણને આ બાબતે સ્પષ્ટતા કરતા જણાવ્યું કે, ડાયાબિટીસ નિયંત્રણમાં રાખવા માટે રોજ એવોકાડો ખાવો જ પડે એવી કોઈ અનિવાર્યતા નથી. એવોકાડો સ્વાસ્થ્ય માટે ઉત્તમ હોવા છતાં, માત્ર આ એક જ ફળ આખી બીમારીને કાબૂમાં કરી લેશે તેવું માનવું ભૂલભરેલું છે. તેને હંમેશા એક સંતુલિત આહારના ભાગ રૂપે જ જોવો જોઈએ, જેમાં લીલા શાકભાજી, તાજા ફળો, આખા અનાજ, કઠોળ, બદામ અને અખરોટ જેવા ડ્રાયફ્રૂટ્સનો સમાવેશ થતો હોય.
આ ઉપરાંત, વજન નિયંત્રિત કરવા ઈચ્છતા લોકો માટે એક ચેતવણી એ પણ છે કે એવોકાડોમાં કેલરીનું પ્રમાણ ઘણું ઊંચું હોય છે. તેથી, સ્વાસ્થ્યના નામે તેનું અતિશય સેવન કરવાથી વજન વધી શકે છે, જે ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે વધુ નુકસાનકારક સાબિત થાય. તમારા શરીરની જરૂરિયાત મુજબ યોગ્ય માત્રામાં જ તેનો આહારમાં સમાવેશ કરવો હિતાવહ છે.
જીવનશૈલીમાં બદલાવ એ જ સાચો ઈલાજ
મેડિકલ સાયન્સ સ્પષ્ટ માને છે કે માત્ર ડાયટમાં કોઈ એક સુપરફૂડ ઉમેરી દેવાથી ડાયાબિટીસને સંપૂર્ણપણે ઉલટાવી (Reverse) શકાતો નથી. ડાયાબિટીસનું સચોટ નિયંત્રણ હંમેશા તમારી ઓવરઓલ જીવનશૈલી પર આધાર રાખે છે. જેમાં પૌષ્ટિક આહારની સાથે-સાથે નિયમિત કસરત કે મોર્નિંગ વોક, ૭ થી ૮ કલાકની પૂરતી ઊંઘ, માનસિક તણાવથી મુક્તિ, વજન પર કાબૂ અને ડૉક્ટરે આપેલી દવાઓ સમયસર લેવી ખૂબ જ જરૂરી છે. ટૂંકમાં કહીએ તો, એવોકાડો સ્વાસ્થ્યવર્ધક ચોક્કસ છે, પણ તે તંદુરસ્ત જીવનશૈલીનો એક ભાગ છે, આખો ઈલાજ નહીં.
