ચોમાસામાં બીમાર પડતા બચાવશે આ ૮ પૌષ્ટિક શાકભાજી, આજે જ તમારી થાળીમાં કરો સામેલ
ચોમાસાની ઋતુ પોતાની સાથે ગરમીથી રાહત અને ખુશનુમા વાતાવરણ લઈને આવે છે, પરંતુ આ મોસમ સ્વાસ્થ્યની દ્રષ્ટિએ ભારે પડકારો પણ લાવે છે. હવામાં વધતો ભેજ અને આસપાસ જમા થતી ગંદકીના કારણે આ દિવસોમાં બેક્ટેરિયલ તેમજ વાયરલ ઇન્ફેક્શનનું જોખમ અનેકગણું વધી જાય છે. પેટમાં ગરબડ, ટાઈફોઈડ, કમળો અને મોસમી તાવ જેવા રોગો આ ઋતુમાં સામાન્ય બની જાય છે. આવી સ્થિતિમાં જો તમારે અને તમારા પરિવારને બીમારીઓથી દૂર રાખવા હોય, તો સૌથી પહેલો સુધારો રોજિંદા ખોરાકમાં કરવો પડશે. ‘આરોગ્ય ડાયેટ એન્ડ ન્યુટ્રિશન ક્લિનિક’ ના જાણીતા ડાયટિશિયન ડૉ. સુગીતા મુટરેજાના જણાવ્યા અનુસાર, વરસાદની ઋતુમાં વાતાવરણમાં બેક્ટેરિયા ખૂબ જ ઝડપથી ફેલાય છે. તેથી, સ્વાસ્થ્ય સાથે કોઈ પણ જાતની બાંધછોડ કર્યા વિના, થાળીમાં યોગ્ય અને મોસમી શાકભાજીની પસંદગી કરવી અત્યંત અનિવાર્ય છે. ચાલો જાણીએ એવા ૮ સુપર-શાકભાજી વિશે, જે તમારી રોગપ્રતિકારક શક્તિ (Immunity) ને બૂસ્ટ કરીને શરીરને અંદરથી મજબૂત બનાવશે.
૧. દૂધી (Bottle Gourd)
વરસાદની ઋતુમાં પાચનશક્તિ કુદરતી રીતે જ થોડી નબળી પડી જાય છે. આવા સમયે દૂધીનું સેવન વરદાન સમાન સાબિત થાય છે. દૂધી એક અત્યંત હળવું અને સરળતાથી પચી જાય તેવું શાક છે. તેમાં પુષ્કળ પ્રમાણમાં નેચરલ વોટર અને ડાયેટરી ફાઇબર હોય છે, જે ગેસ, એસિડિટી અને કબજિયાત જેવી પેટની સમસ્યાઓથી છુટકારો અપાવે છે.
૨. કારેલા (Bitter Gourd)
ઘણા લોકોને કારેલાનો કડવો સ્વાદ બિલકુલ પસંદ નથી હોતો, પરંતુ ચોમાસામાં આ કડવાશ જ અમૃતનું કામ કરે છે. કારેલામાં શક્તિશાળી એન્ટિબાયોટિક અને એન્ટિવાયરલ ગુણો જોવા મળે છે. તે લોહીને શુદ્ધ કરવાની સાથે-સાથે ત્વચાના ઇન્ફેક્શન અને મોસમી રોગો સામે લડવામાં શરીરને ગજબની શક્તિ પૂરી પાડે છે.
૩. કાકડી (Cucumber)
કાકડી શરીર માટે ખૂબ જ સુપાચ્ય માનવામાં આવે છે. વરસાદમાં ભેજવાળા વાતાવરણને કારણે ઘણીવાર આપણને તરસ ઓછી લાગે છે, જેનાથી શરીરમાં પાણીની અછત સર્જાઈ શકે છે. કાકડીમાં પાણીનું પ્રમાણ ખૂબ વધારે હોવાથી તે શરીરને આખો દિવસ હાઇડ્રેટેડ રાખે છે અને ઝેરી તત્વોને બહાર કાઢે છે. જો કે, તેને ખાતા પહેલાં બરાબર ધોવી જરૂરી છે.
૪. કંકોડા કે કંટોલા (Spiny Gourd)
બહારથી નાના અને કાંટાળા દેખાતા કંકોડાને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ‘ચોમાસાની તાકાતવર જડીબુટ્ટી’ કહેવામાં આવે છે. પોષણથી ભરપૂર આ શાકભાજીમાં વિટામિન સી, વિટામિન એ, આયર્ન, કેલ્શિયમ, પોટેશિયમ અને એન્ટીઓક્સિડન્ટ્સનો ભંડાર છે. જે લોકો ડાયેટિંગ કરે છે તેમના માટે આ બેસ્ટ છે કારણ કે તેમાં કેલરી નહિવત હોય છે અને તે શરીરને અદભુત એનર્જી આપે છે.
૫. બીટરૂટ (Beetroot)
વરસાદના દિવસોમાં બીટરૂટ ખાવાથી અગણિત ફાયદા થાય છે. તેમાં રહેલા વિટામિન સી અને એન્ટીઓક્સિડન્ટ્સ રોગપ્રતિકારક શક્તિને એટલી મજબૂત બનાવે છે કે વાયરસ શરીર પર સરળતાથી હુમલો કરી શકતા નથી. આ ઉપરાંત તે શરીરમાં નવું લોહતત્વ (હિમોગ્લોબિન) બનાવે છે, સોજો ઘટાડે છે અને હૃદયને સ્વસ્થ રાખે છે.
૬. ટામેટા (Tomato)
રસોડાની શાન ગણાતા ટામેટામાં વિટામિન સી અને લાયકોપીન નામનું શક્તિશાળી એન્ટીઓક્સિડન્ટ હોય છે. તે રોગપ્રતિકારક શક્તિને લોખંડી બનાવવામાં મદદ કરે છે. જો કે, ચોમાસામાં ખાસ ધ્યાન રાખવું કે માત્ર એકદમ તાજા અને કડક ટામેટાનો જ ઉપયોગ કરવો, ગળેલી કે સડેલી વસ્તુઓ વાપરવી નહીં.
૭. ફ્રેન્ચ બીન્સ (French Beans)
આ લીલી ફણસી વિટામિન્સ, ફાઇબર અને મિનરલ્સથી ભરપૂર હોય છે. વરસાદની સિઝનમાં ફ્રેન્ચ બીન્સ ખાવાથી મેટાબોલિઝમ સુધરે છે, જેનાથી વજન નિયંત્રણમાં રહે છે. આ સાથે તે બ્લડ શુગર અને હૃદયની તંદુરસ્તીને જાળવી રાખવામાં પણ મોટી ભૂમિકા ભજવે છે.
૮. કોળું (Pumpkin)
કોળાનું સેવન ચોમાસા માટે બેસ્ટ ડાયેટ માનવામાં આવે છે. કોળું વિટામિન એ, સી અને ફાઇબરનો ઉત્તમ સ્ત્રોત છે. તે પાચનતંત્રને બિલકુલ શાંત અને હેલ્ધી રાખે છે અને વાતાવરણમાં ફેલાયેલા ચેપી રોગો સામે શરીરનું રક્ષણ કરે છે.
વરસાદની ઋતુમાં આટલી બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખો
માત્ર સારા શાકભાજી ખરીદવા પૂરતા નથી, પરંતુ ચોમાસામાં તેને બનાવવાની રીત પણ બદલવી પડશે. તમે બજારમાંથી જે પણ શાકભાજી લાવો, તેને વાપરતા પહેલાં સહેજ નવશેકા ગરમ પાણીમાં થોડું મીઠું નાખીને ઓછામાં ઓછી ૧૦ મિનિટ રાખી મૂકો અને પછી જ સાફ પાણીથી ધોવો. શાકભાજીને હંમેશા બરાબર ચડવીને એટલે કે ઉકાળીને જ ખાવી જોઈએ, જેથી તેના પર ચોંટેલા અદ્રશ્ય બેક્ટેરિયા સંપૂર્ણ નાશ પામે. આ સિવાય વાસી કે ઠંડો ખોરાક ખાવાનું બિલકુલ ટાળો અને બને ત્યાં સુધી તાજો, ગરમાગરમ રાંધેલો ખોરાક જ આરોગો જેથી તમે આખું ચોમાસું બીમાર પડ્યા વગર માણી શકો.
