હૃદયના સેતુથી સાંસ્કૃતિક વારસા સુધી: ભારત-ઇન્ડોનેશિયાની મિત્રતાનો નવો અધ્યાય
જ્યારે બે રાષ્ટ્રો હજારો કિલોમીટરના ભૌગોલિક અંતર હોવા છતાં આત્મીયતાથી જોડાયેલા હોય, ત્યારે તે સંબંધ રાજદ્વારી મર્યાદાઓ ઓળંગી જાય છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની ઇન્ડોનેશિયા મુલાકાત દરમિયાન ત્યાંની સંસદમાં કરવામાં આવેલું સંબોધન આ જ વાતનો પુરાવો હતું. ઇન્ડોનેશિયાની ધરતી પર પીએમ મોદીએ ભારત અને ઇન્ડોનેશિયા વચ્ચેના માત્ર રાજકીય નહીં, પણ રામાયણ અને મહાભારતના કાળથી ચાલ્યા આવતા સાંસ્કૃતિક અને ઐતિહાસિક સંબંધોને ઉજાગર કર્યા. આ સંબોધને બંને દેશોના ભવિષ્યના વિકાસ માટે એક નવી દિશા અને આશાનું કિરણ પ્રગટાવ્યું છે.
ભૌગોલિક સીમાઓથી પર: હૃદયનું જોડાણ
સામાન્ય રીતે દેશો વચ્ચેનું અંતર કિલોમીટરમાં માપવામાં આવે છે, પરંતુ પીએમ મોદીએ એક અલગ પરિપ્રેક્ષ્ય આપ્યો. તેમણે કહ્યું કે, “ભલે આપણી રાજધાનીઓ દૂર હોય, પરંતુ આપણી વચ્ચેનું અંતર માત્ર 150 કિલોમીટર છે.” દરિયાઈ સીમા જે અન્ય દેશો માટે અલગતાનું કારણ બની શકે, તે ભારત અને ઇન્ડોનેશિયા માટે એક મજબૂત ‘સેતુ’ (પુલ) તરીકે કામ કરે છે. સદીઓથી દરિયાઈ માર્ગે વેપાર અને સંસ્કૃતિનું જે આદાન-પ્રદાન થયું છે, તેણે જ આ બંને દેશોને આજે એકબીજાની નજીક લાવ્યા છે. પીએમ મોદીના આ શબ્દોમાં માત્ર ઇતિહાસની યાદ તાજી નહોતી, પરંતુ આવનારા સમયમાં સમુદ્રી માર્ગે વિકાસના નવા રસ્તાઓ ખોલવાનો સંકલ્પ પણ હતો.
કૉપિરાઇટથી પર મિત્રતાની ગરિમા
ઇન્ડોનેશિયાના રાષ્ટ્રપતિ પ્રબોવો સુબિયાન્ટો દ્વારા કરવામાં આવેલી ‘કૉપિરાઇટ’ અંગેની ટિપ્પણીનો પીએમ મોદીએ ખૂબ જ હૃદયસ્પર્શી જવાબ આપ્યો. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારત અને ઇન્ડોનેશિયા વચ્ચેનો પ્રેમ, સ્નેહ અને ગાઢ મિત્રતા કોઈ કાયદાકીય કે વ્યવસાયિક મર્યાદાઓ કે ‘કૉપિરાઇટ’ના દાયરામાં આવતા નથી. આ નિવેદન બંને દેશોના નેતાઓ વચ્ચેના વ્યક્તિગત સંબંધોની મજબૂતી દર્શાવે છે. જ્યારે બે દેશોના વડાઓ આવી રીતે એકબીજાની ભાવનાઓને સમજે છે, ત્યારે જ જટિલ આંતરરાષ્ટ્રીય મુદ્દાઓ પણ સરળ બની જતા હોય છે.
વિસ્તરણવાદ નહીં, વિકાસનો મંત્ર
વૈશ્વિક મંચ પર ભારતની નીતિઓ અંગે પીએમ મોદીએ ખૂબ જ સ્પષ્ટ અને મક્કમ સંદેશ આપ્યો. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે, “ભારત ક્યારેય વિસ્તરણવાદના માર્ગે ચાલતું નથી, પરંતુ તે હંમેશા સર્વસમાવેશક વિકાસમાં માને છે.” ‘સબકા સાથ, સબકા વિકાસ’નો મંત્ર માત્ર ભારત માટે નહીં, પરંતુ સમગ્ર વિશ્વ માટે તેમની પ્રતિબદ્ધતા છે. વિસ્તરણવાદી શક્તિઓને આ એક પરોક્ષ પણ કડક સંદેશ હતો કે ભારત શાંતિ અને સહ-અસ્તિત્વમાં માને છે. ‘લોકશાહીની માતા’ તરીકે ભારતનું આ વલણ વિશ્વમાં અન્ય વિકાસશીલ દેશો માટે પ્રેરણાસ્ત્રોત છે.
આવનારા 25 વર્ષો: એક નિર્ણાયક વળાંક
સંસદને સંબોધતા પીએમ મોદીએ ભાર મૂક્યો કે આપણે ઇતિહાસના એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ વળાંક પર ઉભા છીએ. આ સદીના પ્રથમ 25 વર્ષો વ્યતીત થઈ ચૂક્યા છે, અને હવે પછીના 25 વર્ષ ભારત અને ઇન્ડોનેશિયા બંનેના ભાવિ માટે નિર્ણાયક સાબિત થશે. તેમણે આહ્વાન કર્યું કે બંને દેશોએ માનવતાની સેવા માટે ખભેથી ખભા મિલાવીને કામ કરવાની જરૂર છે. આ માત્ર આર્થિક વિકાસની વાત નથી, પરંતુ એક એવી ભાગીદારીની વાત છે જે સમગ્ર ક્ષેત્રમાં સ્થિરતા અને સમૃદ્ધિ લાવશે.
