માત્ર પાછલા વળતરના આધારે ન કરો રોકાણઃ મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં પૈસા લગાવતા પહેલાં નિષ્ણાતોએ આપી મોટી ચેતવણી
ભારતીય શેરબજારમાં છેલ્લા બે વર્ષ દરમિયાન જોવા મળેલી અસ્થિર વૃદ્ધિ અને મર્યાદિત વળતરની સ્થિતિ વચ્ચે, લાંબા ગાળાના આંકડાઓએ રોકાણકારોના ચહેરા પર ખુશી લાવી દીધી છે. સંપત્તિ સર્જનના મામલે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સે ફરી એકવાર સાબિત કરી દીધું છે કે ધીરજનું ફળ હંમેશા મીઠું હોય છે. એક તાજા વિશ્લેષણ મુજબ, ભારતના કુલ ૩૧૦ ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાંથી ૧૦૧ ફંડ્સે છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં રોકાણકારોના નાણાં બમણા અથવા તેનાથી પણ વધુ કરી આપ્યા છે. આટલું જ નહીં, બજારમાં કેટલીક સ્કીમ્સ એવી પણ રહી છે જેણે માત્ર ત્રણ વર્ષના ટૂંકા ગાળામાં જ રોકાણકારોની મૂડી બમણી કરી દીધી છે. જો કે, આ ભવ્ય આંકડાઓ જોયા પછી આંખો મીંચીને કૂદી પડવાને બદલે નિષ્ણાતો ગ્રાહકોને ખૂબ જ સાવચેતીપૂર્વક આગળ વધવાની સલાહ આપી રહ્યા છે.
આ ક્ષેત્રો અને ફંડ્સે બજારમાં સૌથી મજબૂત પ્રદર્શન કર્યું
છેલ્લા પાંચ વર્ષના પર્ફોર્મન્સ ચાર્ટ પર નજર કરીએ તો સેક્ટોરલ અને થિમેટિક (ચોક્કસ ક્ષેત્ર આધારિત) ફંડ્સનો દબદબો સ્પષ્ટ જોવા મળે છે. આ યાદીમાં ICICI પ્રુડેન્શિયલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફંડ ૧૮૮ ટકાના બમ્પર વળતર સાથે મોખરે રહ્યું છે. ત્યારબાદ SBI PSU ફંડ અને LIC મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફંડનો નંબર આવે છે, જે બંનેએ રોકાણકારોને ૧૮૩ ટકા જેટલું શાનદાર વળતર આપ્યું છે. આ ઉપરાંત આદિત્ય બિરલા સન લાઇફ PSU ઇક્વિટી ફંડે ૧૭૯ ટકા, DSP ઇન્ડિયા ટાઇગર ફંડે ૧૭૬.૫૧ ટકા અને નિપ્પોન ઇન્ડિયા પાવર એન્ડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફંડે ૧૭૪ ટકા નફો કરાવ્યો છે. મિડકેપ શ્રેણીમાં મોતીલાલ ઓસ્વાલ મિડકેપ ફંડે અસાધારણ દેખાવ કરતા ૧૭૨ ટકા વળતર આપ્યું છે.

બીજી તરફ, ત્રણ વર્ષના ગાળામાં HDFC ડિફેન્સ ફંડે ૧૭૪.૧૧ ટકા વળતર આપીને એક નવો રેકોર્ડ બનાવ્યો છે. સરળ શબ્દોમાં સમજીએ તો, જો કોઈ રોકાણકારે ત્રણ વર્ષ પહેલાં આ ફંડમાં ૧ લાખ રૂપિયા રોક્યા હોત, તો આજે તે રકમ વધીને આશરે ૨.૭૪ લાખ રૂપિયા થઈ ગઈ હોત. આ સિવાય બંધન સ્મોલ કેપ ફંડ, ક્વોન્ટ BFSI ફંડ અને LIC MF ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફંડે પણ ત્રણ વર્ષમાં જ નાણાં ડબલ કરવાનો કરિશ્મા કરી બતાવ્યો છે.
આ ક્ષેત્રો ચમકવા પાછળના અસલી આર્થિક કારણો
આ ચોક્કસ ફંડ્સની અસાધારણ સફળતા પાછળ કેન્દ્ર સરકારની નીતિઓ અને બદલાતા વૈશ્વિક સમીકરણો જવાબદાર છે. સરંક્ષણ, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, જાહેર ક્ષેત્રના સાહસો (PSU), હેલ્થકેર અને નાણાકીય સેવાઓ જેવા ક્ષેત્રોમાં સરકારી મૂડી ખર્ચમાં મોટો વધારો થયો છે. દેશમાં રાષ્ટ્રીય ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પાઇપલાઇન અને સંરક્ષણ બજેટમાં કરવામાં આવેલા ઐતિહાસિક વધારાને કારણે આ સેક્ટરની કંપનીઓની કમાણીમાં મોટો ઉછાળો આવ્યો છે. ફાર્માસ્યુટિકલ ક્ષેત્રમાં વૈશ્વિક સ્તરે ભારતીય દવાઓની માંગ વધતાં આ ક્ષેત્રીય ફંડ્સને સીધો આર્થિક ફાયદો મળ્યો છે.
શું અત્યારે આ ફંડ્સમાં નવું રોકાણ કરવું યોગ્ય છે?
રોકાણકારોના મનમાં સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું અત્યારે પણ આ સ્કીમ્સમાં નાણાં રોકવાનો સાચો સમય છે? આ અંગે જાણીતી વેલ્થ મેનેજમેન્ટ કંપની આનંદ રાઠી વેલ્થના જોઈન્ટ સીઈઓ ફિરોઝ અઝીઝ જણાવે છે કે, કોઈપણ ક્ષેત્રીય રોકાણ હંમેશા એક ચોક્કસ બજાર ચક્રને (માર્કેટ સાયકલ) અનુસરે છે. કોઈ સેક્ટરમાં તેજીની શરૂઆતમાં પ્રવેશ કરવો અને તેની ટોચ પર નફો બુક કરીને બહાર નીકળવું સામાન્ય રોકાણકારો માટે ખૂબ મુશ્કેલ હોય છે.

જે ફંડ્સે પાંચ વર્ષમાં સર્વોચ્ચ વળતર આપ્યું છે, તેમાંથી ઘણા ફંડ્સનો ગ્રાફ છેલ્લા બે વર્ષમાં તદ્દન ધીમો પડી ગયો છે. આ બાબત સાબિત કરે છે કે મોટી તેજી પછી દરેક સેક્ટરમાં સ્થિરતા અથવા સુધારાનો સમયગાળો આવે જ છે. તેથી ભૂતકાળના વળતરની ચમક જોઈને રોકાણ કરવું જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.
રોકાણકારો માટે નિષ્ણાતોની અમૂલ્ય સલાહ
ભારતીય અર્થતંત્રના લાંબા ગાળાના ગ્રોથની વાર્તા નિઃશંકપણે અત્યંત મજબૂત છે, પરંતુ આગામી સમયમાં પણ બજાર ભૂતકાળની જેમ જ સુપરફાસ્ટ સ્પીડથી વળતર આપશે તેવી અપેક્ષા રાખવી ભૂલભરેલી ગણાશે. આવી સ્થિતિમાં, સામાન્ય અને મધ્યમ વર્ગના રોકાણકારો માટે સેક્ટોરલ ફંડ્સના બદલે ફ્લેક્સી-કેપ, મલ્ટી-કેપ, લાર્જ- એન્ડ મિડ-કેપ અથવા ડાઇવર્સિફાઇડ ઇક્વિટી ફંડ્સ વધુ સારા અને સુરક્ષિત વિકલ્પો છે.
આવા ડાઇવર્સિફાઇડ ફંડ્સ કોઈ એક ક્ષેત્ર પર નિર્ભર રહેવાને બદલે અર્થતંત્રના અલગ-અલગ ક્ષેત્રોમાં નાણાંનું રોકાણ કરે છે, જેનાથી રોકાણનું જોખમ ઘણું ઘટી જાય છે. આમાં ફંડ મેનેજર બજારની બદલાતી સ્થિતિ મુજબ પોર્ટફોલિયોમાં ફેરફાર કરવાની સ્વાયત્તતા ધરાવે છે. કોઈપણ મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં તમારી મહેનતની કમાણી લગાવતા પહેલાં તમારા નાણાકીય લક્ષ્યો, જોખમ લેવાની ક્ષમતા અને રોકાણના સમયગાળાનો (ઇન્વેસ્ટમેન્ટ હોરાઇઝન) ચોક્કસ વિચાર કરો અને શક્ય હોય તો પ્રમાણિત નાણાકીય સલાહકારની મદદ લો.